Voor 23:00 besteld, morgen in huis

Gratis verzending vanaf €17,50

Steun de boekensector

Ariadne

Auteur(s): Jennifer Saint
Taal: Nederlands
0.2/5
2 recensies
Ariadne
Ariadne
Ariadne

Recensie

Aantal recensies: 2

Recensie door: Bettina Grissen

Een heel mooie hervertelling van de Griekse mythen

[Recensie] Ariadne was de dochter van koning Minos van Kreta. Haar moeder had na twee dochters ook een monster gebaard, nadat ze haar verlangen naar de stier van Poseidon niet had kunnen weerstaan. De Minotauros zoals het wezen werd genoemd, was al snel niet meer te handhaven door zijn honger naar mensenvlees. De grote ambachtsman Daedalus bouwde onder het grote paleis in Knossos een doolhof, een labyrinth waar de Minotauros kon leven zonder anderen in gevaar te brengen. 

Om de honger van het monster te stillen, besloot koning Minos dat zijn verslagen vijand Athene elk jaar zeven jongens en zeven meisjes zou sturen, die aan de Minotauros geofferd zouden worden. 

Als dit enkele keren is gebeurd, komt bij de nieuwe lading offers de prins van Athene mee, de held Theseus. Het is zijn plan om de Minotauros te doden en zijn stadsgenoten te redden. Hij heeft hiervoor echter hulp nodig. Ariadne is maar al te graag bereid om hem te helpen. Weliswaar hield ze van haar broertje toen hij nog een baby was, maar ze vindt het verschrikkelijk dat er elk jaar mensen aan hem geofferd moeten worden. Het is Ariadne die het wapen van Theseus binnen de deuren van het labyrint legt en hem de mogelijkheid geeft om zijn weg in het donkere doolhof terug te vinden. 

Hiermee verraadt ze haar vader en vaderland en ze weet dat ze niet op Kreta kan blijven. Theseus belooft haar mee te nemen naar Athene en daar met haar te trouwen. 

Helaas, Theseus is niet echt bereid om toe te geven dat hij zijn overwinning te danken heeft aan de hulp van een meisje en hij is absoluut niet van plan om Ariadne mee te nemen helemaal naar Athene. Hij laat achter om te sterven op het eiland Naxos en zeilt zelf naar Athene, om de eer voor zijn heldendaad op te kunnen eisen. 

Met voedsel voor maar een paar dagen op het onbewoonde eiland, ziet het er naar uit dat Ariadne maar een paar dagen zal kunnen overleven, maar al snel komt ze erachter dat het eiland onder bescherming staat van zeer machtig en bijzonder persoon: de god Dionysos. 

Ondertussen is het jongere zusje van Ariadne, Phaedra, als teken van verzoening naar Athene gestuurd, om te trouwen met Theseus. Zij moet in het reine zien te komen met het feit dat ze een leugenaar is getrouwd en wil weten wat er nu precies met haar zusje is gebeurd. En terwijl zij haar leven in Athene opbouwt, komen er problemen als iemand uit het verleden van Theseus opduikt. 

Ariadne is opnieuw een heel mooie hervertelling van de Griekse mythen, en ik heb er erg van genoten. Ik vond het mooi dat niet alleen het stuk over de Minotauros verteld werd, maar Ariadne’s hele leven aan bod kwam. Dit deel kende ik niet zo goed, en ik vond het interessant en leuk. Ook het stuk over Phaedra in Athene was me verder onbekend, dus dit was een waardevolle toevoeging. 

Het moraal van dit verhaal is dat vrouwen meestal degenen zijn die aan het kortste eind trekken. Zij zijn degenen die worden gestraft door de goden, het moeten ontgelden als de mannelijke helden patsers en snoevers blijken te zijn en zij zijn degenen die de gevolgen moeten dragen van wat de mannen doen.  

Het was de moeder van de Minotauros die gebruikt werd door Poseidon om haar man Minos dwars te zitten, terwijl ze er zelf part noch deel aan had. 

Ariadne hielp Theseus, maar kreeg stank voor dank. Ze werd door hem gebruikt en daarna afgedankt op een heel laffe manier. Ze kreeg toen de hulp van de vrolijke en vriendelijke god Dinysos, maar moet  daarna met lede ogen moet toezien de Dionysos uit de beginjaren van hun relatie steeds duisterder wordt en meer en meer macht eist. 

Het is lastig om als de wereld zo ingericht is op mannen, hier als vrouw je eigen plaats op te eisen. 

Je kunt dan ook stellen dat dit de vrouwen in dit verhaal niet lukt. Ariade is niet echt een vrouw die heel actief ingrijpt in de gebeurtenissen om haar heen. In het begin van het verhaal maakt ze een bepaalde keuze die de rest van haar leven zal bepalen, maar op Naxos sluit ze haar ogen en besluit ze om bepaalde dingen niet te zien, en geen vragen te stellen. Ze weet diep in haar hart wel dat de luchthartige eredienst van Dionysos in iets duisters is veranderd, maar besluit om hier niks mee te doen om haar eigen veilige leven niet op het spel te zetten. Pas op het einde van haar leven maakt ze weer een actieve keuze, die ze dan helaas moet de dood moet bekopen. 

En ook Phaedra heeft als koningin van Athene wel een leven opgebouwd, maar dit is alleen dankzij het feit dat ze getrouwd is met de koning, niet vanwege haarzelf. En uiteindelijk loopt het ook met haar mis vanwege aan man. 

Nee, in de oude Griekse wereld en in de mythen die zich afspelen, heb je het als vrouw niet echt getroffen. 

Jennifer Saint heeft een prachtig debuut geschreven, dat voor mij dicht in de buurt komt van Circe van Madeleine Miller, waar ik vorig jaar echt van genoten heb. De schrijfstijl van Jennifer Saint is iets minder helder en iets bloemrijker dan die van Madeleine Miller, maar dit vond ik geen afbreuk doen aan het verhaal. 

Kortom, Ariadne is zeer de moeite waard om te lezen en als ik mag zeggen, de Nederlandse cover is echt schitterend. 

Eerder verschenen op Bettina Schrijft

Recensie door: Juno de Bruin
4/5

De mythe herverteld

[Recensie] De Griekse mythe van de Minotaurus is een van de grote verhalen uit de geschiedenis van de mensheid. Het is een half-mens, half-stier monster dat opgesloten zit in het midden van een uitgebreid labyrint. Elk jaar is Athene verplicht om veertien kinderen naar Kreta te sturen om aan de Minotaurus op te offeren. Tenminste, totdat de Atheense prins en held Theseus zichzelf aanbiedt als één van de veertien offers. Met de hulp van de Kretaanse prinses Ariadne en haar gouden draad slaagt Theseus erin om de Minotaurus te doden en van het eiland te ontsnappen met de dertien andere kinderen en Ariadne.

Een minder bekend onderdeel van de mythe is dat Theseus Ariadne vervolgens achterlaat op het nabijgelegen en vooral onbewoonde eiland Naxos. Dankzij andere mythen weten wij dat Ariadne uiteindelijk met de god Dionysus huwt en samen met hem op de Olympus woont als godin. De mythe vertelt niet waarom Theseus haar achterlaat, en evenmin wordt Ariadne’s kant van het verhaal getoond. In latere versies van de mythe is toegevoegd dat Dionysus aan Theseus opdroeg om haar achter te laten, maar Ariadne zelf blijft stil. De enige functie van deze toevoegingen was om Theseus beter voor te doen komen, terwijl Ariadne als passieve figurant achterblijft.

Om dit beeld bij te stellen schreef de Britse Jennifer Saint haar debuutroman Ariadne, waarin het verhaal van Theseus en de Minotaurus vanuit Ariadne’s oogpunt wordt herverteld. Ariadne is namelijk de vrouw waardoor alles kon gebeuren, de vrouw die de gouden draad aan Theseus overhandigde waardoor hij uit het labyrint kon ontsnappen. In Saints roman verbergt Ariadne ook zijn knots in het labyrint, zonder welke hij geen kans tegenover de Minotaurus zou hebben gehad. In Ariadne laat Saint zien waarom Ariadne haar geboorteland verried, en wat met haar gebeurde nadat Theseus haar op Naxos achterliet, zowel fysiek en voornamelijk geestelijk.

Een belangrijk thema in Ariadne is hoe vrouwen vaak het slachtoffer zijn van de grillen en fouten van mannen in de Griekse oudheid. Toen Poseidon bijvoorbeeld Ariadne’s vader strafte voor het breken van zijn belofte, was het Ariadne’s moeder die de krankzinnigheid en de moederschap over de Minotaurus te verduren kreeg. De roman draagt ook andere mythen op ter ondersteuning van dit thema, zoals het verhaal van Medusa of hoe Ariadne’s eigen vader Scylla vastbond aan de voorzijde van zijn schip. Vrouwen zijn veelal het slachtoffer van het lot, nauwelijks in staat om hun eigen leven te bepalen. Ariadne’s houding tegenover de Griekse goden in Ariadne is het best geïllustreerd met de onderstaande strofen uit Nietzsche’s Ariadne’s klacht:

“Je wilt me niet doden,
maar martelen, kwellen?
Waarom toch – mij martelen,
jij boosaardig onbekende God?”

Het is in dit sociale klimaat dat Ariadne opgroeit en is zelfs door haar vader uitgehuwelijkt aan een man van wie ze walgt. Ze besluit om haar omstandigheden niet passief te verduren, zoals haar moeder, maar juist om er tegen te rebelleren. Dus wanneer ze Theseus ontmoet, maakt ze meteen de keuze om haar geboorteland te verraden om de Minotaurus te doden. Ariadne is niet langer een jong meisje verliefd op de mannelijke Atheense prins, maar een denkend persoon die weigert de status quo te accepteren. Haar naïeve liefdesgevoelens voor Theseus spelen nog steeds een rol, maar het ondermijnen van haar vaders tyrannie is in Saints vertelling de hoofdreden voor haar rebellie.Eenmaal door Theseus alleen op Naxos achtergelaten beseft Ariadne dat, al overleeft ze haar huidige predicament, ze geen reden heeft om in leven te blijven. Ze kan niet naar haar geboorteland terugkeren, maar alleen op Nazos verder leven lijkt een uitzichtloos bestaan – totdat Dionysus arriveert. Dionysus is evenzeer het slachtoffer van de goddelijke schrikken als Ariadne’s familie. Dionysus groeide niet op op de Olympus, maar tussen sterfelijke mensen. Hij vormde vriendschappen met stervelingen en leerde de pijn van verlies. Iets waartoe de goden volgens hem niet in staat zijn:

“De goden kennen geen liefde, want ze kunnen zich niet voorstellen dat er een einde komt aan de dingen die ze leuk vinden. […] Hoe zouden ze iets kunnen koesteren of waarderen? Alles is voor hen slechts een voorbijgaand pleziertje en als ze er klaar mee zijn, komt er weer weer iets anders en daarna weer iets anders en daarna weer, tot het einde der tijden.”

Dionysus is iets nieuws voor Ariadne, een man die naar haar luistert en haar begrijpt. Iemand die niet uit is op eer ten koste van alles, of een god zoekende naar hedonistische pleziertjes. Het is niet vreemd dat Ariadne daarom eerst zijn priesteres wordt, en later zijn echtgenote.

Uiteraard is de keuze voor Dionysus vanwege puur mythologische redenen: hij is de god waarmee Ariadne in de mythen huwde. Toch lijkt Dionysus de enige logische mogelijkheid te zijn in Saints roman, gezien de grote gelijkenissen tussen hem en Ariadne. Dit kenschetst voor de hele roman: Saint bewerkt en verrijkt de mythe zonder de cohesie van het verhaal kwijt te raken.

Voor hen die mythologisch belezen zijn, biedt het plot van Ariadne weinig verrassingen. Je weet dat Theseus de Minotaurus zal overwinnen, dat hij Ariadne op Naxos achterlaat, dat Dionysus met haar trouwt. Deze kennis neemt echter niks weg van de roman. De kracht van Ariadne schuilt niet in het plot, maar in de personages en hun karakterisering. Het doel van Ariadne is namelijk om Ariadne het woord te geven en haar kant van het verhaal te laten horen. Bovendien is Saint geen strikte volger van het oorspronkelijke verhaal en schrikt er niet voor terug om bepaalde gebeurtenissen te veranderen. Het einde wijkt geheel af van de bekende mythe. Een verandering die, thematisch gezien, ongetwijfeld een verbetering van het origineel is. Saints Ariadne geeft niet simpelweg een hervertelling van Ariadne’s verhaal, maar bouwt erop met ideeën dit in het origineel nooit voorkwamen.

Voor het eerst gepubliceerd op De Leesclub van Alles

Samenvatting

In een van de beroemdste Griekse mythen verraadt Ariadne haar vader, koning Minos, door Theseus te helpen de Minotaurus te verslaan. Theseus op zijn beurt verraadt Ariadne. Dit is haar verhaal.

Als prinses van Kreta en dochter van de machtige koning Minos, groeit Ariadne op met het angstaanjagende geluid van het schrapende hoefgetrappel van de Minotaurus, die in het labyrint onder het gouden paleis van Knossos gevangen wordt gehouden. De Minotaurus – half mens, half stier en broer van Ariadne en haar zus Phaedra – eist elk jaar bloed.

Wanneer Theseus, prins van Athene, op Kreta arriveert als offer aan het monster, wordt Ariadne verliefd op hem. Als ze Theseus wil helpen om de Minotaurus te doden, zal Ariadne haar familie en haar land moeten verraden. En Ariadne weet maar al te goed dat in een wereld die wordt geregeerd door grillige goden, het trekken van hun aandacht je duur kan komen te staan.

Ariadne heeft al te veel verhalen gehoord over vrouwen die zijn gestraft voor de daden van mannen – zij is vastbesloten haar eigen lot te bepalen. Maar zal haar beslissing om Theseus te helpen haar verzekeren van zijn liefde? Of zal Theseus haar gebruiken voor zijn eigen ambities?

Toon meer Toon minder
€ 24,99

Verwachte leverdatum: dinsdag 24 mei


Taal
Nederlands
Bindwijze
Paperback
ISBN
9789493081840
Verschijningsdatum
mei 2021
Druk
1
Aantal pagina's
432 pagina's
Illustraties
Ja
Nurcode
302: Vertaalde literaire roman, novelle
Thema's
  • Fictie
  • Historische fictie
Categorieën

Uitgever
Uitgeverij Orlando

Vertaald door
Saskia Peterzon-Kotte

Service & contact

Heb je ons nodig? Onze klantenservice helpt je graag verder

Klantenservice

Gratis bezorging

vanaf € 17,50

Retourneren

retourneer je artikel

Op werkdagen voor 23:00 besteld

morgen in huis

Stevig verpakt

bezorgd door PostNL

Veilig en snel winkelen

Betaalmogelijkheden