Bazarow stopt per 25 mei als boekverkoper, maar gaat door als boekenplatform. Lees hier het nieuwsbericht !

Leven in volheid

Een christelijke verbeelding

Auteur(s): Timothy Radcliffe
Taal: Nederlands
0.2/5
2 recensies
Leven in volheid
Leven in volheid
Leven in volheid

Recensie

Aantal recensies: 2

Recensie door: Bert Altena

Verbeeldingskracht en het gewone leven

[Recensie] In 2016 werd Timothy Radcliffe, voormalig generaal overste van de Dominicaner orde, getroffen door kanker. In de periode dat hij daarvan revalideerde, schreef hij een boek over de christelijke verbeelding, een onderwerp dat hem al langer bezig hield. Het is nu in Nederlandse vertaling uitgekomen onder de titel Leven in volheid (oorspronkelijk Alive in God), waarmee de lading van het boek goed wordt gedekt.

Radcliffe deelt overvloedig van zijn fascinatie voor tal van schrijvers, dichters, denkers en theologen, vaak van zijn eigen Dominicaner orde. Hij presenteert zijn boek als een onderzoek naar de mogelijkheden van het christelijk geloof om een hedendaagse generatie aan te spreken.
Volgens Radcliffe is het daarvoor essentieel om verbeeldingskracht te ontwikkelen. Moderne mensen hebben de neiging om alles eendimensionaal te benaderen, te reduceren en te simplificeren. We zijn als kippen zonder vleugels – de uitdrukking is van schrijfster Flannery O’Connor – zonder verbeelding en zonder besef van het transcendente. Het is een beeld waar Radcliffe een paar maal op teruggrijpt. Het is nodig om onze geest te bevrijden van de trivialisering van de hedendaagse cultuur.
Een tweede uitgangspunt is het diepe besef dat geloof niet gaat over buitenissige eigenaardigheden, maar ‘een bevrijdende werking heeft in de alledaagse worstelingen van onze menselijkheid’. Dit inzicht hielp Radcliffe indertijd zelf om zijn roeping te aanvaarden. Toen hij zich meldde voor het noviciaat, werd hij van de trein gehaald

“door twee sjofel geklede heren, de novicemeester en zijn assistent, die me gelijk meenamen naar de pub. Hun menselijkheid en hun vrijheid spraken me aan. We konden het overal over hebben, geen enkel onderwerp was taboe (…) De volgende dag vertelde een van hen hoe de sacramenten de alledaagse drama’s van het leven zegenen: geboorte en dood, eten en drinken, seks. Gods genade heeft een bevrijdende werking in de alledaagse worstelingen van onze menselijkheid” (pp. 24 – 25).

Zo zie je maar, hoe eerste indrukken levensbepalend kunnen zijn.

Geloof bloeit dus op verbeeldingskracht en gaat over het gewone leven. Dat zijn de twee pijlers van zijn boek, waarmee hij ook een geïnteresseerd publiek van buitenstaanders hoopt te bereiken, want: “Het is een intuïtie die wordt gedeeld door heel veel mensen die ultieme vragen blijven stellen en hun leven proberen te begrijpen, ook los van religieuze overtuigingen”. Tegelijk bieden deze mensen ‘van buiten’ de gelovigen de gelegenheid om hun eigen geloof beter te begrijpen, door het nadrukkelijke te verbinden met hun eigen dagelijkse bestaan: ”Mensen die niet geloven kunnen christenen helpen om te begrijpen wat de oproep om te leven betekent en hoe we eraan gehoorzamen, in de ondoorzichtige en rommelige omstandigheden van het dagelijks leven” (p. 36).

De lat ligt dus hoog. Het is de vraag of Radcliffe’s boek die zelf gestelde ambitie bereikt.
Hij begint, na de inleidende plaatsbepaling zoals boven geschetst, met een aantal vlot geschreven hoofdstukken waarin we als het ware met de eerste leerlingen met Jezus optrekken en met hem het ‘gevaarlijke avontuur van het leven’ aangaan. Jezus ontpopt zich als een mens met genezende krachten, die de demonische krachten van het nihilisme bestrijdt, en zijn leerlingen leert om volwassen te worden, dat wil zeggen, om zonder angst te leven, tot bloei te komen en ruimte te geven aan een nieuwe generatie van jongeren. Om dat te illustreren gebruikt hij de bekende gelijkenis van de verloren zoon, waarin de vader de jongste zoon uiteindelijk onvoorwaardelijk vergeeft. Jezus zelf is het die met zijn dood deze vergeving teweeg zal brengen, is de boodschap die gaandeweg aan de leerlingen wordt onthuld. Het vormt het hart van Radcliffe’s boek: “In dit boek gaat het me om de christelijke verbeelding, waarin de vergeving van zonden centraal staat (…) Spreken over zonde onthult de oneindigheid van de liefde waartoe we worden geroepen, een liefde die buiten ons normale bereik ligt, maar die ons vrijelijk wordt gegeven. Onze harten worden geopend voor de uitnodiging van Jezus om te delen in het leven van God zelf” (p. 131).

Het tweede deel van het boek zoomt in op het onderwijs van Jezus. Radcliffe thematiseert dat rond woorden als ‘vriendschap’, ‘geweldloosheid’, ‘thuis zijn’. Steeds verkent hij verschillende aspecten van Jezus’ leer, maar hij doet dat beslist niet op een dogmatische manier. Door heel het boek heen wemelt het van de citaten en soms zeer grappige anekdotes die zijn boodschap verhelderen, op smaak gebracht met een flinke dosis poëzie. Het maakt het lezen tot een aangename en stimulerende aangelegenheid, waarbij het nauwelijks stoort dat hij zijn zelf gekozen opzet gaandeweg steeds meer loslaat.

In het derde en laatste deel volgen nog hoofdstukken over het spirituele leven, de lichamelijkheid (met een mooie parafrase van een genezingsverhaal uit Handelingen 3), de sacramentele verbeelding en de kracht van de liturgie. Allemaal vol wijze inzichten, die echter ook heel goed op zichzelf gelezen en gewaardeerd kunnen worden.
In dit deel wordt het meest de persoonlijke betrokkenheid van de dominicaner broeder die Radcliffe vooral is, voelbaar. Hij beschrijft in feite zijn eigen manier van leven.
Ervaringen die hij bij zijn vele reizen als orde overste heeft gemaakt, klinken door en maken het lezen van Leven in volheid  tot een verrijkende ervaring. Bij dat alles speelt de onderkoelde Britse humor voortdurend mee, vanaf de pub waar hij zijn eerste ontmoeting met de dominicanen beleefde, tot aan priester Michael waar Radcliffe over vertelt. Deze was zo weinig gehecht aan persoonlijk bezit, dat hij altijd de voordeur openliet. “Dieven namen mee wat ze maar wilden en hij hield ze niet tegen. Op een dag trof Michael een dief in zijn kantoor, die bezig was zijn geld te stelen. Hij liet het hem meenemen, maar bood de man eerst nog een kop thee aan” (p. 251). Dat kan alleen in Engeland. En in de boeken van Timothy Radcliffe!

Eerder verschenen op NieuwWij en Bert Altena

Recensie door: Wolter Huttinga
4/5

Een christelijke verbeelding

De auteur

[Recensie] Timothy Radcliffe (1945) is een Brits theoloog en broeder binnen de orde der dominicanen. Van 1992 tot 2001 was hij magister-generaal van deze kloosterorde, zeg maar de wereldwijde leider. Sindsdien is hij vooral bekend als spreker en schrijver.

Hoofdvraag

“Hoe kan het christendom tot de verbeelding van onze tijdgenoten spreken?” Een aantal keren in het boek stelt Radcliffe deze vraag in verschillende vormen. Hij zoekt naar een verbeelding en vertolking van het christelijk geloof die duidelijk maakt dat het in het geloof gaat om “het leven in al zijn volheid”, met een verwijzing naar de uitspraak van Jezus in Johannes 10:10.

Hoe verkondig je het christendom zo dat het voor mensen van deze tijd een aantrekkelijke, frisse, uitnodigende boodschap is die volledig ingaat op onze verlangens, behoeften, angsten – of zeg maar het complete veld van menselijke ervaring? Geen gekke vraag voor iemand die aangesloten is bij de orde der dominicanen. Deze ‘bedelorde’ staat ook wel bekend als de orde der predikers. Dominicanen zijn gericht op verkondiging en leiden anders dan sommige andere kloosterordes geen teruggetrokken leven. Radcliffe getuigt er ook in dit boek van volop in de hedendaagse cultuur thuis te zijn en de christelijke traditie hier goed mee te kunnen verbinden.

Incarnatie

‘Mensch, durf te leven’ is het zinnetje dat mij steeds invalt als ik de kernboodschap van dit boek probeer te vatten. Opvallend, want deze wens om vrij en voluit te leven is nu juist het motto van een cultuur die zich heeft willen bevrijden van (onder andere) christelijke belemmeringen die dat leven in al zijn volheid dreigden te verstikken. Het is dan ook niet voor niets dat het boek Een christelijke verbeelding als ondertitel draagt. Radcliffe zal duidelijk moeten maken dat christelijk geloof alles te maken heeft met leven. Dat doet hij dan ook, met ontelbare verhaaltjes, voorbeeldjes, romanfragmenten en citaten uit films.

Het centrale theologische motief is hierbij de incarnatie, de menswording van Christus. Christelijk geloof is een geïncarneerd geloof. In ieder hoofdstuk van dit boek maakt Radclifffe duidelijk dat God er niet te beroerd voor is om volop in de lijfelijke ervaring van het leven aanwezig te zijn. God is in vriendschap, in verhalen van vergeving, in onze zoektocht naar houvast en vertrouwen, wordt opgesnoven met onze zintuigen, leert ons thuis te zijn bij onszelf, bij vreemden of zelfs in een kerk die niet deugt.

Mooie zin

‘Je kunt alleen enthousiast worden over het geloof in de Ene die opstond uit de dood als je enig besef hebt van wat het überhaupt betekent om te leven.’

Reden om dit boek niet te lezen

Het viel ook al op in Radcliffes vorige boek, Waarom ik christen ben, dat zijn betogen werkelijk aan elkaar hangen van de anekdotes en citaten. Het is gewoon te veel. Als lezer weet je eigenlijk nauwelijks waar je je bevindt, aan welk deel van welk betoog deze bladzij nu moet bijdragen. Het gaat de hele tijd van: “Het is zoals met Beethovens late strijkkwartetten, zoals Jonathan Sacks zei, wat ook Simone Weil bedoelde toen ze schreef…”. Prachtige, wijze bronnen, waar ik gretig en eerbiedig naar luister, maar waar had je het nog maar over? De omgevallen boekenkast van Radcliffes leven staat soms zijn eigen verhaal in de weg.

Reden om dit boek wel te lezen

Wat heeft geloven te maken met leven? Het is eigenlijk een schande dat er theologie bestaat die níet op deze vraag ingaat, die deze vraag niet belichaamt. Radcliffe gaat de vraag in dit boek heel direct en met volledige overgave te lijf. Dat doet hij mild, wijs, bescheiden en erudiet. En hoe kan dat in feite ook anders dan door gewoon duizend verhaaltjes te vertellen die allemaal op hun eigen wijze hetzelfde zeggen, namelijk dat God met ons is? Het boek maakt dat je zin krijgt om te geloven.

Eerder verschenen in Trouw

Samenvatting

“Ik ben gekomen om hun het leven te geven in al zijn volheid” (Joh. 10:10).

Het christendom is één grote uitnodiging om voluit te leven, zegt de Engelse dominicaan Timothy Radcliffe. Als je dat laat zien, kan het christendom in deze tijd weer tot de verbeelding spreken.

Radcliffe ziet bondgenoten in romanschrijvers, dichters, filmmakers ‘en iedereen die de schoonheid en de rommeligheid van het menselijk leven begrijpt, of ze nu gelovig zijn of niet’. Hij gaat in dit boek op reis met de leerlingen van Jezus, die ‘vreemde man’ die geneest, duivels uitdrijft en vergeving aanbiedt, zelfs in het zicht van de dood.

Vol mensenkennis, humor en taalplezier is Leven in volheid een pleidooi om ja te zeggen tegen het avontuur van het leven. ‘Met oren en ogen wijd open.’

“Een aanstekelijk boek” – Erik Borgman (in het voorwoord)

"Timothy Radcliffe is onbeschaamd enthousiast over het evangelie. Een hoopvol en krachtig boek" – Stephan van Erp, Hoogleraar theologie (Leuven)

TIMOTHY RADCLIFFE o.p. (1945) is voormalig algemeen overste van de dominicaner orde.

Vertaald door Huub Stegeman, redactie Arjan Broers.

Toon meer Toon minder
€ 29,95

Verwachte leverdatum: dinsdag 31 mei


Taal
Nederlands
Bindwijze
Paperback
ISBN
9789493220102
Verschijningsdatum
januari 2022
Druk
1
Aantal pagina's
392 pagina's
Illustraties
Ja
Nurcode
700: Theologie algemeen
Thema's
  • Filosofie en religie
  • Religie en overtuigingen
  • Christendom
Categorieën

Uitgever
Skandalon Uitgeverij B.V.

Service & contact

Heb je ons nodig? Onze klantenservice helpt je graag verder

Klantenservice

Gratis bezorging

vanaf € 17,50

Retourneren

retourneer je artikel

Op werkdagen voor 23:00 besteld

morgen in huis

Stevig verpakt

bezorgd door PostNL

Veilig en snel winkelen

Betaalmogelijkheden