Socioloog en schrijver Anton Zijderveld overleden

zaterdag, 23 juli 2022

[Nieuws] In Rotterdam is socioloog en schrijver Anton Zijderveld overleden. Hij was nauw betrokken bij het CDA als partijideoloog. Van 1985 tot 2002 was hij hoogleraar sociologie aan de Erasmus Universiteit. Daarnaast schreef hij columns voor onder meer Het Financieele Dagblad. Hij publiceerde een groot aantal boeken.

“Een vooraanstaand publieke intellectueel die het debat niet schuwde”, zo karakteriseerde het bestuur van de faculteiten sociologie en recht van de Erasmus Universiteit in Rotterdam Zijderveld. “Het werk van Zijderveld is van groot belang geweest voor de ontwikkeling van Nederlandse sociologie.” Hij was ook van groot belang voor de christendemocratie. Vooral in de periode van de kabinetten Balkenende had Zijderveld veel invloed. Later brak hij met het CDA.

Zijderveld schreef tientallen boeken en studies. Een van zijn laatste boeken was Populisme als politiek drijfzand uit 2009, over de opkomst Fortuyn, Wilders en Verdonk. Hij schreef ook meer sociologische studies over bijvoorbeeld stadsvorming of over de verzorgingsstaat. Zijderveld had een bijzondere belangstelling voor het dagelijkse leven, van zijn hand is bijvoorbeeld het boek De paradox van het alledaagse leven. Zijn laatste boek ging over grappen: Waarom wij lachen: over de grap, de spot en de oorsprong van humor. Bazarow recensent Cyril Lansink over dit boek: Grappen moet je niet uitleggen, anders slaan ze dood. Maar wie wil begrijpen waarin het grappige van een verhaal of het komische van een situatie of gebeurtenis bestaat, ontkomt er niet aan. Het essay Waarom wij lachen van emeritus hoogleraar Anton Zijderveld is dan ook niet zozeer om te lachen – hoewel er vele meer of minder geslaagde grappen in staan – maar biedt een veelzijdig antwoord op de vraag naar wat humor is, en hoe we alle verschijningsvormen ervan kunnen duiden.

Kern van zijn betoog is dat humor een spel is met een vanzelfsprekend geachte orde van betekenissen, normen en waarden. Humor tast die vanzelfsprekendheid aan, ze geeft woorden een andere lading, ze schendt de norm, zet tegenstrijdigheden op de voorgrond, doorbreekt taboes, ontdoet waarden even van hun diepe ernst. Zijderveld benadrukt dat dit spel maar kan slagen bij gratie van de toehoorder of toeschouwer – zijn lachen is meer dan een reactie op iets grappigs, het is onontbeerlijk om iets als grappig te definiëren.”

Wordt Vervolgd

Zijderveld is 84 jaar geworden.

Redactie Bazarow


Uit de hoek 73: The importance of being earnest

zondag, 7 augustus 2022

[Nieuws] In Rotterdam is socioloog en schrijver Anton Zijderveld overleden. Hij was nauw betrokken...


Letterenfonds stelt tien subsidies voor debutanten beschikbaar

woensdag, 3 augustus 2022

[Nieuws] In Rotterdam is socioloog en schrijver Anton Zijderveld overleden. Hij was nauw betrokken...


Bazarow Magazine nr. 14 verschenen

zondag, 31 juli 2022

[Nieuws] In Rotterdam is socioloog en schrijver Anton Zijderveld overleden. Hij was nauw betrokken...


Uit de hoek 72: Een lijdzame literatuur

zondag, 31 juli 2022

[Nieuws] In Rotterdam is socioloog en schrijver Anton Zijderveld overleden. Hij was nauw betrokken...