Inshallah; museumdirecteur in Qatar

Dinsdag, 27 april, 2021

Geschreven door: Kees Wieringa
Artikel door: Peter van Bavel

Het verhaal van Kees is als een sprookje uit 1001 nacht

[Recensie] Wanneer je bij het horen van de woorden Moslim, Islam en Arabië direct de associatie maakt met terrorisme, Al Qaida en extremisme, wil ik je vragen het boek Inshallah direct te kopen en te lezen. Kees Wieringa is concertpianist, componist en programmamaker. Na een eerdere Nederlandse ervaring als museumdirecteur, waar niet hij, maar de Raad van Bestuur de macht in handen wilde hebben, solliciteerde hij als museumdirecteur in Qatar. In het museum van de invloedrijke en onvoorstelbaar welgestelde sjeik Al-Thani, waarnaar het museum is vernoemd. Vanaf de aankomst in de oliestaat tekent Kees zijn ervaringen op.

Aan de hand van meer dan dertig hoofdstukken, die naast een titel ook een songtitel bevatten, beleven we het adembenemende jonge land Qatar in de bewoordingen van Kees Wieringa. Tot voor kort was hij geen auteur. Ook na dit boek mogen we vaststellen dat Kees ook bij het schrijven van Inshallah (wanneer God het behaagt) een componist in hart en nieren blijft.

Het boek kent de opbouw, spanning, romantiek (opzwepende passages) en de magie van een Symfonie. Het betoverende woestijnlandschap is het toneel van allerhande momenten. Naast een verhaal over de gesloten Qatarese samenleving, de gebruiken, de intriges met wapenhandel, kunstsmokkel en geloofsstrijd vermengt met de vertwijfelende eenzaamheid van een Westerling op vreemde bodem zijn voldoende voor een indrukwekkende melodie. De synchroon lopende tegendraadse majeur en mineur klanken, in een veelvoud aan Arabische toonladders, kleuren het geheel tot een multicultureel meesterwerk.

Ongekende schoonheid zit in de ontelbare facetten waarop de Islamitische wereld is gestoeld en functioneert. Kees Wieringa heeft een grote interesse in de beweegredenen van zijn opdrachtgevers, die volledig gebaseerd zijn op de gebruiken van de Islam. Het proces van een nomadisch Bedoeïenenvolk dat woonde in tenten en leefde van de handel in automaterialen transformeerde zich binnen vijftig jaar tot het rijkste land ter wereld. Het tempo is ongeëvenaard hoog, de Westerse beschaving deed hier duizend jaar over. De olie was het smeermiddel om met hulp uit het buitenland de metamorfose gestalte te geven.

Technisch Weekblad

Gebruikmakend van moderne slaven wordt het onmogelijke mogelijk gemaakt. Het WK voetbal van 2022 zal in Qatar worden gehouden. Naast zes stadions worden op het gebied van architectuur, ontwikkeling en educatie met zevenmijlslaarzen stappen gezet, gestuwd qua een groot prestigegevoel. De schoonheid van de Islam en de eerlijke manier waarop verslag is gedaan, heeft mij nieuwsgierig gemaakt. Sjiitische en Soennitische verschillen, op een duidelijke manier wordt mijn kennis bijgespijkerd. Er zijn ook dissonanten die soms onverklaarbaar zijn. Als museumdirecteur is het inventariseren en catalogiseren van alle stukken nagenoeg onmogelijk. De sjeik blijft maar kopen en kopen. De streng islamitische overtuigingen zijn niet altijd matchend met het koopgedrag. Volgens de Koran zei de Profeet: Rijkdom is niet het bezitten van vele wereldse genietingen maar rijkdom is het hebben van een rijke ziel.

Kees Wieringa is liefhebber van poezië. Hier en daar zijn fragmenten gebruikt. Osama, Bin Laden en Saddam Hoessein, een celstraf en een verleidelijke advocate. Evenveel ingrediënten als in een authentiek gerecht passeren de revue. De auteur toont los van zijn ervaring en de risicovolle openheid hierover een veelbelovende blik in deze niet-te-bevatten wereld. Zo maken de eerste lessen over integratie in een islamitische omgeving Inshallah tot een naar meer smakende inburgeringscursus van een simpele Hollandse recensent in een wonderschone Islamitische thuisbasis.

Moslim, Islam en Arabië zijn geen woorden om te associëren met gewelddadigheden. Het zijn woorden die ik na het lezen van dit prachtige boek koppel aan het oerhollandse credo ‘Wat de boer niet kent, dat vreet hij niet’. En dat is volstrekt onnodig. Voor mij smaakt het naar meer. Alle ingrediënten zijn de moeite meer dan waard. Het verhaal van Kees is als een sprookje uit 1001 nacht. Of het goed afloopt, is aan de lezer om te beantwoorden.

Voor mij is het boek vijf sterren waard. Dit zou een grote bestseller moeten zijn. Als het God behaagt Inshallah

Persoonlijke songtekst:

‘The secret life of Arabia
Secret, secret never seen
Secret, secret ever green
I was running at the speed of life
Through morning’s thoughts and fantasies
Then I saw your eyes at the cross fades (secret, secret, never seen)
Secret, secret ever green
The secret life of Arabia
Never here, never seen
Secret life, ever green
The secret life of Arabia
You must see the movie the sand in my eyes
I walk through a desert song when the heroine dies’
(David Bowie – ‘The secret life of Arabia’)

Eerder verschenen op Perfecte Buren