Dochters van Zuid-Afrika 2 - Pontenilo

Vrijdag, 14 mei, 2021

Geschreven door: Irma Joubert
Artikel door: Silke Wimme

Alles wordt accuraat en waarheidsgetrouw vertelt

[Recensie] Er zijn reeds veel boeken over de Tweede Wereldoorlog verschenen, hiervan gaan de meeste over Duitsland of de Jodenvervolging. Vaak wordt vergeten dat het een “wereld” oorlog was en het getroffen gebied veel uitgebreider was dan enkel maar Centraal-Europa. Ik ga dan ook steeds op zoek naar boeken die het hebben over andere regio’s tijdens deze periode waar minder over bekend of geschreven is. Toen ik hoorde dat Irma Joubert een boek had geschreven waarbij Zuid-Afrika centraal stond was mijn nieuwsgierigheid onmiddellijk gewekt. Dit leek me een interessante invalshoek waar ik nog niet eerder iets over had gelezen.

Bij het openslaan van het boek vindt je onmiddellijk een korte inleiding geschreven door de vertaler van het boek, wat uitzonderlijk is. Zij zal een extra woordje uitleg geven over de politieke situatie in Zuid-Afrika vlak voor de oorlog, hierdoor krijg je als lezer een beter beeld en het helpt je bovendien het verhaal beter te begrijpen. Na deze korte inleiding neemt Irma Joubert je mee naar de familie Fournier.

Wanneer in Europa de Tweede Wereldoorlog uitbreekt raakt Zuid-Afrika verdeeld. Binnen dezelfde gezinnen zal men de Duitse ofwel de Britse troepen steunen. Zo ook in het gezin van Klara Fournier. Haar beide broers hebben elk een tegenovergestelde mening net zoals haar vader en grootvader, wat voor heel wat spanningen zorgt binnen het gezin. Wanneer Gerbrand, Klara’s beste vriend, omkomt op de slagvelden van Noord-Afrika krijgt zij het moeilijk. De komst van Antonio, een Italiaans krijgsgevangene, op de plaas strooit extra zout in haar wonde. Ze kan zijn aanwezigheid niet verdragen. Maar naarmate weken en maanden verstrijken begint ze meer en meer in te zien dat ook Italië gebukt gaat onder de oorlog. Niet de Italiaanse soldaten brachten Gerbrand om het leven maar de oorlog.

“De bom splijt Europa dwars doormidden, doet een gezwel openspringen dat meer dan twintig jaar heeft gewoekerd, brengt een vulkaan tot uitbarsting die sinds de Vrede van Versailles onrustig is geweest”

Boekenkrant

Irma Joubert werkte jarenlang als docente geschiedenis aan de middelbare school. Een correcte weergave van historische feiten vindt zij dan ook belangrijk en dit merk je in haar werk. Zo ook hier in Pontenilo, waar alles accuraat en waarheidsgetrouw verteld wordt. Er is duidelijk een uitgebreide research aan vooraf gegaan. Er zijn bovendien geen verdraaiingen om het verhaal beter te laten uitkomen, wat vaak voorkomt bij andere historische fictie. Hierdoor viel het verhaal mij nog meer in de smaak.

Het boek geeft zijn lezers een interessante, leerrijke weergave van de politieke situatie in Zuid-Afrika tijdens de Tweede Wereldoorlog. Bovendien gaat het nog een stap verder door de naoorlogse gevolgen aan te kaarten. Wat doet een oorlog mentaal met iemand? Hoe kom je als persoon uit een oorlog? Op een expressieve manier zal de auteur dit brengen via het verhaal van Klara, haar broers De Wet en Boelie, en haar vrienden Christine, Gerbrand en Annabel. De oorlog verscheurt hun vriendschap net niet. Maar elk van hen zal het op een andere manier beleven. Hiertegenover zet de auteur het verhaal van de Italiaanse broers Lorenzo, Antonio en Marco. Zij beleven de oorlog op een volledig andere manier, maar toch zijn er meerdere parallellen waar te nemen.

Zo geeft de auteur weer dat een oorlog dezelfde gevolgen heeft voor de gewone bevolking van alle betrokken partijen. Ik vond dit dan ook een interessante insteek. Bovendien probeerde Irma zich hierbij neutraal op te stellen, iedereen is een slachtoffer van de oorlog, het zijn niet de soldaten die moorden en slachtoffers maken maar ‘’de oorlog’’.

Het verhaal deed mij denken aan een ideale mix van de Duitse tv-serie Unsere Mütter, Unsere Väter en de Jahrhundert-trilogie van Carmen Korn. Hierbij zal Irma Joubert zichzelf niet verdrinken aan de vele details zoals Carmen Korn en weet ze haar personages beter uit te werken dan in de tv-serie.

Het enige wat ik iets minder vond was het slot van het verhaal, het had naar mijn gevoel een te hoog sprookjesgehalte, hierdoor kwam voor mij de uiteindelijk plot tussen Klara en Antonio onrealistisch over en de band tussen Christine en De Wet werd naar het einde nogal snel afgehaspeld.

Hoewel het boek het middelste deel is van een trilogie, kan je het perfect als standalone lezen. De andere twee boeken zetten personages in het licht die hier in Pontenilo nevenpersonages waren, zoals Marco Antonio’s broer en Persomi, Gerbrand’s jongere zusje. Irma Joubert nam mij mee op een interessante, politieke reis naar Zuid-Afrika. 4 sterren.

Eerder verschenen op Perfecte Buren