Voor 23:00 besteld, morgen in huis

Gratis verzending vanaf €17,50

Steun de boekensector

Mijn fantomen

Auteur(s): Gwendoline Riley
Taal: Nederlands
0.15/5
2 recensies
Mijn fantomen
Mijn fantomen

Recensie

Aantal recensies: 2

Recensie door: Jan Koster

Ongemak overheerst

[Recensie] Gwendoline Riley (1979) is door Times Literary Supplement in 2018 verkozen tot een van de beste Britse auteurs van deze tijd. Inmiddels heeft zij acht boeken gepubliceerd en heeft zij wat prijzen en nominaties in de wacht gesleept. Mijn fantomen is haar achtste en de eerste die naar het Nederlands is vertaald. Het is er één in de categorie moeder – dochter relaties.

Bridget, de dochter, is de ik in Mijn fantomen. Vanuit haar perspectief kijk je naar de relatie die zij met haar moeder heeft. Dat is een ongemakkelijke. Zij begrijpt haar niet zo goed en dat is dan weer wel begrijpelijk. Moeder Helen (Hen) is nogal radicaal. Als zij voor iemand valt dan is dat met volle overtuiging, zolang het duurt. Dat is meestal niet zo lang. Haar twee huwelijken  duurden kort en de aanduiding ongelukkig is een eufemisme. Vrienden heeft zij weinig. De band tussen hun tweeën is ook niet hecht. Soms is er jarenlang nauwelijks sprake van contact en is een ongewone kerstkaart (“Kots. Van mama. XXX”) het enige.

Maar mensen worden ouder. Hen geeft aan toch vaker contact te willen en zij zien elkaar voortaan jaarlijks bij een etentje ter gelegenheid van Hens verjaardag. Het zijn etentjes die opvallen door ongemak, verbaal en non-verbaal. Vragen van Bridget worden meestal  beantwoord met eenregelige dooddoeners. Toch komen de twee langzaam nader tot elkaar. Bridget krijgt steeds meer oog voor de sociale onbeholpenheid van haar moeder. Gaandeweg komt ook steeds meer de vraag op wie nou wie op afstand houdt. Hen die niet anders kan of Bridget die niet anders wil wegens onbegrip en gebrekkig inlevingsvermogen. Na het mooie einde blijf je achter met de vraag waarom beiden elkaar zo lang hebben ontlopen. Was het echt niet mogelijk geweest om al veel eerder de barricades uit de weg te ruimen?

Mijn fantomen is een intrigerende roman. Het is een drukbevolkt subgenre maar deze springt eruit. De relatie is beladen, en dat blijkt vooral uit hetgeen niet gezegd wordt. Het is ook precies dat waardoor hun relatie zo moeizaam is geweest: de vele onuitgesproken kwesties.

De twee hoofdpersonen komen goed uit de verf. Er zijn ook anderen, de zus van Bridget, de twee mannen van Hen maar van hen krijg je een minder compleet beeld.
Het moet het vooral hebben van de ongemakkelijke conversaties tussen de twee waarin vooral veel niet wordt gezegd. Af en toe scherp, soms enigszins bitter, af en toe ook humor, maar vooral onpersoonlijk, weinig intiem. Er is afstand, maar geen onoverbrugbare. Dat proef je, door het ongemak heen krijg je af en toe een glimp van de genegenheid die beiden ergens wel voor elkaar voelen. De stap om de afstand te overbruggen zetten zij geen van beiden. Tot het niet meer gaat.

Eerder verschenen op JKleest.nl

Recensie door: Marnix Verplancke
3/5

Wat heeft mijn moeder toch ooit in mijn vader gezien?

[Recensie] Gwendoline Riley beschrijft in Mijn fantomen een moeilijke moeder-dochterrelatie, scherp en toch met mededogen.

“Blijf toch niet zo hangen. Je lijkt wel een zwaard van Damocles,” krijgt Bridget van haar moeder te horen wanneer deze vindt dat haar dochter al te aanwezig is in haar huis en haar leven. En dat gebeurt vaak, want Hen, zoals Helen door haar omgeving wordt genoemd is geen makkelijke vrouw. Meer zelfs, Bridget heeft in feite al die jaren kop noch staart aan haar moeder gekregen. In Mijn fantomen, de achtste roman van de Noord-Engelse Gwendoline Riley kruipt de schrijfster in de huid van Bridget die terugkijkend op Helens leven een lijn of houvast probeert te ontdekken.

Dat doet ze bijvoorbeeld door zich af te vragen wat haar moeder ooit in haar vader heeft gezien, een bullebak van een vent die haar twee dochters schonk. Wellicht viel ze voor de manier waarop hij de wereld verdeelde in degenen die aan de goede en degenen die aan de verkeerde kant stonden van de tweedeling en vond ze het een hele eer dat hij haar aan de goede kant plaatste. En als Helen voor iemand koos, was dat onvoorwaardelijk, tot het haar echt te veel werd dus en ze de man twee jaar na de geboorte van Bridget verliet. Sindsdien haalde vader zijn dochters ieder weekend op met de auto. “Sloten!” brulde hij dan, wat betekende dat ze de autodeur moesten afsluiten, gevolgd door “Riemen!” en in de winter ook “Trui!” waarop de twee meisjes plichtbewust toonden dat ze een trui aanhadden.

Het knappe aan Mijn fantomen is hoe Riley je als lezer de indruk geeft dat je extra uitleg krijgt bij een levenshistorie die een ander al verteld heeft. Je krijgt geen afgeronde biografie, maar slechts de relevante passages uit het leven van moeder en dochter. Het levert een gefragmenteerd beeld op dat past bij de schichtige en onvoorspelbare vrouw die Helen was. Soms zagen haar dochters haar tien jaar lang niet en kregen ze met Kerst een kaart van haar met een puppy erop en de tekst: “Kots. Van mama. XXX” In feite had ze maar een vriend, Griff, een homoseksueel die haar liefde voor jazz deelde. En er was ook een tweede man, Joe, een it-consultant die Bridget tijdens de twee jaar dat het huwelijk standhield een keer zag en waarvan ze meteen dacht: heeft mijn moeder daar vijftien jaar op gewacht?

Riley schrijft scherp en legt haar personages daarbij vaak gevatte dialogen in de mond. Wanneer Bridget haar moeder meeneemt naar het nieuwste veganistische restaurant, waar ze een reusachtig bord sla voorgezet krijgen, heeft Hen het daar duidelijk lastig mee. Gevraagd of het gaat, antwoordt ze: “Het smaakt prima, ik weet alleen niet of het mijn smaak is.” Veel ontmoetingen tussen Bridget en haar moeder lopen uit op goedmoedige worstelpartijen, maar toch is er ook genegenheid tussen de twee. Riley zet Helen niet neer als een feeks, maar wel als een wat onbeholpen vrouw die moeite heeft om te communiceren met de wereld en er ook nooit haar eigen plek in vindt. Vaak is ze hard, maar soms ook boterzacht en vertederend in al haar naïviteit. Zoals die keer wanneer Bridget voor haar een taxi bestelt en ze samen kijken op de app hoe deze steeds dichterbij komt. Wanneer hij bijna de straat indraait waar Bridget woont, grabbelt moeder haar jas vast en holt ze naar de deur. “Ik ga alvast buitenstaan,” zegt ze, “anders mis ik hem nog.”

Eerder verschenen op De Morgen

Samenvatting

'Voorloopster van Sally Rooney' - Het Parool
'Een meesterwerk van gruwelijke precisie' - The Irish Times

Voor Bridget is haar moeder Helen ('Hen') altijd al een groot raadsel geweest. Ondanks haar extraverte persoonlijkheid heeft Hen nooit veel vrienden gehad en haar twee huwelijken duurden niet lang en waren ongelukkig. Bridget, nu in de veertig, woont met haar vriend in Londen en heeft een baan aan de universiteit. Ze ziet haar moeder één keer per jaar, voor Hens verjaardag, een afspraak die Bridget goed bevalt, maar Hen wil méér.
Bridget blikt terug op de tumultueuze relatie met haar moeder, op de kleine en grote teleurstellingen. Waarom lukt het ze toch niet om onderdeel uit te maken van elkaars leven, en is er nog wel genoeg tijd om daar verandering in te brengen?
Met haarscherp psychologisch inzicht schetst Gwendoline Riley een subtiel portret van een beladen moeder-dochterrelatie, dat herkenbaar, komisch en schrijnend tegelijk is.

'Virtuoos' - VPRO Gids
'Riley excelleert in pijnlijk hilarische dialogen (...) Tot je in de mokerslagfinale van deze compacte tragikomedie niet meer hóéft te kiezen: verpletterend gelijkspel.' Het Parool
'Riley schrijft scherp en legt haar personages daarbij vaak gevatte dialogen in de mond.' De Morgen

Toon meer Toon minder
€ 21,50

Verwachte leverdatum: vrijdag 21 januari


Taal
Nederlands
Bindwijze
Paperback
ISBN
9789463810951
Verschijningsdatum
november 2021
Druk
1
Aantal pagina's
200 pagina's
Illustraties
Ja
Nurcode
302: Vertaalde literaire roman, novelle
Thema's
  • Fictie
  • Fictie: algemeen en literair
  • Moderne en hedendaagse fictie
Categorieën

Uitgever
Podium Uitgeverij

Vertaald door
Hester Tollenaar

Service & contact

Heb je ons nodig? Onze klantenservice helpt je graag verder

Klantenservice

Gratis bezorging

vanaf € 17,50

Retourneren

retourneer je artikel

Op werkdagen voor 23:00 besteld

morgen in huis

Stevig verpakt

bezorgd door PostNL

Veilig en snel winkelen

Betaalmogelijkheden