Voor 23:00 besteld, morgen in huis

Gratis verzending vanaf €17,50

Steun de boekensector

Alle mensen zijn sterfelijk

Auteur(s): Simone De Beauvoir
Taal: Nederlands
2 recensies
Alle mensen zijn sterfelijk
Alle mensen zijn sterfelijk
Alle mensen zijn sterfelijk

Recensie

Aantal recensies: 2

Recensie door: Dietske Geerlings

Het spel met de tijd

[Recensie] Middels een literair spel met de tijd onderzoekt Simone de Beauvoir de sterfelijkheid van de mens. De ambitieuze actrice Régine ontmoet de onsterfelijke Fosca en hoopt door haar relatie met hem ook onsterfelijk te worden. Een groot deel van Alle mensen zijn sterfelijk beslaat het lange leven van Fosca, waarbij de lezer ondertussen ook de geschiedenis van Europa krijgt voorgeschoteld. Juist door dit spel met de tijd is het mogelijk om te laten zien wat de waarde is van de sterfelijkheid van de mens.

De mysterieuze en ook wat eenzame gang door de eeuwen van Fosca doet denken aan een ander beroemd personage, namelijk Orlando van Virginia Woolf. Het is opmerkelijk dat ook Woolf het spel met de tijd speelt om een belangrijk verschijnsel van het menszijn te doorgronden, namelijk het manvrouwzijn. Een omgekeerd proces lijkt gaande in het omvangrijke werk van Proust, A la recherche du temps perdu. Daar neemt de tijd binnen een mensenleven juist mythische proporties aan door de kracht van de verbeelding. Alle drie de auteurs werpen een bijzonder licht op het menszijn door deze op uitzonderlijke wijze in de tijd te plaatsen. De tijd die ons gegeven is, is kennelijk essentieel voor ons wezen.

Régine heeft een betekenisvolle naam. Haar naam kan verwijzen naar het Latijnse ‘regina’, dat ‘koningin’ betekent, maar ook naar het Germaanse ‘regin’, dat ‘raad’ of ‘raadgever’ betekent. Régine is bijzonder ambitieus, zij wil de beste actrice zijn en wil ook dat iedereen zich haar zal blijven herinneren. Ze is erg jaloers op collega-actrices en duldt eigenlijk geen andere sterren naast zich. Zij wil zogezegd de koningin zijn onder de stervelingen. De Beauvoir houdt ons met dit personage een spiegel voor en daarin geeft Régine de lezer een wijze raad. Door haar worsteling met de sterfelijkheid en haar ontmoeting met de onsterfelijke Fosca zien wij de kracht van ons tijdelijke bestaan. Op metaforisch niveau is zij voor ons dus een wijze raadgever.

Haar uitgangspositie is duidelijk: zij wil als actrice eigenlijk het liefst onsterfelijk zijn en voelt zich aangetrokken tot de mysterieuze man Fosca, die zich van niets en niemand wat lijkt aan te trekken en de hele dag buiten in een stoel ligt. Als blijkt dat hij niet kan sterven, is ze verschrikkelijk jaloers. Ze hoopt dat ze door een relatie met hem voor elkaar kan krijgen dat zij ook een beetje onsterfelijk wordt, omdat hij zich haar zal blijven herinneren. Fosca weerspreekt dat. Hij zal zich haar niet beter herinneren dan anderen, zegt hij. Régine kan dat niet uitstaan, en probeert steeds opnieuw zijn aandacht te trekken en bijzonder voor hem te zijn. Deze wens is voor de lezer begrijpelijk, al verliest ze daarmee ook wat sympathie. Dat zij graag wil dat ze ertoe doet, dat zij belangrijk is, dat zij gezien wordt, is goed voor te stellen, maar zij schiet duidelijk door in dit verlangen. De ander doet er niet meer toe. Zij wil alleen haar eigen roem.

Belangrijk in Alle mensen zijn sterfelijk is de tegenspeler Fosca. Die beweert dat het een vloek is om onsterfelijk te zijn. Régine gelooft dat niet en zegt dat hij er zelf een vloek van maakt. Fosca geeft aan dat zij nooit zal begrijpen hoe hij ertegen gestreden heeft. Régine dringt aan dat hij haar zijn geschiedenis vertelt. Uiteindelijk doet hij dat. Wat dan volgt, is een lange geschiedenis in meerdere delen, af en toe onderbroken door een korte dialoog tussen Régine en Fosca. Het lot van Fosca wordt pas duidelijk door de levens van anderen die hij voorbij ziet trekken. Zijn onsterfelijkheid heeft hem weliswaar mogelijkheden geboden, omdat willekeurig welk gevaar geen vat op hem had (oorlogen, ziektes, ouderdom), maar uiteindelijk is hij gruwelijk eenzaam, omdat hij geen diepe verbondenheid met de sterfelijken om hem heen kan bereiken. Dat lijkt op het eerste gezicht onbegrijpelijk, want waarom zou hij zich niet met anderen kunnen verbinden? In feite is de hele situatie een gedachte-experiment. Stel je voor dat je een relatie hebt met iemand die onsterfelijk is. Jij zou je leven misschien wel willen geven voor hem, maar omgekeerd zal dat nooit kunnen. Wat betekent dat voor de relatie? Er komen diverse vrouwen voor in het leven van Fosca, maar ze vinden het allemaal een onverdraaglijke gedachte dat hij hen weer zal vergeten. Het werpt de vraag op wat erger is: vergeten worden door iemand die eindeloos blijft leven, of vergeten worden omdat iemand sterft? Fosca ziet zijn vrienden strijden voor allerlei idealen en er zelfs hun leven voor geven. Hij zal nooit zijn leven kunnen geven. Welke consequenties heeft dat? Naarmate de geschiedenis vordert, ga je steeds beter begrijpen wat de vloek is waar Fosca op zinspeelt en begin je ook steeds meer de kracht van de sterfelijkheid te voelen.

Elke dag doet ertoe, in tegenstelling tot een leven dat eindeloos duurt. Fosca verlangt er, gek genoeg, naar om te leven. Hij voelt zich dood, wat wezenlijk anders is dan sterfelijk. Hij herinnert zich dat gevoel ook nog van heel lang geleden, toen hij nog niet van het levenselixer had gedronken. De Beauvoir laat de twee – sterfelijkheid en onsterfelijkheid – elkaar steeds opnieuw bijna raken, in soms heel schrijnende en ontroerende situaties. Van beide kanten voel je het verlangen om met de ander verbonden te zijn. Het zet je als lezer aan het denken over het lot van de mens en het leert je de dag te plukken.

Het is niet verwonderlijk dat zowel in het werk van De Beauvoir, als dat van Proust en Woolf, regelmatig een torenklok aan de horizon opdoemt. Bij Proust zijn ze onderdeel van de verbeelding en het verlangen naar vroeger, bij Woolf synchroniseren voor heel even alle stukjes waaruit de mens bestaat op het moment dat de torenklok slaat en bij De Beauvoir laten de klokken de voortschrijdende tijd voelen. Vooral in de slotzin is de klokslag veelzeggend.

Eerder verschenen op Met de neus in de boeken

Recensie door: Agnes Eikema

Intens prachtig boek

[Recensie] De dood is het enige in het leven waar je zeker van kunt zijn. Na de geboorte begint ook meteen het moment van sterven. Voor de een is het leven kort, voor de ander (te) lang. Eenieder leeft zijn leven op zijn of haar manier. Jij bent de regisseur van je eigen leven. Maar wanneer heb je nu echt het gevoel dat je leeft? Met wat voor doel leef je? De klassieker Alle mensen zijn sterfelijk van Simone de Beauvoir gaat over het de onsterfelijke Fosca en zijn worsteling met het leven.

Alle mensen zijn sterfelijk. Behalve..

Actrice Régine heeft een ambitieus doel in haar leven. Ze wil namelijk de beste en mooiste actrice worden, iedereen moet haar adoreren. Of zoals ze zelf zegt: ze wil geen grassprietje tussen alle andere grassprietjes zijn. Ze wil opvallen, er bovenuit stijgen, uniek zijn en dus anders dan de andere grassprietjes op deze wereld. En daar heeft ze ook recht op, vindt ze zelf.

Dan ontmoet ze de intrigerende Fosca. Hij is niet van haar onder de indruk en dat levert Régine enorme frustraties op. Wanneer hij haar vertelt dat hij onsterfelijk is, doet ze er alles aan om ook onsterfelijk te worden. Ze wil meeliften op zijn onsterfelijkheid en wel op zo’n manier dat Fosca haar in zijn oneindigheid altijd zal blijven herinneren. Deze herinnering aan Régine zal ervoor zorgen dat haar naam tot in de eeuwigheid door de mensen wordt uitgesproken. Ze zal altijd, tot in het oneindige, bekend staan als de beste en de mooiste actrice ooit.

Onsterfelijkheid zorgt voor onverschilligheid

Fosca daarentegen kan zich niet meer verwonderen, hij kan zich niet meer opwinden in het leven of zich verheugen op iets. Hij dronk een onsterfelijkheidselixer in de 12e eeuw in een strijd om zijn Italiaanse stad Carmona. Hij wilde koste wat kost zijn stad behoeden voor het juk van Genua en Florence. Fosca had wilde plannen met zijn onsterfelijkheid, hij zou tot in de oneindigheid kunnen regeren over Carmona. Maar het ging zoals altijd met oorlogen: er kwam altijd wel weer een nieuwe. Fosca wilde mensen behoeden en beschermen, maar in hoeverre kan iemand die onsterfelijk is beslissen over de invulling van een leven van een sterfelijke? Is het leven voor hen beide evenveel waard, even waardevol? Is het niet, dat een normaal leven dat zo kort duurt ten opzichte van oneindigheid, dat de noodzaak, de wil, groter is om idealen na te streven? Om het gevoel van leven te hebben, het leven te voelen?

Fosca verschoof zijn plannen naar een groter doel: het universum. Het beheersen van het universum, de natuur naar zijn hand zetten zou zijn uiteindelijk en oneindige doel worden in zijn leven. Hij startte zijn reis in nabijheid van Maximiliaan, Karel V en maakte vervolgens de kolonisatie van de Nieuwe Wereld mee en vestigde zich daarna weer in Europa. Het is een immense reis die hier in een notendop wordt weergegeven. Fosca maakte vrienden, verloor vrienden en besefte uiteindelijk dat hij het universum niet kan domineren: hij is de slaaf van het leven.

“Ze waren niet hoogmoedig en niet gek, ik begreep het nu. Het waren mensen die inhoud aan hun bestaan wilden geven door zelf te kiezen hoe ze leefden en stierven – vrije mensen.”

Een onsterfelijke is niet te benijden

Simone de Beauvoir beschrijft, weerlegt en geeft inzicht in wat onsterfelijkheid is en welke gevolgen het kan hebben voor de kwaliteit van het leven. Régine is niet te overtuigen, zij gelooft dat onsterfelijkheid het middel is om haar doel in het leven te realiseren. Zij heeft daarentegen niet de ervaring van de eeuwenoude Fosca en zijn angst om ooit alleen op de wereld achter te blijven. Dat iedereen die hij ontmoet, hem benijdt. Dat niemand inziet dat hij niet te benijden valt. Hoe kan iemand jaloers, afgunstig zijn, op iemand die niet meer de mogelijkheid heeft zich te verwonderen, te verbazen en het gevoel te leven te hebben? Een onsterfelijke ziet alle mensen geboren worden en sterven, het leven gaat aan hem voorbij. Hij neemt geen deel aan het leven, zijn existentie is niet veel meer waard. Hij leeft niet, heeft geen doel. Hij bestaat niet. Je leeft wanneer je de mogelijkheid hebt om te sterven.

Alle mensen zijn sterfelijk is een intens prachtig boek. Het zet de lezer aan het denken over kwaliteit van leven en de invulling daarvan. Antwoorden worden niet gegeven, wel inzicht. Ik vind het mooi om te lezen hoe verschillende gedachtengangen De Beauvoir uiteenzet in haar boek. Ze geeft iedereen een stem en de mogelijkheid Fosca tegen te spreken, hem te overtuigen van zijn geluk. Door de focus op Fosca te leggen, heeft Simone de Beauvoir de last van zijn leven een stem gegeven, een dolende ziel in een eindeloze en uitzichtloze wereld. Helaas voor Fosca zal hij altijd, als onsterfelijke, het laatste woord hebben.

“Nooit zou ik de smaak van eenzaamheid en eeuwigheid kwijtraken die de smaak was van mijn leven.”

Eerder verschenen op Boekenz

Samenvatting

De befaamde roman Alle mensen zijn sterfelijk van de Franse filosoof en schrijver Simone de Beauvoir is het verhaal van de veertiende-eeuwse Italiaanse edelman Fosca, die niets liever wil dan de wereld overheersen en daarom een onsterfelijkheidselixer drinkt. Hij ontdekt dat zijn onsterfelijkheid echter meer nadelen dan voordelen heeft.

Het is ook het verhaal van de ambitieuze actrice Régine, die Fosca ontmoet in de twintigste eeuw nadat hij door de geschiedenis is gereisd als vertrouweling van Karel V, als ontdekkingsreiziger en als revolutionair tijdens de Franse Revolutie. Régine vindt het onverdraaglijk dat haar roem even kortstondig is als haar leven. Wanneer ze Fosca tot haar minnaar weet te maken waant ze zich gereed voor de eeuwigheid.

Toon meer Toon minder
€ 24,99

Verwachte leverdatum: dinsdag 09 maart


Taal
Nederlands
Bindwijze
Hardcover
ISBN
9789493081772
Verschijningsdatum
december 2020
Druk
1
Aantal pagina's
352 pagina's
Illustraties
Ja
Nurcode
302: Vertaalde literaire roman, novelle
Categorieën

Uitgever
Uitgeverij Orlando

Vertaald door
Greetje van den Bergh

Service & contact

Heb je ons nodig? Onze klantenservice helpt je graag verder

Klantenservice

Gratis bezorging

vanaf € 17,50

Retourneren

retourneer je artikel

Op werkdagen voor 23:00 besteld

morgen in huis

Stevig verpakt

bezorgd door PostNL

Veilig en snel winkelen

Betaalmogelijkheden