Voor 23:00 besteld, morgen in huis

Gratis verzending vanaf €17,50

Steun de boekensector

Donkerluwte

Ombouw van de stroomvoorziening

Auteur(s): Henk Tolsma
Taal: Nederlands
1 recensie
Donkerluwte
Donkerluwte
Donkerluwte

Recensie

Aantal recensies: 1

Recensie door: Jan Spoelstra

Deze zomer publiceerde oud-TW-redacteur Henk Tolsma een uitstekend boek over de uitdagingen voor de stroomvoorziening in Nederland tijdens de energietransitie. Tolsma schept overzicht in het vaak rommelig verlopende energiedebat.

[Recensie] En toen stond er wekenlang matige oostenwind rond 21 december. Traag draaiende windturbines en op het volgende voorjaar wachtende zonnepanelen aan de ene kant; en op volle toeren draaiende verwarming, verlichting en industrie aan de andere kant. Techniek journalist Henk Tolsma koos deze zogenoemde donkerluwte als titel voor zijn boek, omdat het de grootste uitdaging voor de toekomstige elektriciteitsvoorziening aangeeft.

De elektriciteitsvoorziening moet betrouwbaar, betaalbaar en schoon zijn. Tolsma schetst dat het met betaalbaar en betrouwbaar goed zit in Nederland. Zo zit een Nederlands huishouden gemiddeld nog geen half uur per jaar zonder stroom. Ook komt het zelden voor dat mensen afgesloten worden vanwege het niet betalen van de energierekening.

Als het gaat om schone duurzame energie concludeert Tolsma terecht dat alleen zon uit PV-panelen en windenergie serieuze duurzame energiebronnen zijn die we in Nederland op de korte termijn verder uit kunnen bouwen. Dat is op zich een weinig opmerkelijk inzicht, maar de gevolgen van deze keuze worden zeer helder uitgelegd.

Zo gaan we van een vraag-gestuurd elektriciteitsnet naar een productie-gestuurd elektriciteitsnet. Wanneer we nu een extra elektrisch apparaat aan het stroomnet hangen, moet een gascentrale harder gaan draaien. Maar dat moet gaan veranderen. We moeten er uiteindelijk naartoe dat er mechanismen komen waardoor de vraag juist de productie volgt. Dat kan dan weer niet in 100% van de tijd. Naast productie, distributie en verbruik, komt er daarom met energieopslag een vierde zuil bij in het elektriciteitsnet.

Ook schetst Tolsma dat we gedurende enkele dagen tot weken per jaar een beroep moeten kunnen doen op back-up systemen. Import uit het buitenland waar een andere energiemix op het stroomnet zit, alsmede kernenergie of biomassa zijn dan alternatieven. De auteur is helder over alle voor- en nadelen van die keuzes.

Wat ook sterk is, zijn de vele rapporten, interviews en degelijke journalistieke bronnen waar Tolsma zich op baseert. Er gaat bijna geen zin voorbij zonder relevante en degelijke cijfermatige onderbouwing, en dat vind ik persoonlijk erg sterk.

In een kleine 200 pagina’s kan Tolsma natuurlijk niet alles behandelen. Zo gaat het boek maar kort in op trends als de toepassing van blockchain in de energieproductie en -consumptie, de toepassing van smart grids en andere vormen van digitalisering op het stroomnet. Over oplossingen uit die hoek om vraag en aanbod op elkaar af te stemmen zou ik graag meer lezen. Bovendien is het gevaar dat het boek en de bronnen die het aanhaalt relatief snel gedateerd raken. Maar een half jaartje na publicatie is Donkerluwte nog steeds zeer relevant.

Eerder verschenen op TW.nl

Samenvatting

Het belang van een betrouwbare, betaalbare en vooral ook schone elektriciteitsvoorziening staat centraal in dit boek. Wat betrouwbaarheid betreft, scoort de huidige manier van stroomopwekking en -distributie uitstekend. Met de prijs van stroom zitten we net boven het Europese gemiddelde.

Maar de uitstoot van koolstofdioxide (CO2) is een vervelende bijwerking van op fossiele brandstoffen gestookte technische verbrandingsprocessen. Niemand wil dat, maar het gebeurt en ook in buitengewoon grote hoeveelheden. Vanwege de zorg voor het klimaat vraagt dat om een forse verandering.

Dat bereiken we door in te zetten op zon- en windenergie. Maar met deze weersafhankelijke bronnen is een backup nodig, want wat doen we als het donker en het windstil is? Oftewel donkerluwte (dunkelflauwte). Daarvoor zijn er verschillende opties: waterstof, accu’s, opslag, biomassa en flexibilisering van de stroomvraag. Kernenergie kan daar ook een rol in spelen.

De vraag naar stroom zal toenemen door elektrificering van het verkeer, de uitfasering van gas voor het verwarmen van gebouwen, industriële processen en door de productie van waterstof. Dat vraagt om uitbreiding en verzwaring van het elektriciteitsnet. Vanwege de benodigde investeringen dreigt de prijs van elektriciteit omhoog te gaan.

De vraag naar stroom zal tot 2050 minimaal verdubbelen. Dat vraagt om een forse uitbreiding van de stroomproductie en verzwaring van het elektriciteitsnet. Welke plannen liggen er op tafel, wat zijn de voor- en nadelen van alle opties en hoe maken we dat haalbaar en betaalbaar?

Toon meer Toon minder
€ 20,00

Verwachte leverdatum: donderdag 03 februari


Taal
Nederlands
Bindwijze
Paperback
ISBN
9789492404350
Verschijningsdatum
juni 2021
Druk
1
Aantal pagina's
180 pagina's
Illustraties
Ja
Nurcode
961: Energie

Auteur
Uitgever
Uitgeverij Sycorax

Service & contact

Heb je ons nodig? Onze klantenservice helpt je graag verder

Klantenservice

Gratis bezorging

vanaf € 17,50

Retourneren

retourneer je artikel

Op werkdagen voor 23:00 besteld

morgen in huis

Stevig verpakt

bezorgd door PostNL

Veilig en snel winkelen

Betaalmogelijkheden