Gamechanger

Zaterdag, 12 november, 2022

Geschreven door: Neal Shusterman
Artikel door: Peter van Bavel

Niets blijft wat het was, niets wordt wat het lijkt

[Recensie] Het vorige boek van Neal Shusterman Zeis belandde in mijn persoonlijke top drie van 2021. De inmiddels 59-jarige auteur, woonachtig in New York, levert met Gamechanger een nieuw meesterwerk af. Het wachten op het tweede deel uit de ‘Zeis-reeks’ wordt hiermee wel enorm verzacht. Cumulus zal in december van dit jaar verschijnen.

In de zomer van 2022 is daar Gamechanger, een ruim vierhonderd bladzijden dik meesterwerk.

Ik ben een enorm fan van deze auteur omdat hij een hoog verhaaltempo weet te combineren met een nergens afnemende spanningsboog, in een avontuur met een onderliggend actueel maatschappelijk thema. Eerdere thema’s in zijn boeken zijn de ontwikkeling van de medische wetenschap naar een dermate hoog niveau dat de sterfte door ziekte tot het verleden behoort (Zeis), klimaatproblematiek die ertoe leidt dat de wereld het vrijwel zonder water moet zien te stellen (Dor) en ditmaal gaat het over “Hoe je onze planeet zou vormen wanneer je daar persoonlijk invloed op zou hebben?” Dat dit een duivels dilemma oplevert, is op voorhand duidelijk.

Football
Hoofdpersonage Ash heeft een succesvolle footballcarrière. Wanneer hij bij een scrimmage hard in botsing komt met een tegenstander, verandert het leven op onze aardbol, niet allen voor hem maar voor iedereen. Stoplichten blijken blauw in plaats van rood licht te tonen en er veranderen meer zaken die op voorhand een gegeven leken te zijn.

Wordt Vervolgd

Bij iedere volgende sportwedstrijd incasseert Ash nieuwe checks of deelt hij beuken uit. En iedere keer verandert de wereld om hem heen. Gamechangers in letterlijke zin. En uiteindelijk verandert zelfs Ash volledig. Weet hij onze planeet uiteindelijk te redden of kan hij niet verder kijken dan met welke wijzigingen hij zelf te dealen heeft?!

Prototype personages en clichématige karakters blijken te vervormen als kauwgom tussen malende kiezen. Niets blijft wat het was, niets wordt wat het lijkt. In ieders leven blijft altijd veel te wensen over. En uiteindelijk leert een ieder om tevreden te zijn met wat hij/zij heeft. De Stones-song You don’t know what you got, til it’s gone staat symbool voor de gebeurtenissen in Gamechanger.

Rassenhaat
Neal toont met een pagina vullende lijst namen van dodelijke slachtoffers van rassenhaat en homohaat aan, dat de wereld er anno 2022 niet goed voor staat. Met ons gedrag verdienen we de benaming ‘beschaving’ niet. Intolerantie en onvrede zijn hoog. We koesteren individualisme en egoïsme en voelen ons meer dan een ander. Overlevenden van slachtoffers van geweld strijden om onze aandacht omdat hun verhalen slechts zelden de berichten op onze nieuwsfeeds vormen. Omdat de aanvallen, mishandelingen en moorden op onze medemensen gemeengoed zijn geworden en slechts zelden nog door ons emotieloze pantser weten te breken. Neal nodigt ons impliciet uit om weer menselijk te worden.

Je kunt het boek op verschillende manieren ervaren tijdens het lezen. Zo kun je als lezer de focus leggen op de liefde en leest het boek als een love story. Je kunt het boek als een paranormaal verschijnsel ervaren en dan lees je een verhaal vanuit de goddelijke invloed van de mens. Of je ervaart vooral de maatschappelijke thema’s als discriminatie; rassenhaat en homofobie. Hij houdt je de spiegel voor en toont de grootste makke van de moderne wereld:

“We zijn zo beperkt. Als soort. Als individuen. We zien de toekomst niet, maar we zien zelfs het heden niet in zijn ware vorm. Ons zicht is veel te veel vertroebeld door onze eigen verlangens en angsten. Maar wat nog veel erger is dan al die blindheden, is dat we de gevolgen van onze eigen daden niet zien.”

Neal is niet belerend of moraliserend en is zeker geen predikant die de jeugd met een preek op het rechte pad probeert te houden. Neal schotelt ons een duizelingwekkend spannend verhaal voor waarbij je maar een doel hebt: weten hoe het afloopt. En ook al is het einde enigszins voorspelbaar, we houden allemaal van Gamechanger.
Uitstekend vertaald door Maria Postema. Complimenten.

Dit verhaal over liefde, aandacht hebben voor de mensen om je heen en elkaar helpen, verdient het om te worden gelezen. Niet alleen door de oudere jeugd, ook door ons als volwassenen. Verbeter de wereld, begin bij jezelf!

Persoonlijke songtekst:
“It’s hard to beat the system
When we’re standing at a distance
So we keep waiting on (waiting)
Waiting on the world to change

Now if we had the power
To bring our neighbors home from war
They woulda never missed a Christmas
No more ribbons on their door
And when you trust your television
What you get is what you got
‘Cause when they own the information, oh
They can bend it all they want

That’s why we’re waiting (waiting)
Waiting on the world to change
We keep on waiting (waiting)
Waiting on the world to change”
(John Mayer – Waiting on the world to change)

Eerder verschenen op Boeken-cast