Voor 23:00 besteld, morgen in huis

Gratis verzending vanaf €17,50

Steun de boekensector

Alle verhalen

Auteur(s): Leonora Carrington
Taal: Nederlands
0,175/5
3 recensies
Alle verhalen
Alle verhalen
Alle verhalen

Recensie

Aantal recensies: 3

Recensie door: Marjon Nooij
4/5

Surrealisme van de bovenste plank

Alle verhalen zijn waar,
alleen zijn ze misschien niet echt gebeurd.

[Recensie] Leonora Carrington schilderde en schreef haar verhalen. Eerder gaf Uitgeverij Orlando de novelle Beneden uit. Hierin beschrijft ze de verstikkende periode dat ze opgenomen was in een psychiatrisch ziekenhuis. De bundel Alle verhalen is één van de zes titels die zijn opgenomen in de Herfstactie 2018 van Schwob.

De verhalen in dit boek hebben allemaal veel expressie, iets mysterieus, soms iets sprookjesachtigs, met een flinke zweem magisch realisme. De rode lijn in deze verhalenbundel is zonder twijfel het surrealisme. Hierover wordt gezegd dat het de belevingen weergeeft en het innerlijke van de auteur blootgeeft. Haar roerige leven en trieste ervaringen hebben hun stempel nagelaten op het werk van deze kunstenaar. Te beginnen bij de prachtige cover, die een deel weergeeft van een schilderij van Carrington, dat ze schilderde op ongeveer twintigjarige leeftijd, tussen 1937 en 1938. Pas omstreeks 1976 kwam dit schilderij onder het stof vandaan.

Zelf noemde ze het Self portrait, maar het is ook wel bekend onder de titel The inn of the dawn horse en werd het symbool van de kunst van vrouwen uit de twintigste eeuw.

Dieren met de meest vreemde eigenschappen spelen een grote rol in de verhalen. Wat regelmatig terugkeert zijn het thema’s ‘hyena’ en ‘paard’ als alter ego. Ze verwerkt vele eigen ervaringen in de verhalen. Zo heeft Elena Poniatowska (1932) een biografie over haar vriendin Carrington geschreven en daarin beschrijft ze voorvallen die ook in deze verhalen terugkeren. Zelf beweerde Carrington altijd dat haar verhalen autobiografisch zijn. Ze fabuleert er lustig op los in haar hallucinante verhalen.

In het verhaal De ovale dame gaat de ik-figuur naar binnen bij een dame, Lucretia genaamd. Bij haar op zolder staat een hobbelpaard met de naam Tartar en deze heeft een hekel aan de vader van Lucretia, net als zijzelf. Dan verandert ze in een sneeuwwit paard en krijgt ze gedwongen een bit tussen de tanden, omdat ze kabaal maakt met haar dartele sprongen.

Dit voorval komt op de volgende manier terug in de biografie;

”Ik ben een paard, mama, dat weet ik. Ik ben van binnen een paard.
[…] Ik ben een paard verkleed als meisje.’
Tataar is een houten paardje waarop ze al van kleins af aan een paar keer per dag gaat rijden. ‘In galop, in galop Tataar.’ […] ‘Kom er nu maar af, Prim, (zo noemde de Nanny haar tt) zegt Nanny. ‘Nu is het wel genoeg. Als je er niet af komt, doet je vader straks nog het bit in je mond om je te laten stoppen.’
De kinderen van Harold Carrington zijn bang voor hun vader.”

In Carringtons jeugd is het de Nanny die de kinderen verhalen vertelt, die meestal een surrealistisch tintje hebben, zoals het welbekende Alice in Wonderland en Gullivers reizen. Het is de invloed van dit soort verhalen die ook duidelijk herkenbaar is in Alle verhalen. Ze geven me de associaties van het me bewegen in de wereld van de schilder Jheronimus Bosch (1450 – 1516).

Het verhaal Witte konijnen heeft de exentrieke, eigenzinnige Carrington geschreven na een ervaring in New York. Ze wordt gevraagd om bij een aan lepra lijdende overbuurvrouw binnen te komen die honderden vleesetende konijnen blijkt te hebben. Wanneer zij en haar man Lazarus haar vragen of ze bij hen wil blijven, vlucht ze weg en ziet op het moment dat ze nog even omkijkt, nog nét dat de vingers van de vrouw loslaten wanneer ze naar haar wuift.

Personages die ze beschrijft hebben allemaal uiterlijk iets bijzonders, zoals vreemde kleding, kleuren of huidskleur.

“Op een benauwde, zwoele lentemiddag rustte monsieur Cyril de Guindre elegant op zijn ijsblauwe sofa. Bewegend als een lome slang speelde hij met zijn kat. Ondanks zijn leeftijd was hij zeer knap.

‘Hij heeft het gelaat van een albino orchidee,’ zei zijn goede vriend Thibaut Lastre. ‘Zijn gulzige violette mond lijkt op een giftige bijenorchis gevormd naar een maaninsect, en noem mij eens het zeldzame dier met een vacht die aan zijn lokken kan tippen?’

Thibaut […] had een goudkleurige huid als een kinderlijkje dat in een oude, uitstekende likeur was geconserveerd. Hij droeg een elegante kamerjas in de kleur van forellenvlees.”

Morbide, macaber en luguber zijn woorden die onvermijdelijk in je gedachten komen bij het lezen van onder andere Een Mexicaans sprookje. Hierin wordt Juan in mootjes gehakt en zijn hoofd op een agavedoorn geplaatst. Maria plengt een harde traan die ze in zijn mond legt, zodat hij kan praten. Op zijn verzoek naait ze hem weer aan elkaar. Hij moet dan vervolgens zelf een boom in klimmen om zijn hart te pakken te krijgen. Vlak voor zijn neus wordt deze echter weggegrist door een zwarte gier.

Toch hebben de verhalen ook een lucide karakter en komen er hier en daar komische noten voorbij.

“Op zoek naar een goede plaats voor onze picknick baande ik me een weg naar een betrekkelijk open plek, waar twee mannen een gat stonden te graven. Ze vertelden me dat het stoffelijk overschot werd opgegraven van Lady Hoog in de Bol. […] Ze vroegen me of ik even in het gat wilde gaan liggen om de juiste afmetingen te bepalen. De klamme grond was gerieflijker dan verwacht. Ik werd zelfs een beetje loom en soezerig […].”

Als bibliofiel zijnde is het alleen al heerlijk om dit boek in handen te hebben. Het materiaal van de cover voelt fluweelachtig aan. Tja, het klinkt misschien wat maf, maar ik kon de verleiding niet weerstaan om er steeds even met mijn vlakke hand over te strijken. Het heeft me veel plezier opgeleverd om me wat te verdiepen in de handel en wandel van de auteur. De biografie van de hand van Elena Poniatowska – overigens ook door Uitgeverij Orlando uitgegeven – is een prachtige aanvulling en geeft veel duidelijkheid over de raakvlakken die er zijn tussen de fictie en het leven van Carrington. Het is een lust om de verhalen te lezen en te herlezen én te herlezen. Gun jezelf net zoveel plezier als ik tijdens het lezen had om te genieten van het fascinerende proza en te griezelen bij de bizarre vertellingen, gebaseerd op de werkelijkheid met een magische twist.

Eerder verschenen op metdeneusindeboeken

Recensie door: Roeland Dobbelaer
3/5

De angstwekkende dromen van Leonora Carrington

[Recensie] Dromen doe ik weinig en als ik droom gaat het over de mensen waar ik mee optrek en die een rol van betekenis spelen of speelden in mijn leven. Geen bizarre of gekke dingen, zelden nachtmerries. Daarom was het bijzonder om een week of wat geleden met een nachtmerrie wakker te worden door een beeld dat kwam uit een verhaal van Leonora Carrington (1917-2011). Het betrof het openingsverhaal De debutante uit de recent verschenen bundel Alle verhalen. Het verhaal gaat over een meisje dat weigert naar het bal te gaan dat door haar moeder voor haar wordt georganiseerd. Ze roept de hulp in van een hyena die ze laat ontsnappen uit de dierentuin. De hyena vermoordt de dienstmeid en eet haar op, behalve haar gezicht. Het beest krijgt kleren aan van het meisje, trekt het gezicht van de dienstmeid over haar snuit en gaat zo vermomd naar het bal. De stank van het dier verraadt haar. Dan loopt het uit de hand want ter plekke trekt de hyena het gezicht van de dienstmeid van haar kop en eet ook dat op. Einde verhaal. Een naar en verontrustend beeld. Leonora Carrington, bedankt voor de nachtmerrie.

Als kind had ik een vaak terugkerende droom. Ik bevond me midden in een enorme ruimte met witte muren. Er was niets, althans zo leek het dan. In de verte zag ik dan na een aantal minuten een stip op een van de muren verschijnen, de stip werd groter en draaide rond, in een moordend tempo, en groter werd de stip tot dat het uiteindelijk de hele muur in beslag nam en ook de ruimte begon te vullen, net voordat ik vermorzeld zou worden werd ik dan wakker, zwetend, huilend, ik had de hel op mij zien afkomen. Ik kon het mijn ouders niet uitleggen, het was een te complex beeld.

Gaandeweg mijn jeugd besloot ik de droom te weerstaan en de stip te tartten. Ik wachtte met wakker worden, tot de stip mij helemaal omhulde, als het dan toch te eng werd, ontwaakte ik. Totdat ik uiteindelijk besloot de droom de baas te blijven en te kijken wat er gebeurde. De stip spatte uit elkaar, weg was het gevaar, ik won. Tijdens mijn studententijd kwam de stip nog wel eens opdagen, maar dan lachte ik in mijn droom de droom uit. Die droom opnieuw beleven voelde als het terugkeren naar mijn vroegste jeugd, even terug naar die tijd dat ik nog bang was. Ook wel weer een interessante en misschien zelfs  komische ervaring.

Ik kan niet zeggen dat ik er spijt van heb dat ik dit duistere deel van mijn kindertijd vaarwel heb gezegd. Uitgaan van oorzaak en gevolg, van  logische en cognitieve verklaringen van wat er gebeurt, maakt dat je vat krijgt op het leven. Maar je verliest wel die magische kant van het bestaan, waardoor je mogelijk afgesneden raakt van allerlei diepere en duistere gevoelens. Wie weet.

De Engelse-Mexicaanse surrealistische schilder en schrijver Leonora Carrington heeft duidelijk nooit de ‘stip’ willen weerstaan. Haar werken, zowel in beeld als schrift worden bevolkt door een lange rij van wonderlijke wezens die haar allemaal wat te vertellen hebben. Carrington viel, nog geen twintig jaar oud, vlak voor de Tweede Wereldoorlog voor het surrealisme. Ze studeerde aan de kunstacademie en kwam in kringen terecht van de veel oudere surrealisten die al tien jaar Parijs onveilig maakten met hun ideeën. Met de bijna dertig jaar oudere Max Ernst had ze een kortstondige relatie. Het is mooi te lezen dat Ernst net zozeer werd beïnvloed en geïnspireerd door zijn jonge muze dan andersom.

Volgens de surrealistische voorman André Breton waren dromen heilig. De surrealist baseerde zich op de beroemde studie van Freud, Die Traumdeutung (De droomduiding) over de relatie tussen het onderbewuste en de inhoud van dromen. Volgens Freud zitten in dromen verborgen boodschappen van het onderbewustzijn. Juist in die verborgen kant van het leven, daar zitten de meest waardevolle elementen van het bestaan. De surrealisten wilden die boodschappen doorgronden en openbaar maken. Het werk van Carrington is deels vanuit deze zienswijze te verklaren, maar ook vanuit het feit dat ze kampte met psychoses.

Dit jaar verschenen bij uitgever Orlando twee boeken van Carrington: Beneden, het verslag van haar zenuwinzinking die ze kort na het begin van de Tweede Wereldoorlog kreeg en de bundel Alle verhalen. Ze samen lezen is haast noodzakelijk om iets te kunnen aanvoelen wat deze schrijver en kunstenaar bezielde. Aanvoelen lukt misschien nog wel, maar haar werk snappen is onmogelijk, daarvoor zou je echt in het brein van Carrington moeten kunnen kijken en waarschijnlijk zou dat nog niet eens voldoende zijn. In Beneden lezen we een aangrijpend verslag van een zenuwinzinking die Carrington had toen ze halsoverkop uit Frankrijk naar Spanje moest vluchten, voor de oprukkende Duitsers uit. “Nu breekt een periode aan, met de zwartste, verschrikkelijkste dag van mijn leven. Hoe kan ik die beschrijven als ik al bang ben om eraan te denken. Ik ben doodsbang en tegelijkertijd kan ik niet in mijn eentje met deze herinnering blijven voortleven.” Dan volgt de beschrijving van een afschuwelijke epileptische aanval.

In Beneden staat een uitstekende inleiding op het leven en werk van Carrington van de Engelse literatuurwetenschapper Marina Warner, die veel verklaard. Als dochter van rijke industrieel was ze voorbestemd voor een leven in de hogere kringen in Engeland, daar had ze weinig mee op. Het hierboven genoemde eerste verhaal uit de bundel vertelt dat op een hilarische manier. In al haar verhalen blijft ze zich afzetten tegen de ‘upper class’. Na haar surrealistische avontuur voor de oorlog vertrekt ze via Spanje naar Mexico, trouwt daar, krijgt kinderen en werkt verder aan een bijzonder oeuvre, zowel als kunstenaar als schrijver. Warner staat lang stil bij Carringtons fascinatie voor alles wat niet rationeel is: dromen, wanen, de sluimertoestand tussen waken en slapen, depressies, psychoses, absurde literatuur, sprookjes, mythische verhalen, surrealisme. Carrington omringde zich met mensen, boeken, ideeën die haar verder hielpen om in de wereld van het niet rationele door te dringen. Dat dat niet altijd een vrolijke wereld is laten beide boeken op elke bladzijde zien.

In haar verhalen, en ook in haar schilderijen overigens, doet ze verslag van haar angsten en wanen. Haar schilderkunst doet aan Dali en Magritte denken, of liever een kruising tussen die twee. Ze is net zo poëtisch als Dali, maar zeker zo filosofisch als Magritte. Haar verhalen zijn goed geschreven, Carrington heeft een prachtig vol, ritmisch en beeldend taalgebruik. Vaak beginnen haar verhalen overzichtelijk, er gebeurt iets in het leven van de ik-persoon, alles kan nog en klopt nog. De onopvallende man begint met: “Hoewel ik me had voorgenomen over deze geschiedenis altijd het zwijgen, schrijf ik er natuurlijk ten slotte toch over. […] Ik ontving een uitnodiging voor een gemaskerd bal.” ‘So far so good’. Pas gaandeweg gebeuren er dingen die niet volgens de wetten van logica en rede kloppen, maar dan kun je als lezer niet meer terug omdat je nu eenmaal al in het verhaal zit. Een geraffineerde truck. De onopvallend man beschrijft dan het verloop van een feest waar de ene absurditeit na de andere plaatsvindt. De kasteelheer probeert de ik-persoon over te halen om een moord te plegen op een vampier. Daar heeft ze geen zin, want ze woont al tijden samen “met een vampier uit Transsylvanië en mijn schoonmoeder, een weerwolvin, [heeft mij] onderwezen in alle culinaire geheimen, zodat ik zelfs de meest vraatzuchtige vampiers tevreden kan stellen.” Uiteindelijk wordt haast elk verhaal van Carrington een haast onsamenhangende nachtmerrie, waar alles met alles te maken heeft, maar waar eigenlijk geen touw meer aan vast te knopen is. Een constante in alle verhalen is dat de moraal zoek is, want in dromen mag er gemoord en gemarteld worden, het heeft geen consequenties en dan eten hyena’s de dienstmeid op, eten witte konijnen vlees, blijkt een vriendin een paard te zijn, kunnen alle dieren praten, worden doden weer levend, gaat iedereen dood of wordt vermoord, wordt iedereen gestraft, moet iedereen op de vlucht…

Tussen alle absurditeiten zitten er veel heldere en grappige commentaren op de wereld in de verhalen van Carrington. “Altijd hetzelfde met die Engelsen in het buitenland, ze vervelen ze zich te pletter.” Carrington wantrouwt machthebbers en overheden, drijft er de spot mee, maar ze weet dat ze er alleen voor staat. Het is iedereen voor zich, en de monsters van Carrington voor ons allen. “Ik was alleen en er was geen licht in de duisternis”, zo eindigt Teneergeslagen door verdriet. Lees en huiver.

Voor het eerst gepubliceerd op De Leesclub van Alles

DLVAlive: Op maandag 10 december (Utrecht) en maandag 17 december (Rotterdam) bespreekt letterkundige en uitgever van Orlando, Ingrid Meurs, het werk van Carrington. Kijk hier voor meer informatie.

Recensie door: Christian Jongeneel

Alle verhalen van de surrealistische denker/schilder

[Recensie] Leonora Carrington was een Brits-Mexicaanse schrijver en schilder van de surrealistische school. Ik las een bundel met al haar korte verhalen, die ze in het Engels, Frans en Spaans schreef. Het is een klein literair oeuvre, net als haar schilderijen overigens. Maar het is wel behoorlijk uniek.

Het zijn korte, plotloze verhalen met veel bizarre ontmoetingen, pratende dieren, donkere bossen en andere sprookjeselementen. Allemaal hebben ze iets duisters, morbide over zich – inderdaad ook zoals veel sprookjes. Een moraal of pointe is er dan weer niet. De naoorlogse vertellingen (ongeveer een derde van het totaal) hebben merendeels een iets andere toon: wat moderner, met her en der referenties aan de actualiteit en soms zelfs iets dat op een verhaallijn lijkt.

Al met al een intrigerende bundel, maar als je een paar verhalen achter elkaar gelezen hebt, begint het wel een beetje op een maniertje te lijken. In detail voorspelbaar is een surrealistisch verhaal nooit, maar na de zoveelste absurde wending kijk je daar niet meer van op. De verhalen van Leonora Carrington zijn de moeite waard, maar kunnen best in kleine doses genoten worden.

Eerder verschenen op www.christianjongeneel.nl

Samenvatting

Een meisje wil niet naar een debutantenbal en vraagt een hyena om in haar plaats te gaan; een paard neemt je mee naar het Huis van Angst; twee zusters bereiden een bijzonder maal voor de koning...

De surreële wezens, dieren en personages die haar schilderijen bevolken komen overtuigend tot leven in de verhalen van de surrealistische kunstenares en schrijfster Leonora Carrington.

Haar hele leven schreef Leonora Carrington korte verhalen en ter gelegenheid van haar honderdste geboortedag zijn deze voor het eerst verzameld. Hiermee is deze bundel een unieke illustratie van het talent en de ontembare creatieve geest van een bijzondere kunstenaar.

Toon meer Toon minder
€ 21,00

Verwachte leverdatum: donderdag 17 juni


Taal
Nederlands
Bindwijze
Hardcover
ISBN
9789492086884
Verschijningsdatum
oktober 2018
Druk
1
Aantal pagina's
240 pagina's
Illustraties
Ja
Nurcode
304: Vertaalde verhalenbundels
Categorieën

Uitgever
Uitgeverij Orlando

Vertaald door
Nelleke van Maaren, Lisette Graswinckel

Service & contact

Heb je ons nodig? Onze klantenservice helpt je graag verder

Klantenservice

Gratis bezorging

vanaf € 17,50

Retourneren

retourneer je artikel

Op werkdagen voor 23:00 besteld

morgen in huis

Stevig verpakt

bezorgd door PostNL

Veilig en snel winkelen

Betaalmogelijkheden