Voor 23:00 besteld, morgen in huis

Gratis verzending vanaf €17,50

Steun de boekensector

Van liefde gesproken - Miniaturen bij Johannes

Miniaturen bij het Evangelie naar Johannes

Auteur(s): Sytze de Vries
Taal: Nederlands
0,15/5
2 recensies
Van liefde gesproken - Miniaturen bij Johannes
Van liefde gesproken - Miniaturen bij Johannes
Van liefde gesproken - Miniaturen bij Johannes

Recensie

Aantal recensies: 2

Recensie door: Bert Altena

Miniaturen bij het Johannesevangelie

[Recensie] Als predikant is Sytze de Vries gedurende zijn carrière een paar maal door het evangelie van Johannes gekropen. De ontdekkingen die hij daarbij gedaan heeft, zijn nu gebundeld in Van liefde gesprokeneen fraaie verzameling miniaturen. Korte hoofdstukjes, waarin hij telkens verschillende details uit de rijke tekst van het vierde evangelie belicht.

Het is geen doorlopend commentaar. Evenmin een exegese in de klassieke zin. Dat zijn wetenschappelijke genres die vaker de tekst doodslaan dan tot leven wekken. Nee, Sytze de Vries geeft telkens fragmentarische inzichten vanuit een poëtische benadering van de teksten.

Zoals bekend verschilt dit vierde evangelie (in de volgorde van het Nieuwe Testament) sterk van de andere drie. Johannes vertelt andere verhalen. Bekende verhalen als de bruiloft te Kana, de opwekking van Lazarus, of dat van de ongelovige Thomas, vinden we alleen bij hem. Bij Johannes geen Bergrede en ook geen gelijkenissen. Jezus treedt meer op als leraar en houdt diverse monologen in een verheven taal met plechtige zelfverklaringen als “Ik ben de weg, de waarheid en het leven”.
Lang gold daarom dit ‘theologische’ evangelie als het belangrijkste. De adelaar onder de evangeliën. Tegenwoordig lijken we juist moeite te hebben met deze ‘verheven’ taal.

Sytze de Vries helpt ons om de soms raadselachtige woorden en scènes uit het evangelie op een andere manier te begrijpen. Wie met het oog van de dichter – zoals hij zelf ook is – kijkt, ontdekt verborgen diepten. De Vries weet de geheimtaal van het evangelie te ontsluiten en maakt er taal van het geheim van. Zelf gebruikt hij het beeld van de tekst als bladerdeeg, opgebouwd uit verschillende laagjes, die steeds weer nieuwe betekenissen ontsluiten. Steeds meer balt zich dat samen in het beeld van Jezus die met grote innerlijke kracht “alles op één kaart zet, de kaart van de liefde” (p. 215). Liefde: hét thema van Johannes (en van Sytze de Vries).

Ook voor wie zelf al een paar keer door het evangelie is gegaan, staan er toch weer nieuwe dingen in. Dat zegt iets over de rijkdom van het origineel, maar ook over de theologische creativiteit van de auteur. In het boek vind je hier en daar liedteksten van zijn hand, die het poëtisch gehalte van dit boekje vergroten.

Een goede gids voor wie dieper in het evangelie van Johannes door wil dringen en een inspiratiebron voor wie er (een leven lang) uit preken moet.

Eerder verschenen op Bert Altena

Recensie door: Pauline Weseman
3/5

Miniaturen bij Johannes

De schrijver

[Recensie] Theoloog Sytze de Vries (1945) is een bekend schrijver van kerkliederen en dichter. Hij presenteerde tien jaar het radioprogramma Lied van de week (NCRV) en werkte als predikant, onder meer in de Oude Kerk in Amsterdam. Sinds 2006 werkt hij als freelance theoloog vanuit de werkplaats De Vertaalslag. De Vries schreef tientallen boeken met gedichten, kerkliederen en overdenkingen.

Het thema

In dit boek poogt De Vries het Johannesevangelie te ontrafelen. Johannes is het vierde evangelie in de Bijbel dat verhaalt over leven, dood en opstanding van Jezus. Een ‘ontdekevangelie’ met de structuur van bladerdeeg dat je laagje voor laagje dient te pellen en waarop De Vries zijn predikantenleven lang studeerde. Met de neerslag daarvan in de vorm van honderd miniaturen hoopt hij aan te zetten tot denken, studie, gesprek en persoonlijke meditatie. De overdenkingen leidden tot diverse liederen die ook in het boek zijn opgenomen.

Uitwerking

Wie is Christus en hoe kun je hem ontmoeten? Het was zowel voor Jezus’ volgelingen als voor De Vries de centrale vraag. Christus wordt vooral zichtbaar in de mensen die Jezus een-op-een ontmoet in zijn verschijningen: Nikodemus, de Samaritaanse vrouw, een lamme, een blinde. Ontmoetingen waarna je niet ‘gewoon’ verder gaat. Het verrijkende zit hem erin dat Jezus alles op de ‘kaart van liefde’ zet, de liefde heeft als krachtbron, te herkennen in wat later kerkvader Augustinus schreef: “Heb lief en doe wat je wilt”.

Jezus blijkt volgens De Vries meer dan we ons realiseren iemand die de wetten, teksten en geschiedenis van het Joodse volk goed kende, die de regels steeds bevraagt en zich richt op de geest, de mens erachter. Het verklaart waarom De Vries steeds teruggrijpt naar de grondtekst en het Oude Testament, de context waarin Jezus opgroeide. Wanneer Jezus tegen de Samaritaanse vrouw bij de put zegt dat ze al vijf mannen heeft gehad en dat haar huidige man niet haar wettige echtgenoot is, gaat dit niet over een mannenverslindster, maar slaat dit (voor “iedereen die zijn Bijbel kent”) op de vijf eerdere tempels van de Samaritanen die niet meer bestaan. Jezus zegt dat zowel Samaria als Israël zonder eigen heiligdommen moet leren God te aanbidden. Voorbij heilige huisjes.

Treffende passage

“Ook ik kan openstaan voor de ontmoeting met de Levende, als ik mij bij mijn diepste naam wil laten kennen. Ook ik kan bij elk verwond mens herinnerd worden aan de wonden van Christus en hem daarin ontmoeten.”

Redenen om het boek niet te lezen

Het ontrafelen van dit rijke, mystieke evangelie door een poëtisch begaafde schrijver die hier lang op studeerde, maken de verwachtingen hooggespannen. Helaas vallen de nieuwe inzichten wat tegen. Niks mis met de Vries’ betrokkenheid, maar veel uitleg blijft hangen in het hervertellen van een tekst in dezelfde of net andere woorden, cursief gedrukt of geaccentueerd, alsof het daardoor ineens meer inhoud krijgt. Vertalingen uit de grondtekst zijn naast leuk om te weten te weinig toepasbaar. Wat moeten we met het feit dat het ‘overleveren’ van Jezus aan de Romeinen door Judas ook met ‘tradere’, traditie, kan worden vertaald? Een ontdekking die de auteur opgetogen met uitroepteken vermeldt. Niet onwaar, maar niet iets waar je in meditatie los op kunt gaan of een preek op kunt bouwen.

Redenen om het boek wel te lezen

Voor gespreksgroepenleiders en predikanten kan dit Van liefde gesproken meer historie en context bieden. Verder verrast De Vries af en toe met een inzicht. Bijvoorbeeld dat het misschien moeilijker is je de voeten te laten wassen – zoals Jezus liet doen – dan die van anderen te wassen. De vertaalslag naar de liederen raken meer het hart, door De Vries’ bekende dichterlijke, persoonlijke vorm. Zoals in het lied over Lazarus die door Jezus is opgewekt uit de dood. “Mijn ogen wennen langzaam aan het licht / Nog zie ik niet waarheen, waarom / maar hoor die luide stem vol overwicht / die wil dat ik naar buiten kom”. Interessant te zien wat De Vries tot zijn liederen inspireerde, maar voor de lezer blijft het wat mager.

Eerder verschenen in Trouw

Samenvatting

Sytze de Vries leest het Johannesevangelie zoals hij dit kan: dichterlijk en fijngevoelig, intiem en vertrouwelijk, altijd vanuit het hart. Daarmee is ‘Van liefde gesproken’ uitermate geschikt voor persoonlijke meditatie, als leidraad voor gespreksgroepen, maar evenzeer als vingerwijzing bij het schrijven van een preek.

Het Johannesevangelie is een ontdek-evangelie. Dit evangelie heeft, zo zou je kunnen zeggen, de structuur van bladerdeeg. Laag op laag, wel te onderscheiden, maar niet te scheiden. Lees maar, er staat meer dan er staat.

In meer dan honderd miniaturen doordenkt Sytze de Vries dit ‘evangelie van de liefde’. Johannes reflecteert daarin op Jezus’ leven en dood, in een route ‘van feest naar feest’. De taal die Jezus spreekt is vaak raadselachtig. Zijn woorden blijken niet letterlijk maar overdrachtelijk bedoeld; de mensen die hij ontmoet verkijken zich erop. Maar juist in die tweede laag schuilt het geheim van het evangelie; daarin wordt God zichtbaar en worden de verhalen wegwijzers naar een vernieuwd bestaan.

LIEDEREN EN GEBEDEN BIJ JOHANNES:

Achter in ‘Van liefde gesproken’ is een lijst opgenomen van dertig liederen, zes gebeden en zes tafelgebeden van Sytze de Vries, inclusief hun vindplaats en een vermelding van het bijbehorende Johannesgedeelte. Handig bij het samenstellen van een dienst. Sommige van de teksten zijn ook in dit boek zelf afgedrukt.

PIETER OUSSOREN, vertaler Naardense Bijbel:

“Als ik huisarts was, zou ik mensen die moe en mat zijn miniatuurtjes van Sytze de Vries voorschrijven: één per dag, een paar maanden lang; het werkt!”

Ds, BERT ALTENA / NIEUWWIJ

"Wie met het oog van de dichter – zoals hij zelf [Sytze de Vries] ook is – kijkt, ontdekt verborgen diepten. De Vries weet de geheimtaal van het evangelie te ontsluiten en maakt er taal van het geheim van. …Ook voor wie zelf al een paar keer door het evangelie is gegaan, staan er toch weer nieuwe dingen in. Dat zegt iets over de rijkdom van het origineel, maar ook over de theologische creativiteit van de auteur. … Een goede gids voor wie dieper in het evangelie van Johannes door wil dringen en een inspiratiebron voor wie er (een leven lang) uit preken moet."

Toon meer Toon minder
€ 22,50

Verwachte leverdatum: woensdag 04 augustus


Taal
Nederlands
Bindwijze
Paperback
ISBN
9789493220065
Verschijningsdatum
juni 2021
Druk
1
Aantal pagina's
224 pagina's
Illustraties
Ja
Nurcode
700: Theologie algemeen
Categorieën

Uitgever
Skandalon Uitgeverij B.V.

Service & contact

Heb je ons nodig? Onze klantenservice helpt je graag verder

Klantenservice

Gratis bezorging

vanaf € 17,50

Retourneren

retourneer je artikel

Op werkdagen voor 23:00 besteld

morgen in huis

Stevig verpakt

bezorgd door PostNL

Veilig en snel winkelen

Betaalmogelijkheden