Voor 23:00 besteld, morgen in huis

Gratis verzending vanaf €17,50

Steun de boekensector

Te intelligent om gelukkig te zijn?

Hoogbegaafdheid bij volwassenen

Taal: Nederlands
0,2/5
3 recensies
Te intelligent om gelukkig te zijn?
Te intelligent om gelukkig te zijn?
Te intelligent om gelukkig te zijn?

Recensie

Aantal recensies: 3

Recensie door: Evert van der Veen
4/5

De impact van hoogbegaafdheid bij volwassenen

[Recensie] De titel is intrigerend en roept wellicht vraagtekens op: hebben verstandelijke capaciteiten en je draai in het leven vinden dan niets met elkaar te maken? Het  suggereert een bijna onoverkomelijk spanningsveld. De ondertitel, Hoogbegaafdheid bij volwassenen, zet de dingen op z’n plaats en geeft aan wat de lezer in dit boek Te intelligent om gelukkig te zijn kan verwachten.

Dat is een soort ontwikkelingspschologie en psychische analyse van mensen met meer dan gemiddelde, zelfs hoge intellectuele aanleg. Dat lijkt voor wie minder bagage heeft meegekregen wellicht vreemd en het wekt misschien ook enige jaloezie. Toch kan hoogbegaafdheid een stille en onzichtbare last zijn die mensen met zich meedragen, dat maakt dit boek wel duidelijk. De auteur, Jeanne Siaud-Facchin, is een Franse specialist op dit gebied en van het Franse origineel Trop intelligent pour être heureux? zijn maar liefst 300.000 exemplaren verkocht. Een teken dat het boek wel in een behoefte voorziet.

Siaud-Facchin eindigt haar voorwoord heel persoonlijk: “Dit boek is voor jou. Ik deel graag met jou wat ik heb geleerd en ik ben blij dat onze paden elkaar kruisen. Dank je wel voor je vertrouwen”, pagina 12.

In een kader op pagina 16 geeft de auteur onder Wat je moet weten een heldere omschrijving van hoogbegaafdheid. Het boek is vlot en helder geschreven, ook al is er aan het begin enige informatie van neurologische aard. Wie dat minder interesseert, kan het desnoods overslaan want het is voor de praktijk minder belangrijk. Jeanne legt de functie van de hersenen uit.

Hoogbegaafde mensen zijn zeer gevoelig voor emoties en indrukken om hen heen, hun zintuigen registreren meer dan gebruikelijk waardoor mensen snel(ler) overprikkeld kunnen raken.

De toon van het boek is liefdevol; het is duidelijk dat Jeanne veel ervaring heeft met hoogbegaafde mensen. Zij houdt echt van hen, probeert hen uit te leggen en wil zo begrip wekken voor hun manier van doen en laten. Het zijn “bijzondere mensen”, zo is in feite haar kernachtige samenvatting. “Stiekum hebben ze de ziel van een kind” is de zin die mij het meest trof in dit boek (pagina 160).

Deze mensen hebben ook een zekere kwetsbaarheid omdat ze ten diepste ánders zijn dan ze vaak bij medemensen overkomen. Dat maakt dat ze zich soms eenzaam en onbegrepen voelen.

Siaud-Facchin geeft veel aansprekende voorbeelden van mensen waarmee ze haar betoog illustreert. Op deze manier krijgt de lezer meer zicht op wie deze mensen zijn en kan men ze in eigen omgeving ook gemakkelijker herkennen.

Er is een apart hoofdstuk over hoogbegaafde vrouwen en een ander hoofdstuk gaat over mensen met wie het goed gaat. Jeanne Siaud-Facchin wil voorkomen dat de lezer hoogbegaafde mensen alleen maar als ‘probleem’ zou zijn. Er zijn ook mensen die én intelligent én gelukkig zijn om de titel ‘Te intelligent om gelukkig te zijn’ te variëren.

Aan het slot geeft Siaud-Facchin de mensen over wie en voor wie zij dit boek heeft geschreven een soort aanmoediging om hun capaciteiten te gebruiken. Een boek over waardevolle mensen in onze samenleving!

Voor het eerst gepubliceerd op De Leesclub van Alles

Recensie door: Jan Koster

Interessant maar af en toe ontbreekt de nuance

[Recensie] Een boek over hoogbegaafden met de afbeelding van een zebra op de omslag, dat vraagt om een verklaring. Jeanne Siaud-Facchin, klinisch psycholoog, psychotherapeut en specialist op het gebied van hoogbegaafdheid, geeft een toelichting op die keuze. Bij Cogito’Z, centrum voor leerproblemen op school, gebruiken ze een stempel met een afbeelding van een zebra voor de dossiers van hun hoogbegaafde patiënten. Best bijzonder, wat je ook kunt zeggen van het onderwerp van Te intelligent om gelukkig te zijn?, mensen met de diagnose hoogbegaafdheid.

Keuzes niet altijd gelukkig

De verklaring dan. “De enige eenhoevige die de mens niet kan temmen”, “de strepen van elke zebra zijn uniek, iedere zebra is anders”, waarmee zij wil aanduiden dat het bijzondere dieren zijn. Maar ook: “die zebrastrepen kunnen de krassen zijn die het leven kan aanbrengen”. Dat lijkt mij nu niet specifiek iets voor hoogbegaafden.

Het roept vragen op en het is illustratief voor dit boek. Enerzijds wekt zij de indruk dat het gaat om mensen op wier of wiens dossiers je een stempel kunt zetten. Anderzijds wil zij juist benadrukken dat elke hoogbegaafde uniek is. Dit laatste bevalt mij beter, maar dat terzijde.
In de uitwerking doet zij het op een vergelijkbare manier. Tamelijk consequent gaat het over “de hoogbegaafden” als ware het een homogene groep, maar de auteur geeft ook ontzettend veel voorbeelden van min of meer unieke problemen waar individuele hoogbegaafden mee te maken kunnen hebben.

Ook heb ik moeite met de term diagnose. Zij stelt het algemeen waardoor je de indruk krijgt dat zij met een ziekte of afwijking te kampen hebben, zeker in combinatie met de term patiënten.
Het zijn niet erg gelukkige keuzes, maar de inhoud maakt veel goed.

Verschillende invalshoeken

Te intelligent om gelukkig te zijn? (let op het vraagteken!) bestaat uit elf hoofdstukken met telkens een andere invalshoek, hoewel er hier en daar wel wat overlapping voorkomt. Het begint met de toenemende aandacht voor hoogbegaafdheid. Langzaam maar zeker is men gaan inzien dat het niet alleen voordelen maar ook nadelen heeft. Hoogbegaafdheid kan een vloek zijn voor kinderen die op school worden buitengesloten door leeftijdgenoten, want onbegrepen en anders. Of als hun vaardigheden door leraren niet op waarde worden geschat en de verveling toeslaat wat verschillende gevolgen kan hebben: ogenschijnlijke desinteresse maar bijvoorbeeld ook het bewust op een lager niveau presteren om maar niet op te vallen. Het gaat ook over volwassenen en één hoofdstuk wordt speciaal gewijd aan hoogbegaafde vrouwen.

Veel praktijkvoorbeelden, hoopgevend slot

Het is interessant om te zien hoe het er in de praktijk aan toegaat. Mensen komen in haar praktijk met klachten van allerlei aard, worden vervolgens aan onderzoeken onderworpen en krijgen soms de diagnose hoogbegaafd. Voor de meesten van hen is dat dan ook nog een zekere opluchting, eindelijk hebben ze een verklaring voor hun problemen. De “behandeling” is dan vaak weer lastiger omdat hoogbegaafden meestal goed in staat zijn, of dat van zichzelf denken, om te beoordelen of de psycholoog onzin verkoopt. Het komt ook voor dat zij pretenderen het beter te weten en dat daardoor de psycholoog voor een bijna onoplosbaar probleem komt te staan.

De auteur ontvangt heel wat mensen in haar specialistische praktijk, hoogbegaafdheid kan grote psychische gevolgen hebben. Volwassenen die eenzaam zijn, moeite hebben om relaties aan te knopen of in stand te houden, mensen die zich ongemakkelijk (understatement!) voelen in sociale omstandigheden zoals visite en verjaardagen, mensen die geen of te weinig rust kennen omdat hun hersenen nooit uit staan, angststoornissen, schuldgevoelens, noem maar op.
De vele praktijkvoorbeelden die Siaud-Facchin geeft zijn illustratief en geven een nogal droevig stemmend beeld. Gelukkig eindigt ze hoopgevend. Er zijn heel wat hoogbegaafden die het goed gaat en zich gelukkig voelen, maar die ziet zij uiteraard niet in de praktijk. Ze geeft tips hoe je ermee om kunt gaan en hoe je de mogelijke nadelen in je voordeel kunt aanwenden.

En om Te intelligent om gelukkig te zijn? dan helemaal maar positief af te sluiten: recent onderzoek bevestigt dat een grote intelligentie meer voor- dan nadelen heeft.

Eerder verschenen op Jkleest

Recensie door: Jannie Trouwborst

[Recensie] Jeanne Siaud-Facchin is psychotherapeut en specialist op het gebied van hoogbegaafdheid. Van haar boek Te intelligent om gelukkig te zijn? werden in Frankrijk meer dan 300.000 exemplaren verkocht. Als je bedenkt dat het al in 2008 in Frankrijk is verschenen, dan hebben we in Nederland wel erg lang moeten wachten op een vertaling van dit belangrijke boek.

Hoogbegaafdheid bij volwassenen

Waarom is dit boek van belang? De ondertitel luidt: Hoogbegaafdheid bij volwassenen. Tegenwoordig, betoogt de schrijfster, is er gelukkig steeds meer aandacht voor het hoogbegaafde kind. Al kan het nog steeds beter. Maar voor volwassenen is niet veel aandacht. Vaak weten volwassenen niet eens dat ze hoogbegaafd zijn en gaan ze pas iets vermoeden als blijkt dat hun kinderen het zijn. Of als ze vast lopen in hun leven en vanwege depressieve of andere klachten bij een therapeut aankloppen. En dan is het te hopen dat de therapeut de verborgen hoogbegaafdheid herkent en ze niet verder van de wijs brengt met een verkeerde therapie.

De term Hoogbegaafdheid bevalt Siaud-Facchin niet. Hij komt voort uit de grafiek die je kunt tekenen van de intelligentie van de totale bevolking. Die begint laag bij zwakbegaafd en loopt dan omhoog naar normaal en weer omlaag naar hoogbegaafd. Deze grafiek ontstaat via een IQ-test, die de intelligentie zou moeten meten. De meeste mensen zitten in de middenmoot, tussen 90 en 130. Voor 2,5 % van de bevolking komt daar een getal uit van 130 of meer. Zij worden hoogbegaafd genoemd.

Jeanne Siaud-Facchin benadrukt dat hoogbegaafd zijn niet betekent dat je intelligenter bent dan anderen, maar dat je een ander soort intelligentie bezit. Bij de laatste wetenschappelijke onderzoekingen is vastgesteld, dat de hoogbegaafde niet meer grijze hersencellen bezit (zoals vroeger aangenomen werd), maar juist meer verbindingen. “Niet het aantal neuronen is onderscheidend, maar het aantal verbindingen”, stelt ze. Daardoor gaat het denken sneller en via meer wegen en vertakkingen. De gevolgen daarvan legt ze uitgebreid uit en vat ze dan samen:

“Hypergevoeligheid, voortdurende inmenging van de gevoelswereld, een verhoogd waarnemingsvermogen van de vijf zintuigen, een empathische vermogen waardoor de gevoelens van alle mensen in de omgeving worden waargenomen, een meer dan gemiddelde ontwikkeling van de vijf zintuigen die ongevraagd invloed heeft op de persoonlijkheid.”

De intelligentie van de hoogbegaafde is rijk en krachtig, maar is gebaseerd op andere cognitieve patronen dan bij andere mensen. Ze somt op:

“De hersenactiviteit is ongewoon groot – Het aantal zenuwverbindingen is significant groter, het neuronen netwerk vertakt zich naar alle gebieden van de hersenen – Informatie verspreidt zich netwerkachtig en leidt zo tot versnelde gedachten associaties die zich moeilijk laten structureren – Een tekort aan latente remming dwingt het brein om alle informatie uit de omgeving op te nemen zonder filter: de hoogbegaafden hebben HET HOOFD VOL – Door de verhoogde overdrachtssnelheid tussen de verbindingen is het onmogelijk om terug te komen op oplossingsstrategieën van een probleem, omdat het onbewuste processen zijn – De intuïtieve intelligentie is gebaseerd op beelden en kan leiden tot problemen met de uitdrukking in taal, met woorden en verbale structuren – Deze cognitieve en affectieve kenmerken van hoogbegaafden worden bevestigd door de huidige wetenschap, met name door de neurowetenschappen. Het gaat daarbij niet om vermoedens, noch om mythen of fantasie, maar om bewijsbare realiteit.”

Maar eerst het kind

Iedere volwassene is uiteraard ook kind geweest. Daarom beschrijft ze eerst in een aantal hoofdstukken de ontwikkeling van hoogbegaafde kinderen. Wanneer is het ontdekt, hoe is er mee omgegaan door ouders, leerkrachten en therapeuten? Welk stempel kreeg het kind waarbij het niet ontdekt werd en zich op school niet gedroeg zoals de andere kinderen? En welke invloed hebben al deze ervaringen op de ontwikkeling gehad van peuter tot en met puber. Hoe heeft dat doorgewerkt in hun volwassen leven en hebben ze wel of niet leren leven met hun anders zijn?

Ontdekken dat je hoogbegaafd bent op volwassen leeftijd is niet gemakkelijk. Er is soms wel een vermoeden, maar er is al teveel gebeurd in het leven en er is al teveel onbegrip geweest om met het vermoeden naar buiten te komen. Zelfs de diagnose, die via een IQ test en een persoonlijkheidstest gesteld kan worden, wordt vaak gewantrouwd.

Hoe is het om een hoogbegaafde volwassene te zijn?

In de daarop volgende hoofdstukken gaat zij nader in op de volwassen hoogbegaafden. Hun persoonlijkheid met onverwachte facetten. Hoe moeilijk het is om hoogbegaafd te zijn, zowel op emotioneel gebied als praktisch, te midden van mensen die je niet of verkeerd begrijpen of over je oordelen. Eenmaal in therapie zullen ze gaandeweg ontdekken dat ze niet vreemd zijn, dat ze zich bijvoorbeeld niet langer aan hoeven te passen, dat ze zichzelf terug kunnen vinden. Maar ook welke handicaps hun speciale intelligentie met zich meebrengt en hoe ze daar mee om kunnen leren gaan en er het beste voor zichzelf en de wereld uit kunnen halen. Ook is er een hoofdstuk over hoogbegaafde vrouwen, moeders en partners. En één over wat hoogbegaafdheid met relaties doet.

En degenen met wie het goed gaat?

Gelukkig gaat het met veel volwassen goed. Dankzij goede begeleiding in hun jeugd of door het bewandelen van de juiste weg en er alles aan te doen om zich goed te voelen. Daarbij hoort in veel gevallen de hulp van een goede therapeut. Die te vinden is niet altijd gemakkelijk. Het vertrouwen te winnen van iemand die intelligenter is dan de therapeut zelf, is lastig als de cliënt zich altijd al onbegrepen gevoeld heeft. Bovendien is elke persoonlijkheid en voorgeschiedenis anders en vraagt dus om een andere benadering. Maar wanneer eenmaal de juiste snaar geraakt is, kunnen er vorderingen gemaakt worden. Al kan het een lange weg zijn.

In het één na laatste hoofdstuk staan een aantal zinnige tips over wat je zelf kunt doen om je goed te voelen. Vergezeld van voorbeelden van lotgenoten uit de praktijk van Siaud-Facchin. Tenslotte waarschuwt ze voor het gevaar van een verkeerde diagnose. Wie niet genoeg ervaring heeft met deze mensen kan hun gedrag duiden als schizofrenie, een bipolair ziektebeeld of borderline. Maar ook bij depressie, angststoornissen of fobieën is het oppassen. Deze laatste drie worden vaak wel juist herkend, maar moeten begrepen worden in samenhang met de structurele bijzonderheden bij hoogbegaafden.

Het boek eindigt bemoedigend: recent onderzoek bevestigt de voordelen van een grote intelligentie. Wat psychische aandoeningen betreft, is verhoogde intelligentie ook een beschermingsfactor.

Voor wie is dit boek?

Voor iedereen die te maken heeft met hoogbegaafdheid en voor wie er beroepsmatig in is geïnteresseerd. Voor ouders van hoogbegaafde kinderen en voor mensen die wel eens heel voorzichtig durven te denken dat ze misschien ook…, want… Die een stap naar een therapeut niet aandurven, omdat het zo aanmatigend klinkt: hoogbegaafd.

Eerder verschenen op Mijn Boekenkast

Samenvatting

Een internationaal standaardwerk over hoe je ook als volwassene je eigen persoonlijkheid en hoogbegaafdheid beter kunt leren begrijpen, om zo van een hindermacht een superkracht te maken.

€ 23,99

Verwachte leverdatum: vrijdag 29 januari


Taal
Nederlands
Bindwijze
Paperback
ISBN
9789463820776
Verschijningsdatum
augustus 2020
Druk
1
Aantal pagina's
352 pagina's
Illustraties
Ja
Nurcode
740: Mens en maatschappij algemeen

Uitgever
Balans, Uitgeverij

Service & contact

Heb je ons nodig? Onze klantenservice helpt je graag verder

Klantenservice

Gratis bezorging

vanaf € 17,50

Retourneren

retourneer je artikel

Op werkdagen voor 23:00 besteld

morgen in huis

Stevig verpakt

bezorgd door PostNL

Veilig en snel winkelen

Betaalmogelijkheden