Icarus

Zaterdag, 26 maart, 2022

Geschreven door: Herbert Paepe de
Artikel door: Henk Vlaming

Vlaamse routinier schept subtiele orde in chaotische dollemansrit

[Recensie] De titel verklapt al een beetje waar Icarus over gaat. Het boek is vernoemd naar de mythologische figuur die te dicht bij de zon vloog waardoor zijn vleugels het begaven en hij in zee stortte. Hij staat symbool voor hoogmoed die voor de val komt. Gelukkig maar dat dit zo duidelijk is, want het boek is dat allesbehalve. Het is een lange aaneenschakeling van chaos, absurditeit en wreedheid die zo door elkaar worden gehusseld dat het verhaal troebel wordt als een smoothie. De ontknoping is abrupt en verwarrend. 

Toch gaat Icarus wel degelijk ergens over. Hoofdpersoon is Aaron Engels, een Vlaamse avonturier die leeft voor de ultieme fysieke beproeving onder extreme omstandigheden. Elke berg op aarde heeft hij al beklommen, daarom besluit hij het nog hogerop te zoeken. Na een vliegtuigkaping slaagt hij erin om aan boord te komen van een raket die hem naar het ruimtestation ISS brengt. Hoe meer hij zijn doelen nadert, hoe erger hij zich in de nesten werkt. Achtervolgd door kosmonauten en geheim agenten vlucht hij dwars door Japan, ontsnapt over de oceaan en verschanst zich in de wildernis van Alaska, waar het natuurlijk niet lang rustig blijft.

Alle remmen gaan los
Hoewel Herbert de Paepe in dit verhaal wel tien keer alle perken van de waarschijnlijkheid te buiten gaat, is hij geenszins een wankele debutant. Vijf boeken staan er op zijn naam, maar steeds in combinatie van een medeschrijver. Dit is de eerste keer dat hij solo gaat en alle remmen gaan los. Icarus speelt zich af in zeven landen op drie continenten en zelfs in het heelal. Een niet aflatende stoet van bonte personages trekt voorbij, van Russische oligarchen en Amerikaanse Inuit tot menselijke halfapen in Kazachstan en Vlaamse nazi-zombies. Bij elke personage kruipt De Paepe in het hoofd, of het nu de Russische president Poetin is of een zeearend die in gevecht raakt met een valk.

Fantastisch gedaan allemaal, maar de meeste van de talrijke personages en verhaallijnen doen er amper toe. Zo reist een kroegbazin per motor door Alaska, met achterop een bendeleider uit Nieuw Zeeland en een hond tussen hen in, op zoek naar een klant die er vandoor is gegaan zonder te betalen. De lezer volgt dit trio zonder dat hun reis ergens toe leidt. Alsof De Paepe wil laten zien dat elke actie leidt tot een reactie die een eigen weg volgt, als een steen die de berg afrolt. Icarus is een aaneenschakeling van rollende stenen die de hele berg laten schuiven. De lezer is gewaarschuwd: je weet niet waar je het zoeken moet.

TijdvoorTijdschriften

Een manga tot leven wekken
De Paepe drijft daarbij de spot met alle wetmatigheden van de thriller. Sympathieke hoofdpersonen, goed versus kwaad, focus, duidelijkheid, de schrijver heeft er een lak aan. Niemand is aardig, iedereen is strijdvaardig, iedereen vliegt naar zijn eigen zon. Zo kan het dat De Paepe in Vlaanderen een manga tot leven wekt. In Alaska wordt een zwangere vrouw aan stukken gesneden en als aas gebruikt waarmee haar moordenaar een enorme vis vangt. Het zijn losse draadjes die los blijven. 

Dat was rampzalig geweest als Icarus een slecht boek was. Maar dat is het niet, want de beschrijvingen van steppen, steden, rijstvelden, bergen en wildernis zijn subliem. De eenzame frisdrankautomaat op het noordelijkste puntje van Japan, de grizzlybeer die vissen vangt in een rivier, het is zo puntig beschreven dat het een reisverhaal had kunnen zijn. 

Onder alle onbesuisde warrigheid volgt Icarus wel degelijk een constante verhaallijn. Het boek vertelt over de bezetenheid waarmee het hoogst haalbare wordt nagejaagd. Hoe hoger het streven, hoe hoger de inzet en hoe groter de offers, die ten koste gaan van mensen die er part noch deel aan hebben. Het verhaal laat zien hoe de keten van ambitie leidt tot ontwrichting die wereldproblemen als de klimaatcrisis veroorzaakt. De oplossing: het creëren van contra-chaos.

De wreedheid, humor en schoonheid die hieruit voortvloeien maken Icarus tot een even absurdistische als intrigerende thriller, rauw en rafelig, geschreven met lef en creativiteit. Maar misschien kan Herbert de Paepe bij zijn volgende dollemansrit toch iets vaker op het rempedaal trappen.

Voor het eerst gepubliceerd op De Leesclub van Alles