De bijl van Sint-Olav

Zondag, 3 april, 2022

Geschreven door: Louis Sicking
Artikel door: Djoeke van Netten

Op zoek naar Noorse kerkschatten in de Nederlanden

[Recensie] Zo kan historisch onderzoek dus ook gaan: dat je iets vindt wat je niet zoekt en dat dat een mooi verhaal en een mooi boek oplevert. Historicus Louis Sicking van de Universiteit Leiden en van de VU vond een rekening in Brussel, die hem leidde naar Noorwegen, en weer terug naar de Nederlanden. Het ging om de kosten voor de uitrusting van een schip in 1536, om een aartsbisschop, Olav Engelbrektsson, uit Trondheim te halen. Het bleek een bisschop met een schat, waar Sicking vervolgens naar op zoek is gegaan. De schat, waar de bijl van Sint-Olav uit de titel een deel van uitmaakte, heeft hij niet gevonden, maar in zekere zin ook weer wel, want het archief dat men bij zich had, kon hij lokaliseren en dit biedt verschillende aanknopingspunten voor allerlei nieuwe verhalen en inzichten. Voor de historicus is het een geluk dat destijds goud meer werd gewaardeerd dan papier, waardoor de schat weliswaar zoek is (en blijft) maar het archief is overgeleverd.

Sicking presenteert Engelbrektsson als een verliezer van de geschiedenis. De geschiedenis wordt meestal geschreven door de overwinnaars, vandaar dat dit verhaal nog niet eerder was verteld. De bijl van Sint-Olav verbindt telkens dat kleine verhaal van de vluchtende bisschop met de grote geschiedenis, wat goed past in een tegenwoordige trend bij historici die global microhistory genoemd wordt. Grote themaā€™s in het boek zijn vlucht en ballingschap, diplomatie (niet alleen van landen, maar juist ook bijvoorbeeld van steden, in dit boek met name Deventer) en erfgoed. Hoewel niet altijd even duidelijk wordt wat de relatie tussen geschiedenis en erfgoed is of zou moeten zijn, is het verder zeer goed uitgelegd, met kennis van zaken Ć©n prima te begrijpen voor een minder goed ingevoerde lezer.

Eerder verschenen in Geschiedenis Magazine

Archeologie Magazine