Voor 23:00 besteld, overmorgen in huis

Gratis verzending vanaf €17,50

Steun de boekensector

Pudlenka

of ik had een hond en een kat

Auteur(s): Karel Capek
Taal: Nederlands
0.2/5
2 recensies
Pudlenka
Pudlenka
Pudlenka

Recensie

Aantal recensies: 2

Recensie door: Alek Dabrowski

Voor kinderen, maar zeker ook voor volwassenen

[Recensie] Pudlenka is de naam van een van de vele katten van Karel Čapek. Deze recente heruitgave is van uitgeverij Voetnoot, het origineel is uit 1933. Josef, de broer van Čapek tekende eraan mee. De vormgeving van deze Nederlandse vertaling is eender als die van de vertaling van het twee jaar terug verschenen Dasja, eveneens vertaald door Edgar de Bruin. Pudlenka gaat niet alleen over de katten van Čapek. Het grootste deel gaat over zijn honden. Čapek was een dierenvriend, maar ook blijkt uit dit verslag dat hij de geslachtdrift van zijn honden en katten niet in toom kon houden. Voortdurend was hij in zijn kennissenkring aan het leuren met jonge katjes.

De observaties van Čapek zijn vaak grappig. Hij heeft een wat kinderlijke manier van vertellen als het over zijn huisdieren gaat, maar Pudlenka is niet echt een kinderboek. De verwijzingen naar onhebbelijkheden van schrijvers in vergelijking met die van honden zijn voor een kind niet te begrijpen. Een eeuw later is ook voor volwassenen de humor bij gebrek aan kennis niet meer te vatten. 

Čapek geeft een overzicht van zijn honden waarbij hij vooral de chaos en het oncontroleerbare van zijn lievelingen laat zien. In een apart hoofdstuk behandelt hij de verschillende hondenrassen.

“Hij ziet er wat clownesk uit, maar de Schotse terriër heeft een ruwe en ongehoorzame inborst, hij lijkt op een zwarte harige rups, is koppig en gemeen als een takshond, met de machtig luide en rauwe stem van een slagershond. Biologisch gezien wordt hij bij de boeven ingedeeld.”

Uiteraard komen de verschillen tussen katten en honden aan bod: de hond als kameraad en de kat als eenzame introvert.

“Een kat zoekt vermaak voor zichzelf. Een hond wil op de een of andere manier de ander vermaken. Een kat is alleen in zichzelf geïnteresseerd. Een hond eist dat ook een ander zich in hem interesseert. Hij leeft alleen dan voluit en uitbundig als hij zich in een roedel bevindt – ook twee vormen al een roedel. Als hij achter zijn staart aanzit, kijkt hij tersluiks wat een ander ervan vindt. Dat zou een kat nooit doen; voor haar volstaat dat ze zelf pret heeft.”

Čapek heeft geen voorkeur voor katten of honden. Wel is hij ervan overtuigd dat honden hem kunnen verstaan. Honden praten wel degelijk, maar gebruiken een ietwat andere taal. Ooit wandelde hij in de natuur en kwam daar een kolossale sint-bernard tegen die woest op hem af stormde. Dus hij begon een betoog tegen hem af te steken. Toen de hond niet reageerde ging hij over in het Duits. Daar werd het beest stil van. Zijn advies is om tegen blaffende honden niet tekeer te gaan, maar hen rustig toe te spreken. Je kunt heel goed met honden onderhandelen. Zij begrijpen ons uitstekend, misschien zelfs beter dan dat andere mensen ons begrijpen. Čapek besluit dit geestige boekje dan ook met de woorden: ”Als honden konden praten, zou het met hen misschien net zo lastig communiceren zijn als met mensen.”

Eerder verschenen op Uitgelezen Boeken

Zie ook de recensie van Chris Reinewald

Recensie door: Chris Reinewald
4/5

Baas, denk niet dat ik niet om je geef

[Recensie] Logisch dat na het wereldberoemdste Tsjechische kinderboek, over het hondje Dasja ook het andere honden- en kattenboek Pudlenka van de Praagse broers Karel & Josef Čapek naar het Nederlands is vertaald. Karel schreef het in 1933 in een mild humoristische stijl zoals de huisdierenverhalen van Godfried Bomans, Simon Carmiggelt, Annie M.G. Schmidt, W.F. Hermans en Rudy Kousbroek.

Josef maakte de grappige lijntekeningen. Bij het lezen van Pudlenka viel mij een eigen beschamend hondenavontuur à la Čapek te binnen. Er kwam eens een schoonzus op bezoek die daarna even ergens anders heen moest. Ze had haar jonge Jack Russell mee genomen. Sam heette zij (dat hondje, bedoel ik). Of ik ondertussen niet even op Sam kon passen? Zeker, daar ben je een zwager voor. Een rondje in de buurt maken? Natuurlijk! Aldus gebeurde. Toen haar baasje weg was nam ik Sam uit wandelen. Aangelijnd – want als iedere Jack Russell was Sam nogal fel van aard. Een bal apporteerde ze bijvoorbeeld door die mors- en morsdood te bijten en een uur later aan je voeten te leggen. Dit keer maar geen bal mee. Bij een drukke weg stopte ik. Misschien toch iets te gevaarlijk om Sam, hoewel aangelijnd en al, naar de overkant mee te trekken. Dus tilde ik het gespannen hondenlijfje op en droeg haar naar de overkant, zoals ik onze huiskater Henk wel ‘ns droeg. Dat ging goed. Veilig aangekomen bij de overzijde liet ik Sam los door mijn armen uit te spreiden om haar zo op haar pootjes terecht te laten komen. Ai. Au. Het hondenbeestje smakte ongenadig hard op de trottoirtegels. Een passant zag het gebeuren en voegde mij toe: “Kèn je wel? Zo’n beest laten vallen?” De man had gelijk. Gelukkig krabbelde Sam weer op. Alle pootjes deden het nog. Ik vervolgde mijn weg naar een vriendin, iets verderop. Leuk, haar verrassen met mijn leenhondje. Ik belde aan. Ze opende de deur en keek verbaasd naar het viervoetertje en toen naar mij. ‘Dit is Sam,’ zei ik en vertelde met enige gêne wat voor onverkwikkelijks ons net ervoor was overkomen. Ze schudde haar hoofd en sprak: “Een hond is geen kat! Dat zou je toch moeten weten.” Gelijk had ze.

Uitgelaten door een hond

Kortom, er zijn hondenmensen zoals er ook kattenmensen zijn. Karel Čapek maakte echter geen onderscheid. De Pudlenka uit de titel is een aangelopen katje en gemakshalve ook de naam van haar (klein)dochters. Toch gaat het boekje het meest over honden. Schnauzers, pinschers, barzois (na de Jugendstil uit de mode geraakt), airedales, foxterriërs, pekinezen, boxers en een kwaaie Sint Bernardshond die Čapek bedreigt maar kalmeert wanneer deze hem amicaal toespreekt in het Tsjechisch en vervolgens het Boheems-Duits. Veilig achter een hek blijkt de dorpsbevolking een en ander met opperste verwondering te hebben gevolgd.

Omgekeerd meent Čapek honden in hun eigen taal te horen klagen over ‘die vervloekte vlooien’ of geërgerd ‘ópdonderen’ mopperen, zoals volgens Rudy Kousbroek Engelse honden duidelijk ‘hwaussages’ (worstjes) blaffen.    

Čapek vertelt aan zijn – blijkbaar jeugdige – krantenlezers van de ‘Lidové noviny’ (Volksnieuwsblad, het oudste Tsjechische dagblad) over de omgekeerde wereld waarin honden en katten zíjn leven bepalen. Hoe híj uitgelaten wordt door de hond. Hoe op een hondententoonstelling de rasdieren de rust zelve zijn en hun baasjes zenuwachtig naar elkaar grommen.

Čapek meent de denkwereld van zijn huisdier te doorgronden. De teefjesschaamte om een onverwachte zwangerschap. En daarom niet meer kunnen spelen. Maar ook is daar de wreedheid van een menselijke buurman tegen andermans huisdieren. (Ik bespaar de lezer de details).

Ronduit ontroerend is de verkapte liefdesbetuiging van de kat aan haar baasje:

“Denk maar niet dat ik om je geef. […] Soms verstomt het ritselen [van je poot]. De arme domkop weet niet hoe hij moet spelen, dat vind ik zielig [..] en dan miauw ik ontstemd en zachtjes, zoet en smartelijk. Dan tilt mijn Baas mij op en boort zijn warme gezicht in mijn vacht. Op dat moment voel ik in hem een flits van een hoger leven, en dus zucht hij van voldoening en spint iets wat bijna te verstaan is.”

In het nawoord van Pudlenka doet Olga Scheinplugová, Karels weduwe, nog een onthulling.

Nadat Karel op vakantie in Noorwegen met veel bloed en schrammen een veldmuisje ‘redde’ uit de muil van een verwilderde kat, verspreiden de katten het gerucht dat die Praagse schrijver uit de wijk Vinohrady niet meer aan hun kant stond. Daarna trokken de katachtigen niet meer zo snel naar hem toe. Zou het waar zijn? Ik geloof er niets van.

Anders dan Dasja dat meer een kinder(voor)leesboek is laat Čapek zich in – het uiterlijk ook al weer zo mooi uitgegeven – Pudlenka verleiden tot wat moeilijke woorden en best wel wrede scènes.

Voor 14 jaar en ouder dus. En daarna De Aaibaarheidsfactor van Rudy Kousbroek (her)lezen over de hond, die – zoals katten weten – eigenlijk een oerdomme man in een hondenpak is.

Voor het eerst gepubliceerd op De Leesclub van Alles

Lees ook de recensie van Alek Dabrowski

Samenvatting

Wie het populaire kinderboek over de brutale en lieve pup DASJA van de Tsjechische schrijver KAREL CAPEK kent, weet dat deze auteur een groot dierenliefhebber is. In PUDLENKA, OF IK HAD EEN HOND EN EEN KAT beschrijft hij de grappige voorvallen en belevenissen van Dasja's voorgangers en van zijn poes Pudlenka. Liefdevol observeert hij de gedragingen van zijn huisdieren en doet daar op humoristische (en zeer herkenbare) wijze verslag van, in woord en in beeld. Met een scherp oog trekt hij parallellen tussen dieren en mensen, wat regelmatig tot komische inzichten leidt.

In PUDLENKA, OF IK HAD EEN HOND EN EEN KAT zijn ruim 50 tekeningen opgenomen, unieke illustraties van Karel Capek zelf en van zijn broer, de beroemde schilder en illustrator Josef Capek.

De vertaling uit het Tsjechisch is van EDGAR DE BRUIN.

Geschikt voor kinderen van 10 jaar en ouder.

KAREL CAPEK [1890-1938] was een van de belangrijkste schrijvers van het vooroorlogse Tsjechoslowakije. Samen met zijn broer speelde hij een voorname rol in het Tsjechische intellectuele leven in het interbellum. Vanaf de jaren 30 zette hij zich in zijn werk en daarbuiten steeds meer af tegen het nazisme, fascisme en communisme.

Toon meer Toon minder
€ 21,00

Verwachte leverdatum: donderdag 09 december


Taal
Nederlands
Bindwijze
Paperback
ISBN
9789491738753
Verschijningsdatum
oktober 2021
Druk
1
Aantal pagina's
160 pagina's
Illustraties
Ja
Nurcode
280: Fictie kinder- en jeugdboeken algemeen
Categorieën

Auteur
Uitgever
Voetnoot, Uitgeverij

Vertaald door
Edgar de Bruin

Service & contact

Heb je ons nodig? Onze klantenservice helpt je graag verder

Klantenservice

Gratis bezorging

vanaf € 17,50

Retourneren

retourneer je artikel

Op werkdagen voor 23:00 besteld

morgen in huis

Stevig verpakt

bezorgd door PostNL

Veilig en snel winkelen

Betaalmogelijkheden