Cijfers liegen niet

Maandag, 27 september, 2021

Geschreven door: Vaclav Smil
Artikel door: Gerald Schut

Kloeke verzameling über-rationele adviezen

Een interessante bundeling columns van Vaclav Smil, de favoriete schrijver van Bill Gates, verschijnt aan de late kant, maar geeft zowel stof tot nadenken als fascinerende perspectieven.

[Recensie] “De natuurkundige feiten zijn onbetwistbaar, maar de economische werkelijkheid regeert.” Smil schrijft het over het feit dat driedubbelglas dat 5 à 6 maal zo goed isoleert als ordinair dubbel glas slechts 15% duurder is, maar nog altijd niet overal wordt toegepast. Hij had dezelfde zin in het daaropvolgende hoofdstuk over de bouw van kleinere huizen als doeltreffendste vorm van energiebesparing kunnen toevoegen. Maar Smil klaagt niet vaak. Hij strooit gul met fascinerende feiten.

Zo is de mens wereldkampioen transpireren (waardoor we bij warm weer veel inspanning kunnen verrichten) en waren kippen een kleine eeuw geleden even ‘efficiënt’ als varkens, maar door moderne fokmethodes hebben ze nu een voederconversie die drie keer lager ligt. Ziedaar het tragische succes van de plofkip als nieuw boegbeeld van de veeteelt. Smil dendert maar door, van het onschatbare belang van kunstmest tot de het meest innovatierijke decennium in de geschiedenis. Het is onthutsend om te lezen dat China in de afgelopen twee jaar evenveel cement heeft gebruikt als de VS in de hele twintigste eeuw. De wereldwijde cementproductie is in 70 jaar verdertigvoudigd!

Ons Amsterdam

Als geen ander schetst Smil de omvang van processen. Hij waarschuwt dat we nog geen klimaatvriendelijke alternatieven hebben voor wat hij voor de vier pijlers van de moderne beschaving noemt: ammoniak, staal, cement en kunststof. Om klimaatverandering tot 1,5 graad te beperken is een “fundamentele en grootschalige hervorming van de wereldeconomie, in een tempo dat ongekend is in de geschiedenis van de mensheid” nodig. Niet onmogelijk, maar erg onwaarschijnlijk, oordeelt Smil: “Het contrast tussen de zorgen die worden geuit over klimaatopwarming, de onverminderde uitstoot van recordhoeveelheden koolstof en ons vermogen om daar op korte termijn iets aan te veranderen, had niet groter kunnen zijn.”

Eerder verschenen op TW.nl