Voor 23:00 besteld, morgen in huis

Gratis verzending vanaf €17,50

Steun de boekensector

Venus in het gras

Auteur(s): Christian Jongeneel
Taal: Nederlands
0,175/5
2 recensies
Venus in het gras
Venus in het gras

Recensie

Aantal recensies: 2

Recensie door: Alek Dabrowski
3/5

Een vluchtend dier

[Recensie] Christian Jongeneel publiceerde in 1998 zijn debuut Magda is overal. Deze dikke roman bevatte zowel een historisch verhaal, een filosofisch perspectief als een spannend plot met een onbetrouwbare verteller: een complex maar vlot lezend boek dat meer aandacht verdiende. In 2020 kwam Jongeneel met de korte roman Venus in het gras. Het boek is op het eerste gezicht een luchtige vertelling over een meisje dat wegvlucht van haar vaders boerderij. Zij wordt opgepikt door een toevallig voorbijrijdende vrouw die op weg is naar een vakantiehuisje in Frankrijk.

Simone heet het meisje. Zij is negentien jaar. Haar moeder is lang geleden overleden. Alleen met haar vader woont zij op de schapenboerderij, waar zij dagelijks meehelpt. Wanneer zij de weg op loopt is zij naakt. Zij voelt zich een diertje dat de natuur in vlucht, een eekhoorn. Hella is niet eens zo verbaasd als zij haar ziet. Zij vraagt wel of er iets ergs is gebeurd. Simone ontkent dit. Vervolgens mag Simone met haar mee naar Frankrijk. Zij krijgt een kimono om haar naaktheid te bedekken. Dit begin van het verhaal is verrassend
 
Simone voelt zich direct thuis bij Hella. Ook in het afgelegen vakantiehuisje is zij onmiddellijk onderdeel van het huishouden. Zij gaat aan de slag om alles schoon te houden. Een grote schuur gaat zij te lijf met bezems en ander gerei om het jarenlange stof te verwijderen. Stilzitten kan zij niet. Vanaf het moment dat zij samen zijn vraag je je af wat er met Simone aan de hand is. Naaktlopen doet zij geregeld, maar wat doen die regelmatige schrammen op haar lijf? En waarom is zij op de vlucht? Zij lijkt totaal niet angstig. Je voelt dat er wat in de lucht hangt.
 
Hella is in de vijftig en kinderloos. Zij accepteert Simone vanzelfsprekend als haar dochter. Zij geeft les in kunstgeschiedenis en herkende bij haar eerste verschijning in haar De geboorte van Venus van Botticelli. Simone kent het schilderij niet. Hella koopt onderweg een kunstboek voor Simone waar dit werk in staat. Zij geeft haar een soort colleges over dit beroemde werk en over andere schilderijen. Simone raakt erdoor gefascineerd. Sowieso is zij geobsedeerd door (haar eigen) naaktheid. Onderweg naar het huisje en ook wanneer zij later verder naar het zuiden trekken, beseft zij de blikken van mannen op haar en speelt zij met haar erotische uitstraling. Een moeder die een kind de borst geeft maakt zij aan het schrikken door ook haar naakte borst te tonen. Ondanks haar besef van seksuele uitstraling weet zij niet met jongens om te gaan. “Ik ben beter met schapen.”
 
Simone verlangt terug naar een gezinsleven. Wanneer zij met Hella onderweg op een parkeerplaats zit te lunchen denkt zij: “We eten. Het is bijna zoals vroeger.” In haar herinnering, toen haar moeder nog leefde, was het knus op de boerderij. Maar aan haar vader en het verzorgen van de schapen heeft zij ook mooie herinneringen. Simone is een kind van de natuur en weet er veel vanaf. Jongeneel beschrijft bijvoorbeeld uitvoerig de bloemen en kruiden in de tuin van het vakantiehuisje. Hella vindt dat zij lef heeft om naakt weg te lopen, maar Simone haalt haar schouders hierover op. “Mensen kunnen nog zoveel leren van de natuur. Vogels maken geen plannen voor de maaltijd van morgen. Bloemen vragen zich niet af wat ze aan zullen trekken. Dat is geen lef, dat is gewoon zo.” Haar kijk op boerderijdieren is vrij direct. Schapen zijn ook een bron van inkomsten. Zij zijn er om te produceren. “Wat vruchtbaar is moet vrucht dragen.”
 
Er zit iets dubbelzinnigs in het Venus in het gras, overigens een prachtige titel. Simone is een vreemd meisje. Aan de ene kant vermoed je dat zij iets dramatisch heeft meegemaakt. Haar gedrag is hier echter helemaal niet naar. Dit maakt het verhaal wat onrealistisch of misschien surrealistisch, sprookjesachtig. Knap is de dreiging die hierdoor in het hele boek in de lucht hangt. Jongeneel heeft een heldere manier van schrijven, soms wat emotieloos. Dit werkt mee aan het contrast tussen datgene wat er zich heeft afgespeeld en het gedrag van Simone. Venus in het gras is een totaal ander boek dan Magda is overalChristian Jongeneel bewijst er overtuigend mee dat hij meerdere genres beheerst.

Eerder verschenen op Uitgelezen Boeken

Recensie door: Roeland Dobbelaer
4/5

Over koeien en schapen, dochters en vaders, goed en kwaad

[Column] Hoe de boeken die ik lees op mijn weg komen, is een verhaal apart. Ik geloof zeker dat er meer tussen hemel en mijn boekenkast is. Want het kan geen toeval zijn hoe het vaak gaat – dat zal ik nog weleens verder duiden. Feit voor nu is dat ik recent het boek van Peter Middendorp Jij bent van mij op het nachtkastje van mijn geliefde vond. Ik heb haar nog steeds niet gevraagd hoe ze daar aan komt, want ik koester de mysteries in mijn leven. Ik ben het wel meteen gaan lezen. En ik vertel dadelijk waarom.

Middendorp vertelt het relaas van de stille en introverte boer Tille Storkema die met zijn vrouw en twee kinderen in Noordoost-Friesland een boerenbedrijf heeft met koeien. De man draagt een geheim met zich mee; hij heeft “op een zekere dag” een “ongeluk in een weiland” begaan en een meisje van zestien verkracht en vermoord. Het boek laat zien hoe het met hem is vergaan, probeert verklaringen te vinden voor zijn gedrag en hoe hij jarenlang rond kon blijven lopen na het plegen van zo’n ernstig misdrijf. Pas dertien jaar later wordt Tille na een DNA-test gearresteerd. Al die tijd verdachten de mensen uit de dorpen in de omgeving azielzoekers uit het AZC in de buurt. Het verhaal is sterk gebaseerd op de beruchte moord op Marianne Vaatstra in 1999, die lang de gemoederen bezighield.

Interessante thematiek. Middendorp kan mooi schrijven en neemt je mee naar de diepste zielenroerselen van de moordenaar. En passant lees je veel over het boerenbedrijf, het houden van melkkoeien en de achteruitgang van de natuur door toedoen van de boerenstand. Centraal in het boek staat de relatie tot het oudste kind, dochter Suze, waar Tille zielsveel van houdt. Tijdens de moord is Suze een paar jaar oud; tegen de tijd dat Tille wordt gearresteerd heeft ze de leeftijd van het vermoorde meisje. 

Tijdens het lezen begon het boek me steeds meer tegen te staan. Zeker omdat het boek eigenlijk de moord vergoelijkt. Dat kun je Middendorp natuurlijk niet aanrekenen, hij voert de boer als ik-persoon met al zijn motieven op; dat wilde hij onderzoeken. Maar zit ik daarop te wachten? Het bekende rijtje waarmee mannen zich vrijspreken komt weer langs: dat zijn vrouw steeds dikker en onaantrekkelijker werd en hem ook nog eens seksueel afwijst, waardoor Tille wel ‘s nachts op pad moet om bij de hoeren aan zijn gerief te komen; de veel te uitdagende kleren van jonge vrouwen; dat hij eigenlijk een goede man is die niet over zijn gevoelens kan praten, maar het wel goed voorheeft met iedereen, en dan een keer in de fout is gegaan. Kom op, de meeste mannen vermoorden en verkrachten nooit meisjes, ook de meeste introverte en stille boeren niet. Tille, wat je er ook van wilt maken, is een klootzak en blijft een klootzak die het leven van een jonge vrouw brak, letterlijk. De echte dader kreeg 18 jaar cel.

Een paar weken eerder las ik een ander boek, ook over een boer,  en zijn dochter, (nu Simone), en een boerenbedrijf (nu schapen). Dat zijn echter niet de enige overeenkomsten met Jij bent van mij. Het boek heet Venus in het gras en is van de voormalige wetenschapsjournalist en sinds zijn verrassende debuut Magda is overal van twee jaar geleden, romanschrijver Christian Jongeneel. In Venus in het gras hebben we ook te maken met een gezin waar van alles aan de hand is. De moeder overlijdt aan kanker als de dochter vijf is. Vader voedt de dochter op zo goed en zo kwaad als het kan, ze leiden net als Tille en zijn gezin een wat teruggetrokken bestaan. Stille, harde werkers, geen praters. Het meisje heeft geen vriendinnen; ze wordt op school uitgemaakt voor ‘schapenkut’ totdat ze één van de daders een bloedneus slaat. Ze is verder alleen met haar vader. Het boek begint als ze wegloopt van huis, door de weilanden rond de boerderij. Ze is naakt, haar kleren heeft ze afgedaan, alsof ze zich wil bevrijden. Ze is inmiddels 19 jaar oud. Ze wordt opgepikt door de vriendelijke en moederlijke lerares kunstgeschiedenis Hella die net langsrijdt op weg naar vakantie in Zuid-Frankrijk. Ze stopt en vraagt Eveline of alles goed gaat. Het meisje besluit mee te gaan. Het boek, ook in de ik-persoon geschreven en verteld vanuit Simone, springt wisselend tussen het verblijf in Zuid-Frankrijk en het terugblikken op Simones jeugd op de boerderij. Ook hier leren we alles over het boerenbedrijf, hoe je schapen houdt, fokt en slacht. Ook Jongeneel kan erg mooi schrijven. Maar dit boek sprak me veel meer aan.

Het is duidelijk dat er van alles met Simone aan de hand is. Wat? Dat moet de lezer zelf maar ontdekken. Waar Middendorp met zijn Jij bent van mij stopt, gaat Jongeneel met Venus in het gras verder. Middendorp verdiept zich in de vader, Jongeneel in de dochter en hoe zij verder moet, hoe zij uit de puinhopen van haar gezin de brokstukken weer moet oppakken en haar leven moet vormgeven. Middendorp leverde ons een zwartgallig boek over de donkere kant van het bestaan. Jongeneel levert ons een boek van hoop en liefde. Toch ter verdediging van Middendorp: Venus in het gras, dat ik de afgelopen week herlas, werd door zijn boek nog veel krachtiger. Twee boeken met vele overeenkomsten maar ook enorme verschillen. Ze beide lezen is een must, het is boeiend om te zien hoe de schrijvers keuze maken in wat ze vertellen en wat niet. Daarom deze tip voor de uitgevers: breng ze in een box uit, samen. Noem de box: ‘Over koeien en schapen, dochters en vaders, goed en kwaad.’

Ik geloof er heilig in dat ik deze boeken zo kort na elkaar heb moeten lezen. Mijn almachtige God van de boeken heeft weer eens mooi werk geleverd door deze boeken mij aan te reiken.

Eerder verschenen in Bazarow Magazine

Samenvatting

‘Ik vertel op school over het slachthuis. Niemand wil het horen. Stadse mensen weten liever niet waar hun vlees vandaan komt, zegt mijn vader. Ze willen dat de natuur getemd wordt, inclusief haar wreedheid, zodat ze zich boven haar verheven kunnen voelen.’

De Rotterdamse schrijver Christian Jongeneel (1969) levert met ‘Venus in het gras’ een bijna achteloze meesterproef af. In kraakhelder proza neemt hij ons mee in het leven van Simone, die op een goede zomerochtend besluit naakt de boerderij van haar vader te ontvluchten. En vervolgens wordt opgepikt door een passerende automobiliste, die een grote rol in haar leven gaat spelen. Psychologisch drama waar je hart bij in je keel klopt.

Over Jongeneels debuut ‘Magda is overal’

‘Een internationale, Rotterdamse roman vol vertelkracht. Wie doet dit Jongeneel na?’ Abdelkader Benali, Libris-winnaar

Toon meer Toon minder
€ 13,00

Verwachte leverdatum: dinsdag 21 september


Taal
Nederlands
Bindwijze
Paperback
ISBN
9789493020184
Verschijningsdatum
november 2020
Druk
1
Aantal pagina's
150 pagina's
Illustraties
Ja
Nurcode
301: Literaire roman, novelle
Categorieën

Uitgever
Douane, Stichting Uitgeverij

Service & contact

Heb je ons nodig? Onze klantenservice helpt je graag verder

Klantenservice

Gratis bezorging

vanaf € 17,50

Retourneren

retourneer je artikel

Op werkdagen voor 23:00 besteld

morgen in huis

Stevig verpakt

bezorgd door PostNL

Veilig en snel winkelen

Betaalmogelijkheden