Nieuws

Schrijvers en theatermakers willen acteurs inzetten voor leesoffensief

Schrijvers en theatermakers willen acteurs inzetten voor leesoffensief


Meer dan 250 academici, schrijvers en theatermakers willen acteurs en jongeren met leesachterstand bij elkaar brengen voor een covid-leesoffensief. Dat bepleitten zij maandag in de Volkskrant. Vanwege de coronacrisis zitten veel acteurs thuis. De initiatiefnemers denken dat deze acteurs jongeren kunnen helpen bij het inhalen van een taalachterstand. 

In april werd uit het rapport De staat van het onderwijs bekend dat een kwart van de 15-jarigen onvoldoende geletterd is om bijvoorbeeld een brief van de overheid te begrijpen. De belangrijkste oorzaak hiervan is dat jongeren weinig lezen. 60 procent van de middelbare scholieren leest alleen als het moet en 40 procent vindt lezen tijdverspilling. Omdat scholieren tijdens de coronacrisis thuis onderwijs volgden, zijn jongeren met een taalachterstand nog verder achterop geraakt. 

Daarom is er nu het idee van een covid-leesoffensief, waarbij acteurs, regisseurs en andere talige kunstenaars jongeren kunnen helpen door samen te lezen en te oefenen. De initiatiefnemers noemen bijvoorbeeld voorlezen in gymzalen, challenges op social media of digitale leesclubs. “Zo kunnen we de creatieve kracht van de universitaire wereld en organisaties (...) benutten om lezers en nog-niet-lezers samen te brengen,” aldus het bericht in de Volkskrant. 

De precieze inhoud van het mogelijke leesoffensief is nog niet duidelijk. De initiatiefnemers schrijven dat voor de realisatie ook steun van de overheid nodig is. “Niet de vrije markt moet dit probleem oplossen, maar wij allemaal, als gemeenschap.” 

Het bericht in de Volkskrant is ondertekend door meer dan 250 mensen, waaronder Geert Buelens, Anne Zeegers (De Schrijverscentrale), Manon Sikkel en Adriaan van Dis. 

--

Door Jorien Tromp

Filosofieprijs Socratesbeker wordt uitgereikt op 21 juni

Filosofieprijs Socratesbeker wordt uitgereikt op 21 juni


21 juni vindt de uitreiking van de Socratesbeker plaats. De Socratesbeker wordt jaarlijks uitgereikt aan de auteur van het “meest urgente, prikkelende” Nederlandstalige filosofieboek, door Stichting Maand van de Filosofie

In februari maakte de jury de shortlist bekend. Deze auteurs zijn genomineerd:
- Thijs Lijster met Kijken, proeven, denken. Essays over kunst, kritiek en filosofie
- Donald Loose met Over vriendschap. De praktische filosofie van Kant
- Peter Venmans met Discretie. Essay over een vergeten deugd 
- Eva Meijer met De grenzen van mijn taal. Een klein filosofisch onderzoek naar depressie
- Haroon Sheikh met Hydropolitiek. Samenwerking en conflict op zeven zeeën 

Vorig jaar wonnen Ad Verbrugge, Govert Buijs en Jelle van Baardewijk gezamenlijk de Socratesbeker met hun werk Het goede leven en de vrije markt. Andere winnaars van voorgaande jaren zijn Kees Vuyk (Oude en Nieuwe ongelijkheid), Marjan Slob (Hersenbeest) en René ten Bos (Bureaucratie is een Inktvis). 

De Socratesbeker wordt al sinds 2001 uitgereikt, tijdens de Nacht van de Filosofie. Dat gebeurt normaal gesproken in april, de Maand van de Filosofie. Vanwege de coronacrisis zijn de Maand van de Filosofie en de prijsuitreiking verplaatst naar juni. De uitreiking van de Socratesbeker is online te volgen via de kanalen van SPUI25.

--

Door Jorien Tromp

ISVW Uitgevers

ISVW Uitgevers


In het kader van de Maand van de Filosofie vroeg Bazarow.com de filosofie-uitgevers van Nederland en Vlaanderen zich kort te presenteren en iets te vertellen over de mooiste nieuwe boeken die dit voorjaar bij hen verschijnen.

ISVW Uitgevers 

De in 1916 opgerichte Internationale School voor Wijsbegeerte (ISVW) heeft geen winstoogmerk en heeft als doel filosofie te bevorderen. De ISVW biedt opleidingen, cursussen en trainingen aan, deels in 't land, deels op het eigen landgoed. Landgoed ISVW omvat 13 conferentiezalen, 107 hotelkamers en een uitgeverij.

ISVW Uitgevers geeft boeken uit op het gebied van filosofie en wetenschap. De non-fictieuitgaven helpen de lezer om grip te krijgen op zichzelf en op de wereld. Rond de maand van de Filosofie verschijnen zoal de volgende boeken:

Taalkrachtvan Christien Brinkgreve e.a. (red.)
'Ook in de coronacrisis lijken cijfers alles. Deze bundel wijst er juist op dat woorden onze werkelijkheid maken.'
Trouw tipt Taalkracht

Het Bijeffect, van Ramon Hagedoorn
Honingbijen vergaderen nooit, hebben geen afdelingen en evalueren hun werk niet. Toch is de opbrengst van hun werk glashelder: ze bestuiven bloemen. Het Bijeffect, van bestuurskundige en imker Ramon Hagedoorn, gaat over wat mensen van bijen kunnen leren.'
- Het Financieele Dagblad over Het Bijeffect

Het filosofisch gesprek van Kristof Van Rossem
Het filosofisch gesprek brengt je de basis van filosofische vaardigheden bij en laat je zien hoe je ermee aan de slag kunt. Ontdek het plezier van muziek maken met woorden.

De egel en de vos van Isaiah Berlin
'Dit essay is een weergaloos portret van de menselijke verdeeldheid. We zijn verscheurde wezens en we moeten kiezen of we de onvolledigheid van onze kennis accepteren of dat we ons blijven richten op zekerheid en waarheid... Dit gaat niet alleen over Tolstoj, maar over ons allemaal. '
– Michael Ignatieff in het voorwoord van De egel en de vos

ISVW uitgevers verzorgt ook het maandelijkse digitale tijdschrift iFilosofie met interviews en recensies. 

--
Door Florian Jacobs, uitgever ISVW uitgevers en hoofdredacteur van iFilosofie

Bazarow Magazine

Ontvang ons wekelijks magazine in je mailbox.


Je aanmelding kon niet opgeslagen worden, probeer het opnieuw.
Je aanmelding was succesvol.
Column: 2114 belooft een rijk literair jaar te worden

Column: 2114 belooft een rijk literair jaar te worden


Eigenlijk had Karl Ove Knausgård op 23 mei met veel ceremonieel zijn bijdrage aan de Framtidsbiblioteket zullen overhandigen. Maar dat ging vanwege corona/covid-19 niet door. De plechtigheid is uitgesteld tot 5 september. De productie van deze nieuwe Knausgård loopt overigens geen vertraging op: het boek verschijnt zoals gepland in 2114. 

Karl Ove Knausgård is na Margaret Atwood, David Mitchell, Sjón, Elif Shafak en Han Kang de zesde auteur die een bijdrage levert aan de Framtidsbiblioteket, in goed Engels: de Future Library 

Future Library is een initiatief van kunstenaar Katie Paterson. Het idee: plant duizend fijnsparren in een bos ten noorden van Oslo; vraag honderd jaar lang elk jaar een toonaangevende schrijver een roman, novelle, verhaal of gedicht te schrijven en bewaar die bijdragen zonder ze te lezen en zonder ze publiek te maken zorgvuldig in een speciaal daarvoor ontworpen ruimte in de openbare bibliotheek van OsloIn 2114 worden al die manuscripten op ouderwetse wijze gedrukt op papier dat gemaakt is van het hout van die duizend sparren.  

Dat is nog eens iets anders dan in the heat of the moment coronagedichten uitscheiden. Een praktijk waartegen Delphine Lecompte zich begin april al uitsprak en waarover Ingmar Heytze vorige week zijn twijfels uitteHet commentaar van de dichters Delphine Lecompte en Ingmar Heytze komt er in het kort op neer dat een dichter zich niet moet laten leiden en verleiden door de actualiteit, al brengt Ingmar Heytze de boodschap diplomatieker en opbouwender dan Delphine Lecompte: ‘Waarschijnlijk is het nu vooral therapeutisch om coronagedichten te schríjven’, maar ook hij sluit uit dat de Coronapoëten de literatuurgeschiedenis binnen zullen stormen. 

De auteurs die gevraagd worden voor de Future Library hoeven niet meer te bewijzen dat ze kunnen schrijven. Maar of wat zij schrijven in 2114 nog tot de verbeelding zal spreken, staat niet bij voorbaat vast. Daar zijn de vijf die hun manuscript inmiddels hebben ingeleverd zich terdege van bewust.  
Zullen de nog niet-bestaande lezers straks de betekenis van mijn tekst kunnen ontcijferen, vraagt Margaret Atwood zich af. Elif Shafak vergelijkt het schrijven van het manuscript met het schrijven van een brief die ze vervolgens meegeeft aan de rivier. Ze heeft geen idee waar haar manuscript belandt en wie het zal lezen, maar ze vertrouwt op de stroom van de tijdSjón stond voordat hij begon aan zijn tekst stil bij vragen als: ‘Voor wie schrijf ik? In hoeverre is de reactie van een lezer voor mij van belang? Wat maakt een tekst tijdloos?’ Han Kang weet niet zeker of er over honderd jaar nog papieren boeken gelezen worden, maar ze hoopt van harte dat mens en boek beide overleven en elkaar niet alleen over honderd jaar omarmen, maar ook de komende honderd jaar. Voor David Mitchell getuigt het hele project juist van een groot vertrouwen in de toekomstFuture Library gaat er immers vanuit dat Noord-Europa, bibliotheken, fijnsparren, boeken en lezers ook in 2114 nog bestaan.  

Na het een en ander overwogen te hebben, zeiden ze allemaal ‘ja’ en investeerden in een boek voor het na-na-nageslacht. Terwijl ze hun kostbare tijd ook hadden kunnen besteden aan het schrijven van een volgend boek voor vertrouwd publiek. (Waar ligt het omslagpunt? Vanaf welk jaar schrijven de auteurs die toezeggen voor lezers die ze kennen? En: wat betekent dat voor de inhoudelijke en stilistische keuzes die ze maken? Wij zullen het nooit weten.) 

Wie schrijft blijftFuture Library gaat op een speculatieve manier met dit adagium aan de haal. Straks moeten Margaret Atwood, David Mitchell, Sjón, Elif Shafak, Kan Hang en Karl Ove Knausgård concurreren met collega’s die nu nog niet eens geboren zijn, maar minstens zo vakbekwaam en veelgelezen zullen zijn als zij nu.  
In 2114 verschijnen honderd boeken van honderd in principe canonieke schrijvers -  want Future Library legt de lat hoog en kiest alleen auteurs die al hebben laten zien dat ze in staat zijn het voorstellingsvermogen van huidige en toekomstige generaties aan te spreken - en is de lezer aan zet.  

Geen enkele auteur - hoe gelauwerd ook - is automatisch verzekerd van lezers. Maar als de lezer anno 2114 nog een beetje lijkt op die van nu, kan ik me voorstellen dat hij niet alleen blij is met het volgende boek van een van zijn favoriete, dan contemporaineschrijvers, maar ook uitgekeken heeft naar Scribbler Moonhonderd jaar geleden geschreven door de schrijfster van The Handmaid’s Tale 
Wat die lezer dan voelt - stel dat voelen nog tot de sensaties behoort van de mensen die dan leven - zal toch wel een beetje te vergelijken zijn met mijn imaginaire verheugen op het postuum verschijnen van een nieuw, speciaal voor toekomstige lezers geschreven werk van zeg Louis Couperus, Virginia Woolf of Nâzim Hikmet

--
Door Liliane Waanders

Zes belangrijke boeken over racisme

Zes belangrijke boeken over racisme


Vorige week kwam de zwarte man George Floyd om het leven door ernstig, hardhandig politiegeweld van een witte agent in Amerika. Deze gebeurtenis gaf de wereldwijde protestbeweging Black Lives Matter een grote impuls. De afgelopen kreeg de beweging ontzettend veel steun. De Black Lives Matter-beweging roept iedereen op zijn stem te laten horen tegen institutioneel racisme en politiegeweld.

Er zijn talloze voorbeelden van institutioneel racisme in de Verenigde Staten. Politiegeweld is zelfs voor jonge zwarte mannen een van de belangrijkste doodsoorzaken in Amerika, blijkt uit een onderzoek dat vorig jaar gepubliceerd werd door drie Amerikaanse universiteiten. Institutioneel racisme is niet alleen in de Verenigde Staten, maar wereldwijd een probleem. Ook in Nederland is hiervan sprake, bijvoorbeeld in de vorm van discriminatie op de arbeidsmarkt en etnisch profileren door de politie. Daarom is het van groot belang dat er over dit onderwerp bewustzijn gecreëerd wordt. 

Actievoeren is nodig, maar ook het leren begrijpen wat racisme en wit privilege betekenen. Jezelf, juist als wit persoon, informeren over deze onderwerpen, is een essentiële eerste stap in de strijd voor gelijkheid en het opkomen voor de rechten van de zwarte gemeenschap. Dat kan bijvoorbeeld door middel van gesprekken, films, podcasts of boeken. Hieronder staan zes voorbeelden van boeken, zowel non-fictie als fictie, die je leren de werking van racisme te begrijpen.

1. Hallo witte mensen van Anousha Nzume

Met Hallo witte mensen legt Nzume met compassie uit hoe je als wit persoon je privilege kunt erkennen en racisme in de samenleving kunt aanvechten. Vragen als ‘Waarom weer dat gezeur over Zwarte Piet?’ 'Dan is blanke vla zeker ook racistisch?’ en ‘Waarom ga je niet terug naar je eigen land?’ worden behandeld. Aan de hand van persoonlijke anekdotes, wetenschappelijke publicaties en gesprekken met ervaringsdeskundigen, helpt Nzume witte mensen omgaan met hun witte fragiliteit tussen de steeds mondiger wordende niet-witte mensen, en niet-witte mensen hoe om te gaan met de defensieve houding van witte mensen zodra hun privilege ter discussie staat. 

2. Waarom ras ertoe doet van Afua Hirsch

Afua Hirsch is geboren en getogen in Engeland, net als haar ouders, man en de meeste van haar vrienden. Waarom blijven mensen dan vragen waar ze vandaan komt? “De reden is simpel: het gaat over onze huidskleur,” schrijft Hirsch. In Waarom ras ertoe doet legt ze uit hoe de radicale kloof in de maatschappij is ontstaan, waarom die nog steeds wordt ontkent en waarom verandering nodig is. Het boek legt de maatschappelijke betekenis van ras en identiteit uit en gaat over de vraag waarom we het zo ingewikkeld vinden om over ras te praten. 

3. Superieur van Angela Saini

De rassentheorie beleeft een zorgwekkende comeback in wetenschap en in politiek. In Superieur onderzoekt Saini pseudowetenschappelijke beweringen en theorieën over ras en toont ze aan waarom die onhoudbaar zijn. Een broodnodig onderzoek naar de verraderlijke geschiedenis en consequenties van de rassentheorie, dat onweerlegbare argumenten geeft om die theorie te ontkrachten en racisme te bestrijden. 

4. Waarom ik niet meer met witte mensen over racisme praat van Reni Eddo-Logde

Wat betekent het om niet wit te zijn in een wereld waarin wit zijn als vanzelfsprekend wordt ervaren? Reni Eddo-Lodge gaat op zoek naar de historische oorzaken van racistische vooroordelen en toont aan hoe de ongelijkheid tussen wit en niet-wit in onze samenleving werkt. Racisme vind je in de politiek, op straat en in onze popcultuur. Het gaat lang niet alleen om de diepgewortelde angst voor massamigratie of een ranzige discussie over een zwarte James Bond. Discriminatie vind je ook terug bij welmenende, tolerante burgers. Om het structurele racisme tegen te gaan moeten we er ons allemaal bewust van worden, zegt Reni Eddo-Lodge.

5. De jongens van Nickel van Colson Whitehead

In deze roman ontleedt Colson Whitehead een duister hoofdstuk uit de Amerikaanse geschiedenis - het tijdperk van de Jim Crow-rassenwetten in het Zuiden van Amerika - aan de hand van het verhaal van twee tieners op een tuchtschool in Florida. Door een vergissing komt de zestienjarige Elwoord Curtis op Nickel Academy terecht. Daar wordt hij met andere zwarte jongens uitgeleverd aan het sadisme van hun witte bewakers. Op deze gruwelijke plek is er voor Elwood één houvast: zijn vriend Turner, die geen enkele ambitie koestert, behalve ontsnappen uit Nickel. 

6. The Hate U Give van Angie Thomas

Het jeugdboek The Hate U Give werd in 2018 verfilmd. Starr Carter groeit op in een armoedige, zwarte buurt, maar gaat naar een dure witte school. Haar wereld wordt overhoop gehaald als haar beste vriend Khalil voor haar ogen wordt doodgeschoten door een politieagent, onschuldig. Verslagen door emoties probeert Starr zichzelf te herpakken in een samenleving vol ongelijkheid, waarin de waarheid spreken een hoge prijs heeft. 

Actie ondernemen om racisme tegen te gaan kan ook door middel van doneren aan antiracisme-initiatieven, zoals het George Floyd Memorial Fund dat opgezet werd voor zijn nabestaanden. Meer informatie, initiatieven en petities vind je op social media onder hashtags #BlackLivesMatter en #JusticeForGeorge. 

--

Door Jorien Tromp

Prijs Beste Groninger Boek 2020 uitgereikt 

Prijs Beste Groninger Boek 2020 uitgereikt 


De tweedelige prijs voor het beste Groninger boek is dit jaar uitgereikt aan Anjet Daanje en Martin Hillenga. De Groningse literaire stichting Noordwoord bekroont ieder jaar één beste roman een een beste non-fictie boek uit Groningen.
Anjet Daanje kreeg de prijs voor De Herinnerde Soldaat, een roman over een soldaat uit de Eerste Wereldoorlog die met geheugenverlies achter de frontlinies gevonden wordt. Zijn echtgenote van voor de oorlog herkent hij niet, maar toch neemt ze hem in huis. Klik hier voor de recensie op Bazarow.com.
Martin Hillenga kreeg de prijs voor zijn samenstelling van 101 artikelen over typisch Groningse zaken. De bundel heet Wadapatja, Gronings voor “Wat apart ja”, iets dat zelfs de Groningse lezer geregeld zal denken. Het boek is rijk geïllustreerd, een aanrader voor iedereen met een interesse in regionale cultuur.

De winnaars namen een oorkonde en een bos bloemen aan de deur in ontvangst. Daarnaast is een kort werkverblijf in de monumentale villa Oosterhouw in Leens ook deel van de prijs.

--
Door Remus Thijssen

De Leespluim juni 2020 voor een thriller

De Leespluim juni 2020 voor een thriller


Thrillers winnen nooit literatuurprijzen schreef Henk Vlaming, redacteur thrillers. Lees zijn inleiding op de voorpagina van Bazarow Magazine 21 waarin Henk een lans breekt voor het lezen van een thriller in de Spannende Boeken Weken. Na het lezen van zijn enthousiaste aanbeveling ga je aan de thriller. Dat kan niet anders, hij heeft een aantal spannende boeken op een rijtje gezet.

Maar... waar een thriller normaal gesproken geen prijzen wint, doet hij dat wel bij de rubriek kinderboeken. De Leespluim 2020 heeft deze maand Éen vos. Een telboekthriller als winnaar. Hoe een kinderboek voorop kan lopen in de prijzen voor het genre thriller. De vos op de cover ziet er nog aardig uit, maar dan... "Eén hongerige vos." Met een goede voorleestoon zal  de spanning er al een beetje inkomen want wat doet de hongerige vos?

Een terechte winnaar van de Leespluim! Henk Vlaming, en alle voorlezers beleef de spanning mee met de kinderen die jullie voorlezen! Lees ook het juryrapport op de site van Sardes en de activiteiten die bij dit boek zijn ontwikkeld.  

--
Door Rita Pontororing

Spannende Boeken Weken: waarom zijn thrillers zo populair?

Spannende Boeken Weken: waarom zijn thrillers zo populair?


1 juni beginnen de Spannende Boeken Weken 2020. Drie weken lang brengt Stichting CPNB thrillers en spannende boeken onder de aandacht. Het thriller-genre is al lange tijd het meest gelezen genre in Nederland. Wat maakt thrillers zo geliefd? 

“Bijna de helft van de Nederlanders leest spannende boeken,” vertelt Isabel Willemsen van Stichting CPNB. Daarom besteedt de Stichting met de Spannende Boeken Weken graag aandacht aan het genre. De weken lopen van 1 t/m 21 juni en tijdens deze periode ontvang je bij besteding van 15 euro aan Nederlandse boeken het gratis geschenkboek Wat jij niet ziet, geschreven door de bekende thrillerauteur M.J. Arlidge. De Spannende Boeken Weken vormen de aftrap van Zomerlezen, de CPNB-campagne in juni, juli en augustus, met als missie het lezen van boeken te bevorderen en ontspanning te vergroten. 

Ontsnappen met een thriller

“Spannende boeken worden het meest gelezen in de zomerperiode. Mensen ontspannen zich graag met een thriller,” zegt Willemsen. Dat is waarom de Spannende Boeken Weken sinds een aantal jaar aan het begin van de zomer gehouden worden. ‘s Zomers verkopen thrillers het best, maar waarom zijn Nederlanders nou zo gek op spannende boeken?

Een goede vraag, zegt Willemsen. “Er worden heel veel mooie thrillers geschreven door Nederlandse auteurs, maar ook internationale auteurs zijn in opmars.” Er is dus veel aanbod, maar Willemsen vertelt dat het succes ook te maken kan hebben met de mogelijkheid even aan het drukke dagelijkse leven te ontsnappen. “Van veel mensen hoor ik dat een spannend verhaal je uit de sleur haalt. Je kunt je met het verhaal helemaal distantiëren van de werkelijkheid, of het nou om een moordzaak of een psychologische thriller gaat.” Omdat de situatie in spannende boeken zo anders is dan de realiteit, bieden ze een ontsnapping. 

Thriller-uitgevers Theo van Rijn (LetterRijn) en Ilse Karman (De Crime Compagnie) bevestigen dat. “Vroeger las ik veel literatuur, waarbij ik altijd moest nadenken. Bij thrillers kan ik mijn hoofd heerlijk leeg maken. Ik denk dat dat voor veel mensen geldt,” zegt Van Rijn. Volgens Karman zou het ontspannen ook met het puzzel-element in thrillers te maken kunnen hebben. “Ik denk dat mensen het fijn vinden om mee te kunnen denken over wie de moord heeft begaan. Het is puzzelen, maar ook ontsnappen uit het dagelijks leven. In tijden van corona is die behoefte er misschien meer dan ooit.”

Natuurlijk onderscheiden thrillers zich ook van andere genres door de duidelijk aanwezige spanningsboog. “Daardoor wil je een thriller eigenlijk niet wegleggen,” zegt Karman. “Je denkt elk moment dat je niet leest: wanneer heb ik weer tijd om verder te lezen?” 

M.J. Arlidge

Schrijver van het geschenk van de Spannende Boeken Weken is dit jaar de Engelse auteur M.J. Arlidge. Hij schreef de populaire serie over detective Helen Grace, waarvan het nieuwste boek deze zomer verschijnt. Het eerste deel Iene Miene Mutte staat al drie jaar in de jaarlijkse Top 100 bestverkochte boeken en hoofdpersoon Helen Grace werd door lezers op Hebban zelfs verkozen tot meest interessante thrillerpersonage. “M.J. Arlidge is echt een lezersfavoriet en daarom zijn we ook ongelofelijk blij en trots dat M.J. dit jaar voor ons het geschenk schrijft!”

Het geschenk Wat jij niet ziet, is de hele maand juni te krijgen, zolang de voorraad strekt. Normaal was dit drie weken, maar vanwege de coronacrisis mogen boekhandels het geschenk de hele maand weggeven. “We hopen natuurlijk dat, wanneer mensen thuis zitten en er niet op uit kunnen in de vakantie, ze niet kiezen voor de hele dag Netflixen, maar voor het lezen van een boek in het park,” zegt Willemsen. “Ook als je niet op reis kan naar bijvoorbeeld het buitenland, kun je altijd op reis met een boek.”

Door Jorien Tromp

“De meeste mensen deugen” van Rutger Bregman wordt Hollywoodfilm

“De meeste mensen deugen” van Rutger Bregman wordt Hollywoodfilm


In De meeste mensen deugen vertelt Rutger Bregman het  bijzondere waargebeurde verhaal van een groep Tongaanse tieners. De jongens stranden op een onbewoond eiland in de Stille Oceaan en overleven daar een jaar voordat ze gered worden. Bregman gebruikt het verhaal van de jongens om een hoopvoller en positiever beeld van de mens te schetsen dan we gewend zijn. Hollywood productiebedrijf New Regency verfilmt het avontuur van de jongens. 

Bregman noemt in zijn boek het verhaal de “echte” Lord of the Flies, verwijzend naar de klassieker uit de Engelse literatuur uit 1951. In dat volledig fictieve boek door William Golding strandt eveneens een groep tieners op een onbewoond eiland. In Golding’s fantasie komt het slechtste in de mens naar boven. De jongens gaan elkaar al snel te lijf, en aan het eind bekopen drie het met hun leven. In het waargebeurde verhaal doen de jongens het veel beter. Een van de eerste dingen die ze doen is een pact sluiten om geen ruzie te maken.
Bregman’s boek en de gebeurtenis die het omschrijft ontmaskeren de klassieker van Golding als een pessimistisch en onwaarschijnlijk beeld van de mens. Bovendien is Bregman’s boek tekenend voor een verschuiving van bestaande aannames over ethiek. In zijn artikel in The Guardian schrijft hij: “In de laatste 20 jaar is er iets bijzonders gebeurt. Wetenschappers over de hele wereld hebben een hoopvoller beeld van de mensheid gekregen.” 

Productiebedrijf New Regency, bekend van bekroonde films zoals The Revenant en 12 Years a Slave, verwierf de rechten in een heftige veiling. De prijs liep op tot zeven cijfers. New Regency belooft zo veel mogelijk te werken met lokale mensen uit Tonga.
De Engelse vertaling van het boek, genaamd Humankind, is pas uit sinds 19 mei, maar heeft een flinke zet gekregen in bekendheid door het artikel van Rutger Bregman in The Guardian van tien dagen eerder.
Verdere details over de film, zoals een cast of verschijningsdatum, moeten we voorlopig nog afwachten. Rutger Bregman vertrouwt er in ieder geval op dat de rechten in goede handen zijn.

--
Door Remus Thijssen

 

Kinderzwerfboeken met gouden stickers zwerven door Nederland

Kinderzwerfboeken met gouden stickers zwerven door Nederland


Kinderzwerfboek bestaat deze week tien jaar en daarom zette de organisatie een speciale actie op. Tien speciale kinderzwerfboeken met een gouden sticker zwerven sinds dinsdag 26 mei door Nederland. Iedereen die een boek vindt, wint van Kinderzwerfboek een verrassing. 

De organisatie Kinderzwerfboek is onderdeel van Nationaal Fonds Kinderhulp en heeft als doel alle kinderen in Nederland de mogelijkheid te geven om te lezen. Dat doet de organisatie door op openbare plekken boeken met een speciale zwerfsticker achter te laten, die kinderen gratis mogen meenemen. Na het lezen is het de bedoeling dat ze de boeken weer laten zwerven. Kinderzwerfboek richt zich met name op aandachtswijken waar kinderen in armoede opgroeien. 

Al tien jaar lang zwerven er kinderboeken door Nederland. Volgens Kinderzwerfboek zijn er in die tijd 2,5 miljoen boeken verspreid. Vanwege het jubileum zijn er deze week tien kinderboeken met een speciale gouden zwerfsticker losgelaten. De kinderen die een boek met zo’n sticker vinden, winnen een leuke prijs. Verschillende bekende Nederlanders en auteurs verstopten een boek op een geheime plek, waaronder Rachel Rosier, Paul van Loon en Klaas van Kruistum. In de filmpjes op Kinderzwerfboek.nl vertellen zij in welke gemeenten de zwerfboeken te vinden zijn.  

Het inzamelen en verspreiden van zwerfboeken is nog steeds hard nodig, vertelt de organisatie aan Dagblad van het Noorden. Zeventien procent van de kinderen in Nederland verlaat de basisschool met een taalachterstand. Omdat de behoefte aan leesboeken groot is en de KinderzwerfboekStations sneller leeg raken, roept de organisatie iedereen op zijn of haar boekenkast op te ruimen en kinderboeken naar een Station te brengen. 

De Kinderzwerfboeken zijn te herkennen aan een speciale sticker op de voorkant. Meer informatie over de boeken en Stations is te vinden op de website van Kinderzwerfboek. 

--

Door Jorien Tromp
Bron: Dagblad van het Noorden, Kinderzwerfboek.nl 

Extra corona-steunmaatregelen van het Letterenfonds

Extra corona-steunmaatregelen van het Letterenfonds


Het Letterenfonds roept een nieuwe ondersteuningsmaatregel in het leven met de naam “Van maker tot lezer”. Met een persoonlijk ontwikkelplan kunnen auteurs een budget van €2.500 aanvragen via het snelloket. Deze ontwikkeling moet voornamelijk in het teken staan van contactlegging met lezers. Juist dit aspect van het vak is ontzettend moeilijk geworden voor auteurs, met name door de afgelastingen van alle beurzen en boekpresentaties. 
Naast deze stimulerende regeling is er ook meer ruimte gemaakt voor uitgevers die gesteund moeten worden om productiekosten te dekken. De maximale subsidie van het Letterenfonds bedraagt nu de volledige productiekosten, voorheen was dat 70%. Ten slotte kan er ook een nieuwe bijdrage worden aangevraagd voor projectsubsidies van vertalers die na 1 mei zijn begonnen. Met deze nieuwe maatregelen, met name “Van maker tot lezer”, steunt het Letterenfonds de aspecten van het vak die het ergst getroffen zijn door de crisis.

--
Door Remus Thijssen

Nicci French thriller wordt Nederlandse film

Nicci French thriller wordt Nederlandse film


Het geheugenspel van Engels schrijversduo Nicci French wordt verfilmd in het Nederlands. Lex Passchier, scenarist van onder andere Baantjer en Gooische Vrouwen, schrijft het script. Nadat de film in de bioscoop is geweest zal hij ook als driedelige serie op de televisie verschijnen. De cast, de regisseur en de verschijningsdatum van de film zijn nog niet bekend.
Het origineel genaamd The Memory Game speelt zich af in Engeland, voor de verfilming worden de gebeurtenissen naar een Nederlandse situatie verplaatst. Volgens producent Gert-Jan van Dalen is dat geen probleem, hij zei tegen NU.nl: "Hoewel de boeken van Nicci French in het Verenigd Koninkrijk gesitueerd zijn, zijn de personages en de dramatische gebeurtenissen dermate universeel dat de psychologische spanning, die zo kenmerkend is voor de boeken, ook in een Nederlandse situatie volledig overeind zal blijven." Het boek draait om de moord van een zestienjarig meisje, haar lichaam duikt op na een jarenlange verdwijning.
Het succesvolle auteursduo Sean French en Nicci Gerrard hebben al tientallen bloedstollende thrillers op hun naam. Met name ook in Nederland en België zijn hun boeken al jaren razend populair. De Nederlandse filmproducent EndemolShine Scripted en distributeur Dutch Filmworks hopen op een langlopende samenwerking met het schrijverskoppel.  


--
Door Remus Thijssen

Sloop van het huis van Etty Hillesum is voorlopig voorkomen

Sloop van het huis van Etty Hillesum is voorlopig voorkomen


Het oude huis van de Joodse schrijfster Etty Hillesum hoeft voorlopig nog niet tegen de vlakte. Het gebouw aan het Amsterdamse Museumplein zou worden gesloopt om plaats te maken voor luxe-appartementen. Liliane Waanders riep met haar column in Bazarow Magazine nr.18 mensen al op om de petitie tegen de sloop te tekenen. 
Na veel protest, ook uit de gemeente en van actrice en theatermaker Julika Marijn, is het gelukt het pand en de panden eromheen in aanmerking te laten komen voor een monumentenstatus. Julika Marijn heeft in het verleden een voorstelling gegeven in het huis. Dit jaar zou zij een tournee doen over Etty Hillesum en de waarde van 75 jaar vrijheid, maar deze is helaas afgelast in verband met het coronavirus.
Hillesum’s oorlogsdagboek wordt over de hele wereld gelezen. Zij woonde in Amsterdam aan de Gabriël Metsustraat op nummer 6 van 1937 tot 1942. Pas in 1981 werd haar dagboek voor het eerst gepubliceerd met de titel Het verstoorde leven, sindsdien is het in tientallen talen vertaald.
Ondanks deze historische betekenis is het niet vanzelfsprekend dat het pand een monument kan worden. Als het gebouw geen architectonische of stedenbouwkundige waarde heeft kan er nog steeds een vergunning worden gegeven voor de sloop. De strijd is dus nog niet gestreden, dinsdag 26 mei geeft Julika Marijn in samenwerking met de gemeente een voorstelling voor het huis om meer aandacht uit de buurt te krijgen.

--
Door Remus Thijssen 

 

Hanna Bervoets schrijft Boekenweekgeschenk 2021

Hanna Bervoets schrijft Boekenweekgeschenk 2021


Hanna Bervoets schrijft het Boekenweekgeschenk voor de Boekenweek 2021, maakte Stichting CPNB afgelopen week bekend. Bervoets is auteur van onder andere Alles wat er was, Ivanov en Welkom in het Rijk der zieken

In december is Bervoets gevraagd om het Boekenweekgeschenk te schrijven, vertelt ze in het persbericht op de website van CPNB. “Het schrijven van het Boekenweekgeschenk was een langgekoesterde wens. Toen ik in december werd gevraagd, wist ik meteen: dit ga ik doen. Ik ben de volgende dag begonnen. Zelden werkte ik met zoveel energie en concentratie aan een verhaal als nu.”

Met 36 jaar is Hanna Bervoets de jongste schrijver van het Boekenweekgeschenk sinds Hella Haasse (in 1948). Eveline Aendekerk, directeur van CPNB, noemt haar een van de meest toonaangevende vertegenwoordigers van een nieuwe generatie. “Een nieuwe generatie die haar eigen stempel zet op de Nederlandse literatuur. Het is dan ook de hoogste tijd dat deze generatie een prominente rol krijgt in de Boekenweek.”

Bervoets noemt het schrijven van het Boekenweekgeschenk een eervolle en belangrijke taak om de literatuur en het boekenvak te vertegenwoordigen. “Daarbij kijk ik nu al uit naar een Boekenweek waarin we niet alleen de literatuur, maar ook de veerkracht van de boekhandel vieren.”

In een radiouitzending Nieuws en Co van NPO Radio 1 vertelt Bervoets dat het boek een groep content-moderators volgt. Dat zijn mensen die voor social media bepalen welke berichten wel of niet mogen blijven staan. Ook complottheorieën komen aan de orde. 

De 86ste Boekenweek vindt plaats van zaterdag 6 maart tot en met zondag 14 maart 2021. Het Boekenweekgeschenk krijg je dan cadeau bij besteding van 15 euro aan Nederlandstalige boeken. Wat het thema van van de Boekenweek is, wordt op een ander moment bekendgemaakt.

--

Door Jorien Tromp

Dominique Biebau wint Gouden Strop met misdaadroman Russisch voor beginners

Dominique Biebau wint Gouden Strop met misdaadroman Russisch voor beginners


Het boek Russisch voor beginners van de Vlaamse auteur Dominique Biebau won woensdag 20 mei de Gouden Strop. Dat is de prijs voor het beste spannende boek van Nederlandse of Vlaamse bodem. Vanwege de coronacrisis vond de uitreiking, waarbij de winnaar een geldbedrag van 10.000 euro ontving, dit jaar digitaal plaats op de website van het AD. 

Russisch voor beginners gaat over Maarten, die een cursus Russisch moet volgen om zijn baan niet te verliezen. Daar ontmoet hij het stel Lore en Diederik. Als Diederik vermist raakt, belandt Maarten in Rusland om uit te zoeken wat er is gebeurd. De jury omschrijft Russisch voor beginners als een subtiel en goed uitgedacht boek. “Dit boek heeft zulke prachtige beschouwingen, dat ik de bladzijde wel eens heb teruggeslagen om een alinea nogmaals te lezen,” zegt juryvoorzitter Koen Voskuil, die ook misdaadverslaggever bij het AD is, bij de bekendmaking.

Naast de Gouden Strop reikte de jury ook de Schaduwprijs uit, een prijs voor het beste thrillerdebuut. Die werd gewonnen door de Vlaamse Bettie Elias met Het tuinfeest, waarin een moeder probeert te achterhalen wat er met haar dode dochter is gebeurd. “Elias laat zich als een volleerd thrillerauteur op alle vlakken van haar beste kant zien,” zegt de jury over Het tuinfeest. 

De jury koos de winnaar van de Gouden Strop uit een totaal van 76 inzendingen. De andere genomineerde boeken op de shortlist waren Hoek van Donald Nolet, De taak van Robert Pollack, Façade van Esther Verhoef en De macht van K. van Jens Vern. 

--

Door Jorien Tromp

Bekende acteurs lezen voor uit klassieker van Roald Dahl

Bekende acteurs lezen voor uit klassieker van Roald Dahl


Een aantal bekende Engelstalige acteurs leest het boek James and the Giant Peach (Nederlandse titel: De reuzenperzik) voor in een tiendelige serie op YouTube. Het initiatief komt van regisseur Taika Waititi, die de schrijver en regisseur is van twee Netflix-series gebaseerd op Roald Dahls boek Sjakie en de chocoladefabriek

Onder andere Meryl Streep, Ryan Reynolds en Chris en Liam Hemsworth behoren tot de acteurs die delen van het boek voordragen. Het initiatief is onderdeel van de liefdadigheidsorganisatie Roald Dahl Story Company. Deze organisatie doneert meer dan een miljoen pond aan goede doelen die financieel zwaar zijn getroffen door het coronavirus. De samenwerking van de acteurs is ook bedoeld om geld in te zamelen voor Partners In Health, een organisatie die zich inzet voor medische en sociale rechtvaardigheid en het coronavirus bestrijdt in verschillende kwetsbare gemeenschappen. 

In een artikel van entertainment-website Deadline zegt Waititi over het initiatief: “Ik ben verheugd om met mijn vrienden te kunnen samenwerken, het Dahl-team en Partners in Health, en dit verhaal opnieuw te vertellen om mensen die het nu moeilijk hebben te helpen. Dit gekke, prachtige verhaal gaat over de veerkracht van kinderen, het overwinnen van tegenslagen en het omgaan met een gevoel van isolatie, wat bijna niet relevanter kan zijn dan nu.” 

De serie wordt de komende weken in tien afleveringen uitgezonden via YouTube. Daar kunnen kijkers ook doneren. Bekijk de eerste video hier.

--

Door Jorien Tromp

Nomineer je mooiste zin voor de Tzum-prijs

Nomineer je mooiste zin voor de Tzum-prijs


De nominatieronde van de Tzum-prijs is van start gegaan. Bij deze kleine literaire prijs zoekt de jury naar de mooiste zin in verhalend proza van het afgelopen jaar. Iedereen mag nomineren, op voorwaarde dat de zin uit een oorspronkelijk Nederlandstalig prozawerk komt. 

De Tzum-prijs wordt dit jaar voor de zeventiende keer uitgereikt. Onder andere auteurs Ilja Leonard Pfeijffer, Peter Buwalda en Dimitri Verhulst behoren tot de winnaars van voorgaande jaren. De winnende schrijver ontvangt een beker en een bedrag in euro’s dat gelijk is aan het aantal woorden in de zin.

Nomineren kan tot 10 juli en de nominaties zijn te vinden op de website van Tzum. De jury wijst deze zomer een winnaar aan. 

--

Door Jorien Tromp

Audax ziet boekverkoop stijgen

Audax ziet boekverkoop stijgen


Het moederbedrijf van grote boekwinkel ketens AKO en Bruna heeft de afgelopen maanden meer boeken verkocht. “Mensen zijn duidelijk weer aan het lezen geslagen” zegt CEO van Audax Casper de Nooijer in een interview met BNR. Hoewel de stedelijke locaties, treinstations en vliegvelden veel omzet verloren hebben, is de totale boekverkoop gestegen. Buurt- en wijkwinkels verkopen zo veel meer dat ze het verlies van de gewoonlijk drukkere locaties op kunnen vangen. Een bedrijf als Audax met een grote verspreiding op diverse locaties komt dus vrijwel ongedeerd de crisis door. 

De Nooijer noemt de coronacrisis ook een “katalysator van bestaande trends”. Innovatie, zoals een mooie webwinkel, wordt versneld. Zo’n bericht geeft hoop voor de toekomst van de fysieke boekhandels, met name de kleinere die buiten de stadscentra liggen.

--
Door Remus Thijssen

Podcast van de week: Heen en Weer

Podcast van de week: Heen en Weer


Lekker onderweg of thuis, alleen of met vrienden, luisteren naar een goed gesprek over boeken. Dat kan tegenwoordig heel gemakkelijk via podcasts: audio-uitzendingen on demand. Ze zijn er in allerlei soorten en maten - ook over boeken! Wij zetten er elke week eentje voor jou in het zonnetje.

Heen en weer
Momenteel reizen we wat minder met het openbaar vervoer. Misschien mis je het wel. Lekker een boekje lezen in de trein. Uit het raampje staren naar het voorbijtrekkende landschap. Een gesprekje met een onbekende. Om dit gemis wat op te vullen kun je luisteren naar de Heen en Weer podcast, mede mogelijk gemaakt door de Nederlandse Spoorwegen. Natuurlijk ook goed te beluisteren als je weer in het openbaar vervoer zit!

Heen en Weer is de podcast over treinreizigers, rechtstreeks vanuit de trein. Wat gaat er om in de hoofden van de passagiers met wie je samen over het spoor raast?

Luister naar het merkwaardige verhaal van de psycholoog die iedereen in de stiltecoupé luidkeels tot zwijgen maant. Droom mee met het meisje tegenover je dat haar zitplaats heeft omgetoverd tot één grote make-uptafel. En verwonder je over het onthutsende liefdesleven van de conducteur die vrolijk de vervoersbewijzen controleert.

Met lef, empathie en komische onhandigheid spreekt Daniël Disselkoen elke week met een typische treinreiziger. Na het horen van deze podcast zal je nooit meer op dezelfde manier naar je medepassagiers kijken. Op het moment komen er geen nieuwe afleveringen bij, maar de oude zijn wel gratis te beluisteren via diverse kanalen.

--
Door Sanne Wortman

Jeroen Thijssen schrijft tweede Brabants Boek Present

Jeroen Thijssen schrijft tweede Brabants Boek Present


In september verschijnt de tweede editie van het Brabants Boek Present. De in Den Bosch woonachtige auteur Jeroen Thijssen schrijft het boek. Iedereen die in de week van 5 tot 13 september in Brabant een boek koopt krijgt het Boek Present cadeau. Thijssens boek gaat De terugkeer heten, een verhaal over een Brabander die zijn familie ontvluchtte naar Indonesië maar terugkeert om afscheid te nemen van zijn zieke moeder. Het Brabants Boek Present is een initiatief van het Prins Bernhard Cultuurfonds Noord-Brabant en de literaire stichting Tilt. De instellingen willen dit jaar een hogere oplage en meer deelnemende boekhandels dan vorig jaar. 

De selectiecommissie voor de schrijver van het Present koos unaniem voor Thijssen, ze noemden hem “Het best bewaarde literaire geheim van Brabant.” Thijssen debuteerde al in 2007 maar is nooit op grote schaal doorgebroken. De meeste publiciteit kreeg hij met zijn biografie over culinaire journalist Johannes van Dam, maar de verkoopcijfers vielen tegen. Thijssen onderbreekt het werk aan zijn volgende roman Goudkoorts over de goudwinning in Suriname om het Boek Present te schrijven.

 

--
Door Remus Thijssen

Het Nederlandse Letterenfonds maakt acht ton vrij voor de literaire sector

Het Nederlandse Letterenfonds maakt acht ton vrij voor de literaire sector


Het Nederlandse Letterenfonds stelt ruim acht ton beschikbaar om de literaire sector te ondersteunen bij de gevolgen van de coronacrisis. Het geld is bedoeld voor maatregelen die zijn gericht op het helpen van schrijvers en literair vertalers, maar ook uitgeverijen. 

Het bedrag is een aanvulling op de coulancemaatregelen die het fonds al toepast. Ook de vijf andere rijkscultuurfondsen (Fonds Podiumkunsten, Mondriaan Fonds, Filmfonds, Stimuleringsfonds Creatieve industrie en Fonds voor Cultuurparticipatie) maakten in hun begroting ruimte voor specifieke maatregelen, gericht op de sectoren die zij bedienen. “Met deze maatregelen komt er extra ruimte beschikbaar voor de ondersteuning van makers en instellingen, bovenop de bestaande maatregelen. Voor deze groep kunnen onze rijkscultuurfondsen in deze tijd veel betekenen,” zegt Ingrid Van Engelshoven, minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap in een persbericht. In totaal is er een bedrag van ruim €15 miljoen beschikbaar. 

Naast de extra ondersteuning van de literaire sector draagt het Letterenfonds ook bij aan twee initiatieven die de sector steunen. Schrijver op je scherm is een initiatief van De Schrijverscentrale waarbij auteurs te boeken zijn voor online schrijversbezoek op scholen en bibliotheken, en er is een vervolgcampagne op #ikleesthuis in de zomer, waarin het kopen van boeken bij de boekhandel gestimuleerd wordt. 

--

Door Jorien Tromp

De bibliotheken gaan weer open

De bibliotheken gaan weer open


Vanaf maandag 11 mei mogen bibliotheken in Nederland weer open. Daarbij moeten wel strenge maatregelen genomen worden om de verspreiding van het coronavirus te beperken. Er mogen niet te veel mensen tegelijk naar binnen en er wordt aangeraden je bezoek van tevoren te plannen zodat je niet te lang in de bibliotheek verblijft. Het is nog niet mogelijk te werken of te studeren in de bibliotheek.

Niet alle bibliotheken zijn voorbereid op deze maatregelen, hoewel een redelijk aantal maandag de deuren al opent, stellen velen de heropening uit tot het eind van de week of later. Grote bibliotheken met verschillende vestigingen, zoals de Openbare Bibliotheek Amsterdam en Bibliotheek Utrecht, openen niet alles tegelijk maar beginnen met een klein aantal vestigingen verspreid door hun gebied. De Bibliotheek Neude in Utrecht die na een lange verbouwing de opening op 13 maart af moest lassen is ook, weliswaar minder feestelijk dan bedoeld, eindelijk geopend. 

Sommige bibliotheken, zoals de Bibliotheek West-Brabant, laten teruggebrachte boeken 72 uur in een afgesloten ruimte staan voor ze weer op de planken te zetten. Wetenschappelijk bewijs voor het nut van deze maatregel is nogal dun, maar zoals directeur Frederique Assink van Bibliotheek West-Brabant zegt “better safe than sorry.”

Met versoepelingen van de maatregelen zullen bibliotheken stapje voor stapje ook weer de ontmoetingsplaatsen en studieplekken beschikbaar kunnen stellen. De protocollen voor deze functies liggen bij de Vereniging Openbare Bibliotheken ter beoordeling en zullen binnenkort bekend worden gemaakt.

 

--
Door Remus Thijssen

Stem deze week op het beste boek voor de Kinderjury

Stem deze week op het beste boek voor de Kinderjury


Deze week mogen alle kinderen van 6 tot en met 12 jaar stemmen voor de Kinderjury. De Kinderjury is de lezersprijs van de Kinderboekenweek. Kinderen kunnen stemmen op hun favoriete boek en bepalen met elkaar de winnaars, die op 24 juni worden bekendgemaakt. 

Alle kinderboeken uit 2019 maken kans op de Kinderjury, zowel oorspronkelijk Nederlandstalig als vertaalde boeken. Uiteindelijk winnen de twee boeken met de meeste stemmen. Eén in de categorie 6 t/m 9 jaar en één in de categorie 10 t/m 12 jaar. 

Stichting CPNB verwacht dat kinderen door corona genoeg tijd hebben gehad om thuis te lezen en te bepalen wat hun favoriete boek is. Om kinderen toch een handvat te bieden tijdens het stemmen, stelde de stichting twee tiplijsten van 25 titels samen, die te vinden zijn op de website van de Kinderboekenweek. 

Stemmen kan via een stemformulier op school, in de boekwinkel of bibliotheek, of via de website van de Kinderboekenweek. De stemweek loopt van 11 t/m 17 mei. 

--

Door Jorien Tromp

Literaire talkshow Letteren Live weer van start

Literaire talkshow Letteren Live weer van start


Na een korte stilte wegens het coronavirus gaat de literaire talkshow Letteren Live weer van start. Een nieuwe 1,5meter-editie, zoals Letteren Live het zelf noemt, verscheen afgelopen weekend. Conny Braam en Thomas Verbogt zijn te gast en vertellen over hun nieuwe boeken. 

Letteren Live is de literaire talkshow van het Nederlands Letterenfonds, in samenwerking met Het Parool en SPUI25, en wordt gepresenteerd door Roos van Rijswijk en Ronald Ockhuysen. De eerste uitzending kwam in oktober 2019 online. Met het programma willen de organisaties literatuur onder de aandacht brengen. 

In de nieuwste editie interviewt Van Rijswijk auteur Conny Braam, die vertelt over Wij zijn de wrekers over dit alles. Deze roman gaat over een ‘vergeten’ deel van de geschiedenis: hoe Afrikanen tijdens de Tweede Wereldoorlog als (tweederangs) soldaten meevochten tegen Duitsland. Ockhuysen interviewt Thomas Verbogt over zijn nieuwe roman Als je de stilte ziet, waarin de hoofdpersoon verbondenheid zoekt met zijn pleegbroer. Verbogt vertelt over zijn schrijfstijl en de rol van muziek in deze roman. 

De afleveringen van Letteren Live zijn te bekijken op de website van het Letterenfonds. Bekijk hier de nieuwste editie. 

--

Door Jorien Tromp

Creatief met Corona - Nagekomen berichten 1.

Creatief met Corona - Nagekomen berichten 1.


In de maanden maart en april publiceerden we elke dag een bijdrage in Creatief met Corona. De afgelopen weken ontvingen we nog enkele bijdragen die de moeite waard zijn en die we jullie niet wilden onthouden. 

--

You know
Door Soraya Vogelaar

Ik had misschien gedacht
Dat ik nu
Niet meer alleen zou zijn
Dat ik nu toch echt met jou zou zijn
Bij jou zijn
Van jou zijn
Dat we samen zouden lachen
Zouden huilen
Zouden troosten
In deze bizarre tijden
Waar zelfs 1,5 meter een ander kan vervreemden
Maar als ik jou dan toch nog even zag
Nog even sprak
Vooruit
Niet streelde maar het mij in mocht beelden
Geen knuffel, geen aanraking
Maar toch even die blik in jouw ogen
Die prachtige glimlach
Wel blikken, wel blozen
Wel handkusjes, wel knipogen
Wat zou dat mij troosten
Ik heb dit nooit bedacht
Misschien
Samen
Eén, you know.

--

Soraya Vogelaar (1991) is een freelance journalist en tekstschrijver. Ze schreef eerder poëzie bij een dichterscollectief voor Haagse jongeren en deed mee aan verschillende poëzie performances.

Boekhandel Het Colofon werft 258 mede-eigenaren 

Boekhandel Het Colofon werft 258 mede-eigenaren 


Eigenaren Walter Jansen en Anneke de Feijter laten hun boekhandel Het Colofon te Arnhem steunen door een wat minder gebruikelijke vorm van crowdfunding. In net iets meer dan een maand hebben genoeg mensen een intentie gegeven om het doel van 250.000 euro te bereiken. Het bijzondere aan deze crowdfunding is dat er een coöperatie wordt gevormd van de deelnemers die samen de nieuwe eigenaren van de winkel gaan worden. Het gevraagde bedrag van 1.000 euro per deelnemer ligt dan ook aanzienlijk hoger dan je gewend bent van dergelijke initiatieven, maar je krijgt er ook zeker meer voor terug. Leden van de coöperatie kunnen meepraten met beslissingen over de toekomst van de winkel. Er wordt dividend uitgedeeld, of er wordt gezamenlijk besloten de winst in te zetten om de cultuur in Arnhem en omgeving te stimuleren. “Toch een heel ander gevoel dan als je 100 euro leent.” zegt Walter Jansen. Ik vroeg hem hoe ze op het idee zijn gekomen: “We hadden het idee al eerder onderzocht voor onze winkel in Velp. Ik vind het een heel sympathiek idee. Het past ook goed bij deze tijd om een winkel samen met je klanten te runnen.” 

De beide eigenaars hebben 100.000 euro zelf in de winkel zitten, die zullen ze voor de overname aan de coöperatie lenen. De 250.000 euro die nu is opgebracht, plus die lening en een flinke afwaardering van de inventaris, zijn net genoeg om de overname te financieren. “Daarmee zijn we er dus nog niet,” aldus Jansen, “wat we nu nog nodig hebben is werkkapitaal. Dat zullen we voorlopig vooral moeten inzetten om nieuwe voorraad te kopen. Ik verwacht dat in de nieuwe economie er veel minder op krediet geleverd zal kunnen worden, leveranciers zullen minder risico’s willen lopen. Maar er komen binnenkort heel veel mooie nieuwe boeken uit, en die zullen toch moeten worden ingekocht voor dat ze verkocht kunnen worden. Daar verwacht ik nog 100.000 euro voor nodig te hebben.” Vandaar dat de actie voorlopig doorgaat, mensen kunnen nog steeds lid worden van de coöperatie, of met een kleiner bedrag de winkel steunen via het steunfonds. 

258 mensen hebben inmiddels de 1.000 euro toegezegd, maar ze worden pas echt lid als het geld ook daadwerkelijk gestort is. Jansen: “Dat wordt nog even spannend. Ze hebben nu een intentie gegeven, vandaar dat er wel urgentie is om nu door te pakken. We gaan mensen vragen voor 1 juni te storten, en dan verwachten we rond 1 juli de overname rond te hebben.”

--
Door Remus Thijssen

 

Column - Schuilhuizen

Column - Schuilhuizen


Dat Anne Frank op de Prinsengracht in Amsterdam woonde – nou ja woonde, ze zat ondergedoken in het achterhuis van nummer 263 – weet zo ongeveer de halve wereld. Dat ze, voordat het gezin daar noodgedwongen zijn intrek nam, aan het Merwedeplein woonde, weten waarschijnlijk veel minder mensen. In het huis aan het Merwedeplein begon Anne Frank te schrijven in het dagboek dat ze op 12 juni 1942 voor haar dertiende verjaardag kreeg. Ruim drie weken later – op 6 juli 1942 – ‘verhuisde’ ze. Toen ze op 4 augustus 1944 gearresteerd werd, had het achterhuis haar 761 dagen onderdak geboden. 

Elders in de stad – amper drie kilometer van het achterhuis vandaan, ongeveer halverwege het Merwedeplein – begon Etty Hillesum op 9 maart 1941 in haar huis aan de Gabriël Metsustraat waar ze sinds 1937 woonde, als zij uit het raam keek kon zij zien wat er op het Museumplein gebeurde, aan haar dagboek.

Etty Hillesum dook ondanks de aanbiedingen die ze kreeg niet onder. Ze wilde iets doen voor mensen die net als zij door het lot geslagen werden. Een baantje bij de Joodsche Raad maakte dat zij een jaar lang kon ‘pendelen’ tussen Westerbork en Amsterdam. Tot op 5 juli 1943 een einde kwam aan de bijzondere status voor de medewerkers van de Joodsche Raad, afdeling Westerbork. In september werd Etty Hillesum vanuit Westerbork gedeporteerd naar Auschwitz. 

Anne Frank en Etty Hillesum overleefden de oorlog niet. Anne (geboren in 1929) stierf in 1945 in Bergen-Belsen, Etty (geboren in 1914) in 1943 in Auschwitz. Het Achterhuis: dagboekbrieven 12 juni 1942 – 1 augustus 1944 verscheen in 1947. Het verstoorde leven: dagboek van Etty Hillesum, 1941-1943 in 1981.

De huizen waar de dagboeken geschreven werden, staan er nog. In het huis aan de Prinsengracht ben ik een paar keer geweest. Van de eerste keer weet ik nog dat ik moest wachten in een lange rij en Amerikaanse pubers achter mij zich ongeduldig en verveeld afvroegen: ‘what are we standing in line for’. De keer daarna koos ik een rustiger moment en zat ik bijna een uur in Anne’s kamertje zonder een andere bezoeker te zien of te horen.

Dwalend door de Rivierenbuurt terijl ik – niet voor het eerst – mijn gedachten liet gaan over de erfenis van Anne Frank, stond ik heel bewust stil voor de deur van het huis aan het Merwedeplein – ‘het andere huis van de familie Frank’, waar sinds 26 februari 2015 vier Stolpersteine liggen.  

Aan het huis in de Gabriël Metsustraat liep ik vaak voorbij voordat ik me realiseerde dat dat de precieze plek was, terwijl ik wel wist ik wel dat het ‘hier ergens’ moest zijn. Blijkbaar was dat genoeg. 

Het (achter)huis aan de Prinsengracht is sinds 3 mei 1960 het Anne Frank Huis, maar het had niet veel gescheeld of het was vrij snel na de bevrijding gesloopt. Pas halverwege de jaren vijftig wordt het definitief van de ondergang gered en gerestaureerd.

In het huis aan het Merwedeplein kunnen sinds 2005 schrijvers en journalisten werken die in hun eigen land niet vrij hun mening mogen uiten.

Het huis in de Gabriël Metsustraat is gekocht door een projectontwikkelaar die grootste plannen heeft. Daarvoor moeten monumentale panden, waaronder het voormalige woonhuis van Etty Hillesum wijken. Een spoedprocedure moet van het huis en de aanpalende panden gemeentelijke monumenten maken. Slopen is dan geen optie meer.  

Prinsengracht 263, Merwedeplein 37/II en Gabriël Metsustraat 6, het zijn huizen met een oorlogsverleden. Ik vraag wel eens af wat die huizen weten. Wat zij zich herinneren. Hoe zij de bezetting beleefd hebben. Als huizen een ziel hebben, kan de oorlog niet ongemerkt aan hun deur voorbij gegaan zijn. Zij moeten iets gemerkt hebben. Ook dat binnen hun muren de spanningen opliepen, er wie weet wel duizend doden gestorven werden, maar ook dat er hoop bleef gloren. 

Wat deden die huizen die, met uitzondering van het huis aan het Merwedeplein, al een oorlog meegemaakt hadden om hun bewoners te beschermen. En … hebben die bewoners, die vooral bezig waren met overleven, de hulp die zij kregen van hun huizen gevoeld en op waarde geschat …

 

Teken hier de petitie tegen de sloopplannen van het huis van Etty. Het Anne Frank Huis kan in deze Coronatijd een extra duwtje in de rug gebruiken. Kijk hier voor de steunactie. 

 

--
Door Liliane Waanders

Uitgevers geven de voorrang aan populaire fictie

Uitgevers geven de voorrang aan populaire fictie


Dinsdag verscheen er in het NRC een artikel naar aanleiding van een belronde langs maar liefst 22 uitgevers. Daaruit wordt duidelijk dat de literaire roman het moeilijk heeft in de coronacrisis, terwijl belangstelling voor thrillers, feel-good en lichtere non-fictie stijgt. Dit blijkt ook uit de wekelijkse boeken-verkooptop-60. Verdiensten uit het buitenland zoals verkoop van rechten lopen ook sterk terug. Al met al verwachten uitgevers een omzetdaling van zo’n 25 procent door toedoen van de coronacrisis. 

Uitgevers geven daarom nu de voorrang aan bekende en toegankelijke auteurs zoals Lucinda Riley en Nicci French, literaire uitgaven worden uitgesteld. Debuten worden ook vooruit geschoven. Directeur Caroline Damwijk van Libris boekhandels zei: “Als je nu een debuut uitbrengt, moet je zeker zijn van een interview in de media. Als er niet genoeg publiciteit is, heeft het eigenlijk geen zin meer.” Er kan niet meer worden gerekend op de boekhandels om aandacht te genereren voor een nieuwe titel.

Omdat in het buitenland vaak nog alle boekhandels gesloten zijn, zoals in België, Engeland en Amerika, zijn leveringen die daar vandaan komen vrijwel gestopt. Verkoop van rechten aan buitenlandse uitgevers loopt ook terug. Toch zijn uitgevers geneigd de fysieke boekhandels, die het nog zwaarder hebben, wat meer speelruimte te geven wat betreft de hoeveelheid onverkochte boeken die ze retour mogen doen. Dat aantal steeg in de eerste week van de lockdown van 3 naar 16 procent. 

De toekomst is onzeker. Als straks de coronacrisis voorbij is en alle uitgestelde titels in één keer uitgegeven moeten worden, zullen veel nieuwe boeken niet de aandacht kunnen krijgen die ze verdienen. Bovendien zal het aantal boekhandels ook kleiner zijn dan voor de crisis, wat de promotie voor nieuwe literaire titels en debutanten, in de vorm van boekpresentaties en lezingen, nog kleiner maakt. De hoop wordt nog gevestigd op de nieuwe leeshonger van Nederland, die in de toekomst wellicht met de literaire, zwaardere kost gestild moet worden.

Lees hier het hele bericht uit het NRC

 

--

Foto: Bert Spiertz
Door Remus Thijssen

 

Benjamin Moser wint Pulitzer Prize met Sontag

Benjamin Moser wint Pulitzer Prize met Sontag


De Amerikaanse auteur Benjamin Moser won de Pulitzer Prize van 2020 in de categorie biografie, met zijn boek Sontag, een biografie over schrijver en activist Susan Sontag. De Pulitzer Prize is een belangrijke Amerikaanse journalistieke prijs en wordt sinds 1917 uitgereikt. 

In Sontag: Haar leven en werk vertelt Moser het verhaal van Susan Sontag en onderzoekt hij het werk waarop haar reputatie berustte. Susan Sontag is onder andere bekend van haar activistische essays en boeken, zoals In Amerika en Tegen interpretatie. Ze schreef regelmatig over conflicten in de wereld, zoals de oorlog in Vietnam. Daarnaast ging haar werk over mensenrechten, linkse ideologieën en communisme, maar ook over cultuur en fotografie. Voor het schrijven dan de biografie mocht Moser als enige gebruikmaken van Sontags privéarchieven en interviewde hij wereldwijd honderden mensen, waaronder Sontags laatste partner Annie Leibovitz. 

De jury zegt over Sontag: “An authoritatively constructed work told with pathos and grace, that captures the writer’s genius and humanity alongside her addictions, sexual ambiguities and volatile enthusiasms.”

Moser is biograaf, redacteur en vertaler van Frans, Spaans, Portugees en Nederlands. Hij studeerde en promoveerde in Utrecht. Daar woont hij nu al twintig jaar, samen met zijn partners Arthur Japin en Lex Jansen. Eerder publiceerde hij de bio­grafie van de Braziliaanse schrijver Clarice Lispector

--

Door Jorien Tromp

Nominaties voor de Nico Scheepmaker Beker bekendgemaakt

Nominaties voor de Nico Scheepmaker Beker bekendgemaakt


De vijf genomineerde titels voor de Nico Scheepmaker Beker 2019 zijn bekend. Dat is een belangrijke prijs voor het beste Nederlandstalige sportboek. Juryleden David Endt en Rivak op het Veld waren 27 april te gast bij de BNNVARA Sport Combinatie op NPO Radio 1 (B.V.S.C.) om te vertellen over de beste sportboeken van 2019.

De volgende titels zijn genomineerd:

De Nico Scheepmaker Beker is vernoemd naar (sport)journalist Nico Scheepmaker, die vanaf 1957 schreef over sport. Met zijn aanpak en aandacht voor details die anderen onbesproken lieten heeft hij de Nederlandse sportjournalistiek veranderd. De prijs wordt sinds 2005 uitgereikt. Het is nog niet duidelijk op welke datum de winnaar van dit jaar wordt bekendgemaakt. 

--

Door Jorien Tromp

Brievenwisseling in tijden van corona

Brievenwisseling in tijden van corona


De afstand is een verzameling brieven die 24 verschillende Vlaamse auteurs aan elkaar schreven tijdens de corona-lockdown. Het boek biedt een unieke inzage in de verschillende manieren waarop mensen omgaan met de coronacrisis. “De afstand brengt ons dichterbij” is de slagzin van het boek, en tal van thema’s die een raakvlak hebben met de huidige situatie komen aan bod. Thema’s als isolement en angst, maar ook de hoop op een betere samenleving na de crisis. De schrijvers zijn verdeeld in twaalf koppels:

Siel Verhanneman & Jeroen Olyslaegers
Joke Van Caesbroeck & Christophe Vekeman
Fikry El Azzouzi & Lenny Peeters
Tim Foncke & Joost Vandecasteele
Elvis Peeters & Anneleen Van Offel
Mark Cloostermans & Amélie O.
Joost Devriesere & Frederik De Backer
Sven Staelens & Piet De Praitere
Nikkie Van Lierop & Luc Boudens
Mustafa Kör & Sien Volders
Valerie Tack & Tom Naegels
Stijn Tormans & Lara Taveirne

Het initiatief kwam van columnist, journalist en romancier Joost Devriesere. Toen hij met schrijver en cabaretier Joost Vandecasteele Wordfeud, een soort online Scrabble, aan het spelen was, begonnen ze als vanzelf te chatten over de huidige situatie. Al snel kwam Devriesere met het idee om de uitwisseling op papier te zetten. Hij nodigde andere schrijvers uit en in drie dagen tijd had hij er al 24 bij elkaar. Lees meer over de totstandkoming van het boek in een artikel uit De Krant van West-Vlaanderen.

Het boek wordt gepubliceerd door uitgeverij Houtekiet en is vanaf 20 mei beschikbaar. De opbrengst van de verkoop gaat in zijn geheel naar het goede doel Dokters van de Wereld.

Kijk hier een trailervideo van De afstand.
De afstand heeft ook een facebookpagina.

--
Door Remus Thijssen

Opgroeien in oorlogstijd

Opgroeien in oorlogstijd


Herdenken 

In 2019 en 2020 herdenken we het beëindigen van de Tweede Wereldoorlog, 75 jaar geleden. En nu, in 2020, kunnen we deze gebeurtenis helaas niet samen gedenken. Om toch aandacht te schenken aan deze belangrijke tijd, zijn er allerlei initiatieven die wij via de media kunnen volgen. 

Bazarow is een boekensite en daarom willen we stilstaan bij 4 en 5 mei 2020 door aandacht te geven aan een paar jeugdboeken. En vooral boeken over opgroeien in oorlogstijd. Hoe is het voor kinderen geweest om op te groeien in oorlogstijd? Hier een aantal boeken die geschreven zijn vanuit het perspectief van kinderen. 

We kennen allemaal Anne Frank, het meisje dat in haar onderduikperiode een dagboek bij hield. Van dit dagboek is nu een videodagboek gemaakt dat in vijftien afleveringen te zien is. Alle personages, locaties en gebeurtenissen in de serie zijn gebaseerd op Anne Franks dagboekbrieven. 

Ook hele jonge kinderen vanaf 6 jaar kunnen lezen over Anne Frank. De teksten zijn kort en bondig. Helder en begrijpelijk met illustraties die een goed tijdsbeeld geven.  

Een boek met bekende en onbekende verhalen over de Tweede Wereldoorlog is Hoe fel de zon ook scheen, geschreven door Arend van Dam. De auteur vertelt het verhaal van bekende en onbekende mensen zoals Hannie Schaft en Erik Hazelhoff Roelfzema. Om voor te lezen aan kinderen vanaf zeven jaar of om zelf te lezen vanaf negen jaar. 

In Oorlog in inkt, een jeugdboek voor 10+, lezen we verhalen van gewone opgroeiende jongeren en hun zoektocht naar zichzelf, en hun verliefdheden, zoals bij Annie, een van de dagboekschrijfsters uit dit boek. Het lezen van haar verhaal maakt eveneens duidelijk dat behalve de plek waar je woont, ook het gezin waarin je opgroeit heel bepalend is. Het boek is gebaseerd op echte dagboeken van jongeren tijdens de Tweede Wereldoorlog. Verhalen als het ware van binnenuit verteld. 

Alleen beer mocht mee, eveneens een jeugdboek voor 10+, is het waargebeurde verhaal van een meisje dat een deel van haar jeugd heeft doorgebracht in kamp Tjideng, in het voormalige Nederlands-Indië.  Een bijzonder en zeer begrijpelijk boek over een stuk geschiedenis ver van Nederland vandaan. Auteur Vivian den Hollander schrijft in het nawoord hoe dit verhaal tot stand is gekomen. De Trudi uit het verhaal is lange tijd de oppas geweest van de schrijfster.  

Owen en de soldaat van de Britse auteur Lisa Thompson is geen boek dat zich afspeelt in de Tweede Wereldoorlog, maar wel een boek dat op een eigen manier vertelt over herdenken. Voor Owen gaat het standbeeld van een stenen soldaat in een herdenkingsplantsoen een hele aparte plek innemen. Een boek voor tienjarigen. 

-- 

Door Rita Pontororing 

Utrecht wil zich als City of Literature inzetten voor meer leesplezier

Utrecht wil zich als City of Literature inzetten voor meer leesplezier


Gemeente Utrecht, die zich sinds 2017 Unesco City of Literature mag noemen, wil zich inzetten om het belang van lezen onder aandacht te brengen. In december 2019 bleek uit onderzoek dat de leesvaardigheid en het leesplezier van jongeren de afgelopen jaren zijn afgenomen. Volgens gemeente Utrecht heeft dat veel negatieve gevolgen. Daarom maakt de gemeente plannen om het plezier van lezen te bevorderen. 

Wat die plannen concreet inhouden, is nog niet duidelijk. Op dit moment wordt gewerkt aan een plan van aanpak. De gemeente heeft de afgelopen periode gesprekken gevoerd met partijen als Bibliotheek Utrecht, boekhandel Broese, Universiteit Utrecht en Stichting Lezen en Taal om de plannen te realiseren. "Het uiteindelijke doel is om in 2021 een plan van aanpak te hebben waarin de in dit jaar gestarte samenwerkingen op het gebied van leesplezier met alle spelers in het veld verder zijn uitgewerkt,” meldt de gemeente aan De Utrechtse Internet Courant (DUIC)

Unesco City of Literature noemen is een titel voor steden met een lange literatuurgeschiedenis, die willen bijdragen aan literatuurbeleving. Er zijn op dit moment 28 Cities of Literature, verspreid over 23 landen over de wereld. Naast Utrecht mag sinds 2019 ook Leeuwarden zich een Unesco City of Literature noemen. 

--

Door Jorien Tromp

Interviews met schrijvers over de toekomst na het virus

Interviews met schrijvers over de toekomst na het virus


Het Belgische weekblad Humo publiceerde maandag een reeks korte interviews met Belgische en Nederlandse schrijvers over de toekomst van onze maatschappij na het coronavirus. De schrijvers Ilja Leonard Pfeijffer, Peter Verhelst, Tommy Wieringa, Delphine Lecompte, Roderik Six en Lize Spit praten over hun verwachtingen voor onze samenleving, waar ze op hopen en waar ze bang voor zijn. 

De grootste vrees is dat het nog lang niet voorbij is, en dat er langzamerhand steeds meer vrijheid en privacy verloren gaat. “De gretigheid waarmee de bewakingsstaat wordt uitgerold mag ons zorgen baren.” aldus Roderik Six.

Als corona is overgewaaid, verwachten sommigen een directe terugval naar het oude. Zoals Tommy Wieringa al eerder in het NRC schreef: “Met de hartstocht van lang gescheiden minnaars zullen we ons straks herenigen met onze slechte gewoontes en er nog een paar aan toevoegen.” Maar de schrijvers zien ook dat mensen er nu achter komen dat ze niet zoveel hoeven te werken als ze dachten, dat kapitalisme en populisme terrein verliezen en dat we de waarde van solidariteit weer leren kennen.

Lees hier het volledige artikel uit Humo.

 

--
Door Remus Thijssen

 

Boekhandel Broese opent nieuwe winkel in Utrecht

Boekhandel Broese opent nieuwe winkel in Utrecht


Donderdag 23 april opende de nieuwe vestiging van boekhandel Broese haar deuren. De boekhandel verhuisde van hun winkel aan de Stadhuisbrug naar het voormalige postkantoor Post Utrecht, aan de Oudegracht 112-b. 

Festiviteiten rondom de opening waren vanwege de coronamaatregelen niet mogelijk. Wel was schrijver Ronald Giphart aanwezig. Hij opende de winkel met het doorknippen van het lint, zoals in deze video van Broese boekverkopers te zien is. 

Ruim veertig jaar zat Broese gevestigd aan de Stadhuisbrug. 18 april sloot de boekhandel de deuren, zodat zo’n 90.000 boeken naar de nieuwe locatie verhuisd konden worden. Broese heeft in het postkantoor een winkeloppervlak van 1800 vierkante meter, waardoor er plek is voor boeken, maar ook tijdschriften, spellen en schrijfwaren. Ook is er een koffiebar, waar het na de coronacrisis mogelijk is tijdens een winkelbezoek een kop koffie of thee te drinken. 

--

Door Jorien Tromp

Boekhandel Riemer & Walinga bezorgt boeken met een bakfiets

Boekhandel Riemer & Walinga bezorgt boeken met een bakfiets


Hoe overleven boekhandels tijdens de coronacrisis? Bazarow vraagt verschillende boekhandels in het land wat zij doen om hun hoofd boven water te houden. Deze week vertelt boekverkoper Elise Walinga hoe dat gaat bij De Boekverkoopers Riemer & Walinga in Ermelo.

Na de aankondigingen van de corona-maatregelen ging de vijfenzeventig jaar oude boekhandel Riemer & Walinga voor twee weken dicht. Nu zijn ze weer open, maar het is er rustiger dan normaal. “Het is fijn om weer te werken,” vertelt Elise Walinga. “Toen we dicht waren, voelde het tegenstrijdig om er voor mensen te willen zijn door er niet voor ze te zijn. Je wilt mensen hier in de winkel helpen en van dienst zijn, ze naar een mooi verhaal wijzen. Dat die dingen toen niet konden, voelde je in je lijf.”

Zowel medewerkers als klanten van Riemer & Walinga houden zich goed aan de maatregelen. Voor het personeel zijn er handschoenen, reinigingsgel en plexiglazen wanden bij de kassa. Ook zijn er op de vloer strepen gezet met tape, om de anderhalve meter-maatregel te hanteren. “Eerder stonden er ook pijlen. Die hebben we later weggehaald,” vertelt Elise. “De tape heeft afdrukken in de oude verf op onze krakende houten vloer achtergelaten. Dat zal dus lang een herinnering aan corona blijven.” Ze lacht erbij. “Maar als dat het ergste is, hebben we niets te klagen.” 

Een kaartje voor bemoediging

Elise vindt het contact met mensen in deze situatie belangrijk. “Als ik in de winkel sta, stel ik wat extra vragen aan mijn klanten. Hoe gaat het met u? Hoe heeft u het thuis? Het is fijn om dat te kunnen doen.” Ook stuurt ze kaartjes om andere bedrijven te bemoedigen. “We hebben in de winkel een ansichtkaart met een jongetje die een hele lieve glimlach op zijn gezicht heeft. Die sturen we op met de tekst: ‘Jullie kunnen wel een glimlach gebruiken.’”

Het werken tijdens de coronacrisis betekent dat Elise op veel kleine details moet letten. “De ene dag besluit je iets, maar de volgende dag besef je dat het handiger is om het anders te doen. Ik merk dat ik het vervelend vind richting mijn personeel, dat je steeds aan het schakelen bent. Ik vraag ook vaak om hun input. Zo blijven we constant in communicatie met elkaar.”

Boeken bezorgen aan de deur

Omdat niet iedereen de boekhandel kan bezoeken, bezorgt Riemer & Walinga nu boeken in Ermelo, Putten en Harderwijk. In Ermelo doen ze dat onder andere met een bakfiets. Ook de ouders van Elise helpen bij het bezorgen van pakketjes. “Ze bezorgen aan de adressen die iets verder weg zijn en hangen de tasjes aan de deurklink. Het is voor hen een soort uitje, waarmee ze iets nuttigs kunnen doen.” 

Sommige mensen laten een boek bij iemand anders bezorgen, als cadeautje, vertelt Elise. “Dan pakken we het leuk in en doen we er een handgeschreven kaartje bij. Op die manier kun je toch iets voor iemand betekenen.” De reacties daarop zijn heel positief. “We krijgen bijvoorbeeld foto’s toegestuurd van kinderen die hun nieuwe boek lezen. Zulke berichtjes stuur ik altijd door naar de werknemers.”

Steun voor de boekhandel

Elise krijgt wel eens te horen dat mensen hun boeken nu graag bij haar kopen, om Riemer & Walinga tijdens de crisis te steunen. “Het is natuurlijk super als mensen dat zeggen,” zegt Elise daarover. “Soms voelt het wel gek als mensen dat speciaal voor jou doen omdat ze het zielig voor je vinden, in deze tijd. Eigenlijk zou iedereen altijd lokaal moeten kopen. Niet omdat ík zielig ben, maar omdat het goed is om de lokale economie gaande te houden. Het is belangrijk dat je het voor jezelf doet, want daarmee houd je je eigen woonplaats financieel gezond. Dat vind ik altijd leuk om mee te geven. Maar het blijft natuurlijk super om te horen dat mensen ons willen steunen. Dat zijn berichten waar je van opkikkert.”

--

Door Jorien Tromp

Stage bij Bazarow

Stage bij Bazarow


Stage bij Bazarow en De Leesclub van Alles 

Per september 2020 komen er twee stageplaatsen vrij voor een stagiair(e) journalistiek, marketing of literatuurwetenschappen bij Bazarow/De Leesclub van Alles. Het betreft een stage van tenminste vier dagen per week waarin je jouw kennis en vaardigheden in de praktijk brengt en verder kunt ontwikkelen. Heb jij affiniteit met social media, websites en artikelen schrijven en bovenal affiniteit met boeken? Dan zijn we op zoek naar jou!

Thuiswerken is bovendien volledig mogelijk bij deze stage, mocht dat nodig zijn. 

Tot je taken behoren o.a.:

  • Nieuwsberichten, artikelen en recensies schrijven. 
  • Samenstellen Bazarow Magazine. 
  • Marketing verzorgen. 
  • Organiseren van events en debatten. 
  • Onderhouden van de website en sociale media. 
  • Projectmanagement. 
  • Meedenken over de verdere uitbouw van zowel Bazarow als DLVA. 

Vereisten

  • Je bent een HBO/WO student(e) met een relevante studie-achtergrond (marketing, communicatie, journalistiek, literatuurwetenschappen etc.)
  • Je bent enthousiast, creatief, leergierig en hebt een hands-on mentaliteit;
  • Je hebt affiniteit met media;
  • Je beheerst de Nederlandse taal in woord en geschrift;
  • Je bent beschikbaar vanaf september 2020 voor de periode van tenminste drie maanden. 

Wat bieden wij?

  • Een leuke en afwisselende stage met ruimte voor persoonlijke ontwikkeling. 
  • Professionele vakinhoudelijke begeleiding. Je komt hier om te leren.
  • Je maakt kennis met een groot aantal aspecten van het boekenvak. 
  • Samenwerking in een gezellig en divers team. 
  • Doorgroeimogelijkheden. 
  • Stagevergoeding.

Solliciteren?

Wil jij deel uit te maken van ons team? Overtuig ons waarom jij dé nieuwe journalistiek en marketing stagiair(e) bent voor Bazarow en De Leesclub van Alles door jouw motivatiebrief en CV op te sturen. Deze kun je mailen naar: info@deleesclubvanalles.nl t.a.v. Roeland Dobbelaer. 

Profiel van de organisatie

Bazarow is een verkopende boekensite, die werkt aan een betere en eerlijkere verdeling van inkomsten in het boekenvak. We onderscheiden ons daarnaast van andere boekensites door een sterke inhoudelijke kant. Dit gebeurt in de vorm van nieuws, agenda, recensies en vooral het wekelijkse, digitale magazine. 

De Leesclub van Alles is een recensiesite die over alle soorten boeken recensies plaatst. Er is veel samenwerking tussen Bazarow en DLVA. De voornaamste manier van samenwerken is het doorplaatsen van recensies van DLVA naar Bazarow. 

Meer weten? Bel dan met Roeland Dobbelaer, hoofdredacteur Bazarow Magazine/De Leesclub van Alles: 06-4222445

Hoe moet het verder in de boekenbranche?

Hoe moet het verder in de boekenbranche?


Een eerder bericht op bazarow.com, over een column van Gerbrand Bakker in Trouw, bracht de relatie tussen boekhandels, uitgevers en schrijvers onder de aandacht. Bakker schrijft over een “wie-is-er-nu-eigenlijk-het-meest-onmisbaar-in-boekenlandcompetitie” tussen de drie schakels in het boekenvak: schrijvers, uitgevers en boekhandels. Hij laat zien uit dat ze allemaal uiteindelijk even onmisbaar zijn. Door de coronacrisis krijgt deze discussie over de verhouding binnen de boekenbranche meer aandacht in de media. Boekhandels hebben het bijzonder moeilijk met een omzetdaling van gemiddeld 40 procent, die oploopt tot boven de 80 procent in grote steden. De aanleiding van Bakker’s column is een mail van uitgeverijconcern Singel, met daarin het besluit van boekhandels om zich tijdens de coronacrisis alleen nog te richten op de verkoop van ‘kansrijke titels’. Dit was voor Bakker voldoende reden om de knuppel in het hoenderhok te gooien:

“Boekhandels trekken onevenredig veel macht naar zich toe. Zij zijn bezorgd om hun eigen verdienmodel en zien daarbij de financiële gevolgen voor uitgevers en schrijvers over het hoofd. Zo geven ze wellicht impliciet te kennen dat zij vinden dat zij de top van de apenrots zijn, terwijl dus – even los van wie nou het meest verdient aan een boek – alle schakels van de literaire ketting even belangrijk zijn.”

Bakker ziet het besluit van boekhandels als een roekeloze machtsgreep, volgens hem is het niet aan de winkels om te bepalen wat er op de planken staat, en moeten uitgevers zich niet laten vertellen wat ze uitbrengen. Bakker pleit voor een gelijkwaardige samenwerking tussen schrijvers, uitgevers en boekhandels, een ketting is immers maar zo sterk als zijn zwakste schakel. 

De fysieke boekhandels trekken echter wel aan het kortste eind tijdens de coronacrisis. Nu de verkoop steeds meer via internet verloopt, leiden boekwinkels steeds grotere verliezen. De boekenafzet van Bol groeide de afgelopen twee maanden met 40 procent ten opzichte van dezelfde maanden in 2019, aldus pr-medewerker van Bol Tamara Vlootman in een artikel uit het NRC, en dat terwijl je nu ook bij Amazon kan bestellen. Dat cijfer staat gelijk aan de omzetdaling van fysieke boekhandels, die de handel nu steeds meer ook op het internet zetten. Daar is het niet bepaald makkelijker concurreren met Bol. 

Het lijkt alsof boekhandels alleen staan in hun strijd tegen de online warenhuizen. Als schrijvers en uitgevers samen moeten werken om de verdwijning van fysieke boekhandels te voorkomen, waarom liggen hun boeken dan nog bij Bol en Amazon? Kunnen zij het de boekhandels wel  kwalijk nemen, als ze hun eigen zaak proberen te redden? 

Fysieke boekwinkels zijn al jaren aan de verliezende hand door ontlezing en concurrentie van grote online warenhuizen. Nu dreigt voor maar liefst eenderde de coronacrisis de genadeslag te worden, aldus de directeur van de Koninklijke Boekverkopersbond in een interview met de Volkskrant. Door de strenge maatregelen voor boekhandels omtrent het coronavirus, is het onder andere niet toegestaan boeken op te pakken en er doorheen te bladeren. Het is dus niet meer lekker rondneuzen in de boekhandel.

De column van Gerbrand Bakker heeft ondanks het gevoelige onderwerp op enkele boekhandelaren na weinig reacties gekregen op sociale media. Die boekhandelaren beweren niets te weten van een dergelijk besluit:  
“Wat een kletskoek. Uitgeverijen, kom maar door met je moeilijke boeken. Makkelijke boeken mogen ook. Ik sluit niets uit” aldus Erik Hoekstra op Twitter, inkoper voor Boekhandel Broekhuis. “Welke boekhandel heeft dat nou weer gezegd?! Inderdaad kletskoek. En veel boekhandels zijn gewoon open! Zoals @Broese_utrecht. Wees welkom.“ schreef Franka van Schaik, inkoper van Boekhandel Broese in Utrecht.

De mail van uitgeverijconcern Singel waar Bakker het over had was geadresseerd aan ‘alle betrokkenen’, wat betekent dat honderden auteurs dezelfde boodschap als Bakker hebben gekregen. Geen van die auteurs heeft echter een reactie op de column geplaatst. Ook mijn mailtjes die om een reactie vroegen bleven onbeantwoord. 

We weten dat boekhandels het niet makkelijk hebben, dus als er drastische maatregelen worden genomen is dat begrijpelijk. De vraag is echter of het opzettelijk beperken van het aanbod wel de beste keuze is. Vanuit zakelijk opzicht zijn bestsellers voor fysieke boekhandels van levensbelang, maar mensen gaan ook naar de boekhandel om lekker te neuzen en onverwachte titels tegen te komen. Een vermindering van het aanbod is precies wat instanties als de Koninklijke Boekverkopersbond en de CPNB voorspelden in hun doemscenario’s. Het faillissement van boekhandels leidt tot een verschraling van het aanbod, wat leidt tot meer ontlezing en minder nieuwe boeken. Door het aanbod in boekhandels al van tevoren te verkleinen, wordt deze gevolgtrekking enkel versneld. Het is de vraag of boekhandels terug kunnen komen van een dergelijke aanpassing aan hun aanbod. Anne Schröen van de KBb en Eveline Aenderkerk van de CPNB benadrukken beide in interviews dat boekhandels die failliet gaan niet terugkomen, er komen geen nieuwe boekhandels meer bij. Er is nu financiële steun nodig om boekhandels te redden, met name vanuit grote spelers zoals CB, maar ook vanuit uitgevers én schrijvers. 

Lees meer over boekhandels in tijden van corona in het artikel uit de Volkskrant en het artikel uit het NRC
Lees hier de column van Gerbrand Bakker. 
Lees hier een voorbeeld van wat uitgevers kunnen doen om boekwinkels te steunen.

-
Door Remus Thijssen.
Foto: Marcel van Bergh / de Volkskrant

Shortlist Women's Prize for Fiction bekend

Shortlist Women's Prize for Fiction bekend


De zes titels op de shortlist van de Women’s Prize for Fiction 2020, een belangrijke literatuurprijs in het Verenigd Koninkrijk, zijn bekendgemaakt. Onder andere Hilary Mantel met The Mirror and the Light en Bernadine Evaristo met Girl, Woman, Other maken kans. Evaristo won met dit boek eerder al de Booker Prize in 2019. 

De andere kanshebbers zijn Maggie O’Farrell met Hamnet, Jenny Offill met Weather, Natalie Haynes met A Thousand Ships en Angie Cruz met Dominicana. De winnende auteur ontvangt een geldbedrag van £30.000 en een bronzen beeldje genaamd ‘The Bessie’, ontworpen door kunstenares Grizel Niven. 

De Women’s Prize for Fiction is een literaire prijs in het Verenigd Koninkrijk voor Engelstalige romans van vrouwelijke auteurs. De prijs ontstond naar aanleiding van de Booker Prize in 1991, waarin geen van de boeken op de shortlist van een vrouwelijke auteur was. Onderzoek toonde aan dat vrouwen vaak niet erkend werden bij grote literaire prijzen. 

Juryvoorzitter Martha Lane Fox laat weten dat ze de zes genomineerde boeken kozen na een ‘lange Zoombijeenkomst’ waarin de emoties hoog opliepen. Op de officiële website van de Women’s Prize zegt Lane Fox: “We leven allemaal in uitdagende, trieste en complexe tijden, dus bijzondere verhalen bieden nu meer hoop, ontsnapping en verbinding dan ooit. Het kiezen van de shortlist was moeilijk - het ging langzaam en voorzichtig en de discussies liepen hoog op - precies zoals je zou willen in zo’n proces. Maar we zijn allemaal zo trots op deze boeken.”

De jury, die zelf ook geheel uit vrouwen bestaat, maakt de winnaar onder voorbehoud bekend op 9 september 2020. 

--
Door Jorien Tromp

Longlist Thea Beckmanprijs bekendgemaakt

Longlist Thea Beckmanprijs bekendgemaakt


De tien titels van de longlist voor de Thea Beckmanprijs zijn bekendgemaakt. Dat is een prijs voor het beste historische jeugdboek, die ieder jaar in september wordt uitgereikt in Museumpark Archeon. Dit jaar reikt Archeon de prijs onder voorbehoud uit op zaterdag 19 september. 

Volgens de jury van de Thea Beckmanprijs moet het bekroonde boek informatief en historisch betrouwbaar zijn, van literaire kwaliteit zijn en een mooi en meeslepend verhaal bevatten. “De jury liet zich door de coronacrisis niet weerhouden en voerde digitaal overleg over de vele gelezen boeken,” zegt de organisatie van de prijs op de website van Archeon. De jury nomineerde de volgende tien titels: 

Rondom de meivakantie maakt de jury de vijf titels van de shortlist bekend. Bij deze vijf titels worden door studenten van de Willem de Kooning Academie korte animatiefilms gemaakt. 

De Thea Beckmanprijs is vernoemd naar auteur Thea Beckman, die in 2004 overleed. Beckman schreef veel succesvolle historische jeugdboeken, waaronder Kruistocht in Spijkerbroek, dat in 1974 bekroond werd met de Gouden Griffel. Met de Thea Beckmanprijs wil de organisatie het historische jeugdboek als genre in de belangstelling brengen en het schrijven van historische jeugdboeken stimuleren. 

De winnaar van de Thea Beckmanprijs ontvangt 1000 euro van Archeon. Naast de volwassen jury is er ook een kinderjury, die De Jonge Beckman uitreikt. Dat is de prijs voor het beste historische jeugdboek volgens de lezers zelf. Schrijfster Marte Jongbloed begeleidt de kinderjury. Op zaterdag 19 september wordt zowel de Thea Beckmanprijs 2020 als de Jonge Beckman 2020 in Archeon uitgereikt.

--

Door Jorien Tromp

Gratis boekenpakketten voor boekwinkels in nood

Gratis boekenpakketten voor boekwinkels in nood


Wie neemt het stokje van ons over?
Door Meinhard van de Reep, uitgever Samsara

Twee weken geleden startten we bij uitgeverij Samsara met een initiatief om boekwinkels in nood te steunen met gratis boekenpakketten. Eén op de drie boekwinkels in Nederland dreigt om te vallen, zegt directeur Anne Schroën van de Koninklijke BoekverkopersBond (KBb) in de Volkskrant. Faillissementen en ontslagen liggen op de loer. Met ons initiatief willen we zelfstandige boekwinkels een steuntje in de rug geven.

We hebben met Samsara 100 gratis pakketten beschikbaar gesteld met tien actuele goedlopende titels uit ons fonds. Inmiddels hebben ruim 70 boekwinkels zich aangemeld, waarvan de meesten het pakket hebben ontvangen.

Waarom doen we dit?
Er is minder winkelend publiek, de omzet loopt fors terug en het zwaartepunt is verschoven naar online verkoop. Het aanbieden van een ruim en gevarieerd assortiment is nu voor veel boekhandels een fikse opgave. Dit gebaar is bedoeld als blijk van waardering voor al die ondernemers die van hun winkel een waardevolle plek maken voor boekliefhebbers. En zo zorgt de uitgeverij ook weer voor meer zichtbaarheid voor haar boeken; in de winkels én online.

We sluiten met ons initiatief aan op de leesbevorderende campagne #IKLEESTHUIS van Stichting CPNB. Samsara wil andere uitgeverijen oproepen hetzelfde te doen onder de hashtag #geefomdeboekwinkel. Laten we de boekenbranche op positieve wijze ondersteunen en met z’n allen de schouders eronder zetten.

Wie neemt nu het stokje van ons over? Het zou prachtig zijn als er zich iedere week een uitgeverij meldt die, net als wij, pakketten met boeken beschikbaar stelt.

 

Praktische informatie:

Boeken voor fysieke en mentale fitheid
Het boekenpakket van Samsara bevat een selectie uit het assortiment met sterke, actuele titels voor Nederlanders die nu veel thuiszitten. Deze boeken ondersteunen lezers in de uitdagingen die deze periode met zich meebrengt. Geselecteerd op relevante thema’s zoals ouderschap, thuisonderwijs en mentale & fysieke gezondheid. De uitgeverij geeft tijdloze en eigentijdse boeken uit op het gebied van (oosterse) filosofie, psychologie, natuurlijke gezondheid, kunst en bijzondere prentenboeken. Boeken voor een gezond lichaam en gezonde geest.

Hoe kunnen boekwinkels dit gratis pakket aanvragen?
Iedere zelfstandige boekhandel met een aansluiting bij het Centraal Boekhuis kan t/m 30 april 2020 het Samsara “Fysiek & Mentaal Fit” boekenpakket aanvragen via de website van Samsara. Boekwinkels kunnen zich nog steeds aanmelden.

Creatief met Corona 21. Jimmy als dienaar der dieren

Creatief met Corona 21. Jimmy als dienaar der dieren


Jimmy als dienaar der dieren

Waarin duidelijk wordt waarom het spreekwoord luidt ‘beter een palm in de hand, dan een steen aan je staart’

Door Kees Bals

Die dag, toen Jimmy op weg was naar zijn goede vriendin Sneeuwwitje, bleef het slingeraapje luisteren bij de mooie vogels die mooi zingen.

Ja, dacht hij, wat zingen de mooie vogels toch mooi.

Juist vandaag wilde hij naar ze blijven luisteren, terwijl hij andere dagen de mooie vogels alleen even gedag zei. Waar deze dag in verschilde? Hij wist het niet. Misschien wat het omdat hij zo slecht had geslapen, of omdat hij van het slecht slapen een beetje hoofdpijn had gekregen, of omdat hij door de hoofdpijn later was dan andere dagen, waardoor hij zijn kommetje melk nog niet had gedronken? Hij had geen idee. Of misschien kwam het door al dit soort gedachten, dat hij daardoor zo slecht sliep, waardoor hij hoofdpijn kreeg, waardoor...? Nou ja, het enige wat hij zeker wist was dat dit zo’n dag was waarop hij het nodig had om even te kijken en te luisteren naar de mooie vogels die zo mooi zingen.

De mooie vogels zagen dat ze publiek hadden en kwamen uit de struiken naar voren, zongen nog mooier en poetsten hun veren nog mooier op.

‘Oh...’ zei Jimmy, ‘wat zijn jullie toch mooi en wat kunnen jullie toch mooi zingen.’

‘Ja,’ zeiden de mooie vogels, ‘niemand is zo mooi als wij. Zeker jij niet. Moet je jezelf zien met je rare mombakkes en je knooporen en die vieze vacht waaraan je niet eens kunt zien of die bruin of zwart is. Jij bent een schooier.’

Jimmy wist niet wat het was. Was het dat hij laat was, dat hij slecht had geslapen of dat hij een beetje hoofdpijn had? Op andere dagen zou hij hebben gelachen om de woorden van de mooie vogels, of boos zijn geworden en een slim plannetje hebben verzonnen, maar deze dag was het alsof er ineens een zware steen aan zijn staart hing waardoor die met een klap op de grond viel. Terwijl hij doorliep naar Sneeuwwitje kostte elke stap die hij zette hem driedubbel kracht omdat hij die steen meesleepte.

‘Wat is er met jou aan de hand?’ vroeg zijn vriendin de koe, toen Jimmy de laatste melk uit het kommetje likte.

‘Ach,’ zei Jimmy, ‘het is niet dat ik zo laat ben, of dat ik slecht heb geslapen en een beetje hoofdpijn heb, maar het is dat ik een lelijke schooier ben.’

‘Hoe kom je daarbij?’ vroeg Sneeuwwitje.

‘Dat zeggen de mooie vogels,’ antwoordde Jimmy.

‘Maar wat vind je van mij?’ vroeg Sneeuwwitje en ze strekte haar hele lijf, stak haar kop een beetje in de lucht en zwiepte sierlijk met haar staart zoals alleen echte dames dat kunnen.

‘Eh...’ zei Jimmy.

‘Vind je mij niet mooi?’ zei Sneeuwwitje. ‘Kijk eens hoe mooi strak, glimmend zwart ik ben en hoe mijn witte vlek dat zwart nog zwarter maakt. En kijk eens naar mijn prachtige dijen. Er is geen dier in het dorp dat zulke stevige dijen heeft.’

‘Ja,’ zei Jimmy, ‘jij bent zó mooi.’

‘Kom,’ zei Sneeuwwitje, terwijl ze haar blik over de schoolwei liet gaan, ‘hier heb ik genoeg gegraasd. Ga je mee naar het huis van de kinderen?’

‘Een moment,’ zei Jimmy en hij sprong in een palm, brak een tak af en hield die boven Sneeuwwitjes rug.

Zo kwamen ze over het pad waar de mooie vogels zaten. Sneeuwwitje liep nog iets langzamer dan ze altijd al deed en ze wiegde nog meer met haar billen. Jimmy liep achter haar en wuifde haar koelte toe met zijn palmtak.

De mooie vogels zetten grote ogen op toen de twee langskwamen.

‘Wat is hier aan de hand?’ kwetterden ze.

‘Kijk eens naar haar karaktervolle kop,’ zie Jimmy, ‘en haar slanke poten. Zo’n mooi dier verdient een dienaar.’

‘Huh...’ zeiden de mooie vogels. ‘Wat denkt ze wel?’ En ze gingen door met mooi zijn en mooi zingen.

Op het weitje bij huis van de kinderen kwamen Jimmy en Sneeuwwitje Arga tegen.

‘Leuk jullie te zien,’ zei Arga. ‘Ik bleef graag met jullie praten, maar ik stond net op het punt om naar de schoolwei te gaan om daar kikkers te vangen.’

‘Ga je te voet?’ vroeg Jimmy. ‘Dan loop ik gezellig met je mee.’

Even later wandelden Jimmy en Arga langs de mooie vogels. De zilverreiger voorop, Jimmy erachter, terwijl hij de palmtak boven haar hield.

‘Wat nu weer?’ zeiden de mooie vogels.

‘Kijk eens hoe smetteloos wit Arga is,’ zei Jimmy, ‘en hoe mooi ze loopt op haar ranke poten. Ze is net een danseres.’

‘Nou ja...’ zeiden de mooie vogels.

Zo ging het door. Jimmy liep op en neer over het pad met telkens een ander dier onder zijn palmtak. Eerst met Simon de slang, die zo mooi groen was en prachtig kon kronkelen. Daarna met de ene Sofie en de andere Sofie, de twee honden die precies op elkaar leken en zo mooi tegelijkertijd hun poten optilden en met hun staart zwaaiden. Dan met Eildert, waar Jimmy achteraan moest rennen, want hij vloog, maar kijk eens hoe mooi de uil vloog, zonder zijn vleugels te gebruiken en helemaal zonder geluid. Telkens als Jimmy voorbij kwam werden de mooie vogels weer een beetje stiller en op het laatst zaten ze bij elkaar gekropen op een tak met hun kopjes verscholen tussen hun vleugels, in spanning te wachten wie de volgende zou zijn met wie Jimmy langs liep.

‘Jimmy,’ vroegen de mooie vogels voorzichtig, ‘wil je ook met ons wandelen?’

‘Hmm...’ zie Jimmy, terwijl hij kritisch naar de vogels keek, zijn hoofd steunend op zijn staart. ‘Misschien... Jullie hebben wel iets moois, geloof ik. Maar willen jullie wel wandelen met zo’n lelijke schooier als ik?’

‘Maar Jimmy,’ zeiden de mooie vogels, ‘jij hebt juist van die prachtige ogen en je staart is echt een wonder.’

‘Ik kan jullie niet goed verstaan. Wat zeiden jullie?’ zei Jimmy, die met zijn staartpunt in zijn oor peuterde.

‘Dat je zulke mooie ogen hebt en zo’n mooi staart, en dat die knoopoortjes je gezicht zo grappig maken.’

‘Ik wil heel graag met jullie wandelen,’ zei Jimmy.

Jimmy liep nog trotser, terwijl de mooie vogels onder zijn palmtak om elkaar heen dwarrelden en hun allermooiste lied zongen.

‘Wat zijn jullie toch mooi, mooie vogels,’ zeiden de dieren als ze voorbij kwamen, ‘en wat zingen jullie mooi.’

‘Ach,’ zeiden de mooie vogels, ‘dat valt wel mee. Moet je eens kijken naar de dienaar die de palmtak voor ons wil dragen: wat een glinsterende ogen hij heeft en wat een prachtige, zachte, bruinzwarte vacht.’

--

Kees Bals Kees Bals is journalist, eindredacteur, recensent voor De leesclub van alles en schrijft proza.

--

Dit is de laatste aflevering van Creatief met Corona. Ruim vier weken konden we genieten van bijdragen (gedichten, verhalen, essays) van onze lezers waarvoor onze hartelijke dank. 

 

Boekentips van de auteurs van De Bezige Bij

Boekentips van de auteurs van De Bezige Bij


Auteurs van De Bezige Bij posten de boeken die ze nu lezen op de Instagram van hun uitgever. Gefotografeerd vanuit de luie stoel of voor de boekenkast geven de schrijvers hun persoonlijke tips. Meest recent is een post van Arjen van Veelen die Nederland mijn vaderland van Zihni Özdil leest. Even verderop zit dichter Delphine Lecompte met een beha als mondkapje de gedichtenbundel Varkensroze Ansichten van Mustafa Stitou te lezen. De posts zijn allen voorzien van de ‘ikleesthuis’ hashtag van de campagne van de CPNB.

--
Door Remus Thijssen

Openbare Bibliotheek bezorgt boeken bij ouderen 

Openbare Bibliotheek bezorgt boeken bij ouderen 


De meeste bibliotheken zijn dicht vanwege het coronavirus. Toch doen veel bibliotheken er alles aan om de boeken bij de lezer te krijgen. De Openbare Bibliotheek Amsterdam bezorgt sinds twee weken boeken bij leden boven de 67 jaar. 

Een aantal bibliotheken in Nederland opende tijdens de coronacrisis een afhaalpunt, waar leden hun boeken kunnen ophalen. Ook de Openbare Bibliotheek van Amsterdam (OBA) opent eind deze week een boekenafhaalpunt, maar ouderen zijn vaak niet in staat om het huis uit te gaan, omdat zij deel uitmaken van de groep die kwetsbaar is voor het coronavirus. Daarom belt de OBA nu al twee weken alle leden boven de 67 jaar met het aanbod vijf boeken thuis te bezorgen. De OBA richt zich eerst op ouderen omdat zij zich eenzaam kunnen voelen door beperkt contact met de buitenwereld. 

Ongeveer één op de vier ouderen gaat op het aanbod in, meldt de OBA aan het Parool. In dat geval stellen OBA-medewerkers een pakket van vijf boeken samen, dat van te voren wordt ontsmet en verpakt voor vervoer. Studenten van de Hogeschool van Amsterdam en OBA-medewerkers brengen de pakketten op de fiets naar de leden. Geleende boeken die terugkomen, worden eerst drie dagen op stapels ‘in quarantaine’ geplaatst voordat ze terug de kast in gaan, zodat er geen risico is op besmetting. 

Naast de Openbare Bibliotheek Amsterdam houdt ook de bibliotheek van Hoorn telefonisch contact met hun oudere lezers, meldt het Noordhollands Dagblad. Een telefoonteam belt bijna duizend 70-plussers om te vragen of de bibliotheek iets voor hen kan betekenen. Medewerker Milet Verberne vertelt in het Noordhollands Dagblad dat de gesprekken worden gewaardeerd. Ouderen krijgen aan het eind van het telefoongesprek de vraag of ze naar een voorgedragen gedicht willen luisteren. Als ze dat willen, leest de medewerker een gedicht voor van bijvoorbeeld Jan Terlouw, Lévi Weemoedt of Edward van de Vendel.

In veel gemeenten maken bibliotheken het voor hun leden mogelijk om boeken te blijven lenen. Onder meer in Tilburg, Maastricht, Drachten en Nijkerk openden de bibliotheken een afhaalbieb. In sommige steden kunnen leden hun boeken ook laten bezorgen, wanneer ze niet in staat zijn om die zelf op te halen. Zo maken steeds meer bibliotheken het voor iedereen mogelijk om zich tijdens de crisis even te kunnen verliezen in een boek. 

--

Door Jorien Tromp
Bron: Het Parool, Noordhollands Dagblad

Creatief met Corona 20. Deze lente

Creatief met Corona 20. Deze lente


Deze lente
Door Marco Kunst

Nu de tuin deze lente ontijdig haar herfstsnoeischaar zet
aan onze takken, bladeren, vingertoppen,
nu we niet meer zijn mogen, die we dachten dat we waren,
nu de fijnste aanraking, ooit de fijnste aanraking,
huid op huid, adem op adem, warmte op warmte,
nu de tuin ons snoeit.

Andere jaren gingen wij samen alle perken te buiten,
omdat we wisten dat dat onze kern,
omdat we daarnaar verlangden,
mijn handen op jouw stam,
mijn bladerdeken op jouw huid,
dat dat onze kern, dat dat ons nu schaadt.

Zodat we nu maar, dan maar afstand
houden om te beschermen onze handen, vingers,
ons welig groen, dat uit wil botten, omdat
de kleinste druppel nu de kiem bevat
die we mijden moeten, de fijnste aanraking
herfst in ons laat kiemen, ontijdig.

Ik bal mijn handen tot vuisten,
ter bescherming, machteloos, en jouw bloesems
snellen terug naar hun knop.
We gaan maar weer in winterstand,
hoe hard de zon ook schijnt.

--

Marco Kunst (Vlissingen, 1966) studeerde filosofie aan de Universiteit van Utrecht. Hij schrijft jeugd- en kinderboeken, maar ook ander proza. Daarnaast maakt hij beeldend werk (foto’s en collages). Hij woont en werkt in Amsterdam. www.marcokunst.nl

--

Creatief met Corona

Hoe komen we deze bizarre tijd door? Op initiatief van auteur Reinold Vugs publiceert boekenplatform Bazarow.com elke werkdag rond de klok van 16.00 uur een nieuwe of bestaande tekst van schrijvers, medewerkers óf lezers. Het  het mogen ook schilderijen, tekeningen, collages of foto's zijn.  

Het doel van Creatief met Corona volgens Reinold: “Het belangrijkste is dat de bijdragen inspireren, prikkelen of wellicht troost bieden en lezers voor een moment wegvoert uit de dagelijkse werkelijkheid.” 

Zelf meedoen? Kijk hier hoe! 

 

 

Boekhandel Venstra biedt klanten een ‘Literair Overlevingspakket’

Boekhandel Venstra biedt klanten een ‘Literair Overlevingspakket’


Hoe overleven boekhandels tijdens de coronacrisis? Bazarow vraagt de komende tijd verschillende boekhandels in het land wat zij doen om hun hoofd boven water te houden. Deze week vertelt boekverkoper Remco hoe dat gaat bij Boekhandel Libris Venstra in Amstelveen.

Het zijn droevige tijden voor de boekhandel, maar Boekhandel Venstra kabbelt voort, vertelt Remco. “Er worden nog boeken verkocht, maar het is slechts een fractie van wat het het normaal was. Toch proberen we vrolijk te blijven.” 

Vanwege de coronacrisis bedachten de collega’s van Boekhandel Venstra het ‘Literair Overlevingspakket’. Mensen kunnen drie favoriete boeken, films of series doorgeven en op basis van hun interesses gaan de medewerkers van Venstra op zoek naar een passend boek. De klant krijgt de prijs van het boek te horen en wanneer hij ermee akkoord gaat, pakken ze het boek in als cadeautje, om het vervolgens bij de klant thuis te bezorgen. 

Remco vertelt dat het overlevingspakket door de klanten goed werd ontvangen. Op sociale media kreeg de boekhandel veel positieve reacties en de actie haalde zelfs de lokale media. Ondertussen heeft Venstra het overlevingspakket uitgebreid, waardoor mensen niet alleen voor literatuur hoeven te kiezen, maar bijvoorbeeld ook voor een thriller- of puzzelpakket. 

“We kunnen er niet de winkelomzet die we nu missen mee compenseren, maar het zorgt er wel voor dat we in ieder geval zelf vrolijk blijven,” zegt Remco. “En ook zien onze klanten dat we er nog zijn. De boekhandel zit in een winkelcentrum, dat voor een deel leeg staat. Doordat we niet zo zichtbaar zijn, denken mensen misschien dat we gesloten zijn. Met deze actie kunnen we laten zien dat we open zijn, en dat we de klant het boek kunnen brengen dat hij of zij nodig heeft.”

De coronacrisis zorgt bij Venstra ook voor nieuwe inzichten. “Misschien kunnen we dit altijd blijven doen, ook als deze periode voorbij is en we het overleefd hebben. Dan vervullen we niet alleen onze adviesfunctie in de winkel, maar kunnen we ook zorg dragen voor mensen die mailen of bellen met de vraag: ‘Dit vond ik een mooi boek, wat moet ik nu lezen?’”

Remco merkt dat klanten de boekhandel graag willen steunen. “Mensen gunnen ons veel, maar het is lastig dat iedereen binnen moet blijven. Dat is waardoor de omzet daalt. Maar het is fijn om te zien dat mensen willen blijven lezen.”

Heb jij ook belangstelling voor een Literair Overlevingspakket? Contact opnemen met Boekhandel Venstra kan via de gegevens op hun website www.venstra.nl

Bazarow vraagt boekhandels hoe te overleven tijdens de coronacrisis. Meedoen? Stuur je bijdrage naar info@bazarow.com.

--

Door Jorien Tromp

Creatief met Corona 19. 'Eren in Ere' houden

Creatief met Corona 19. 'Eren in Ere' houden


‘Eren in Ere’ houden
Door Nathalie Schalke

Van de tijd die ik doormaakte toen mijn hele leven drastisch en dramatisch in duigen viel en ik ontzettend veel verloor en achter moest laten, heb ik ook veel geleerd. Over mezelf, over leven, over noodzakelijkheden, zin en onzin, overleven en weer opstaan. Sindsdien houd ik mijn ‘Eren in Ere’.

Incasseren

Dat wat je overkomt heb je niet in de hand. Wat er gebeurt in je leven is niet altijd te sturen of vermijden. Hoe je omgaat met hetgeen je overkomt is wat uiteindelijk het verschil zal maken.

Protesteren

Even lekker zwelgen in zelfmedelijden mag. Het is gewoon k*t. Gil de longen uit je lijf, schop iets weg met al je kracht, huil onbedaarlijk, kruip weg onder je kussen, zuip die fles wijn leeg en vervloek de hele fucking wereld. Gooi je woede en onmacht eruit. Dat lucht enorm op en schept ruimte. Maak grappen om je absurde situatie, keiharde, ongepaste en schurende grappen. Deze werken bevrijdend en relativerend. Bovendien komen bij lachsalvo’s gelukshormoontjes vrij. Die heb je keihard nodig.

Kalmeren & Relativeren

Richt je focus op je innerlijk. Kijk goed naar wat al die shit met je doet. Voel de paniek ten volle maar handel er niet naar. Voel de angst in al je vezels maar handel er niet naar, voel de zorgen op je gemoed drukken maar handel er niet naar. Laat komen wat komt, internaliseer je gevoel en kalmeer je doldraaiende geest. Wanneer je geknipt en geschoren wordt kun je het beste even stil blijven zitten. Dan loop je de minste schade op. Laat je gevoel voor wat het is en laat het los. Kalmte is een superpower.

Accepteren

Het is wat het is. Terecht of niet, eerlijk of niet, goed of niet, te zwaar of niet… Geen ‘gemaar’ of pathetisch ‘ge-wat als’. Ja, het suckt, suck better!

Zodra je de nieuwe situatie volledig en onvoorwaardelijk hebt omarmd en geaccepteerd ontstaat er ruimte voor creativiteit en oplossingen.

Transformeren

Aan de andere kant van woede ligt je drive en motivatie. Achter de angst vind je skills en moed en in de wanhoop ligt eveneens de hoop op beter, anders en nieuw.

Wanneer je de andere kant van de medaille leert zien ben je in staat te transformeren naar dat wat vóór je werkt.

Initiëren & creëren

De situatie wordt weer helder voor je. Er ontstaat ruimte voor creativiteit, oplossingen en vooruitgang. Durf initiatieven te nemen, vraag om hulp waar je die nodig hebt en biedt zelf hulp aan waar je kunt bijdragen. Creëer opnieuw je eigen voorwaarden, doelen en handelingen.

Herwaarderen

Er zit heel veel moois in ellende en onverwachte plot twists: Collateral beauty is hiervoor de inspirerende term. Je leven, denken en handelen staan ineens in een ander daglicht. Waar je eerst achteloos aan voorbijging kan van onschatbare waarde zijn. Andersom geldt hetzelfde: wat je als waardevol bestempelde kan niets (meer) te betekenen hebben. Herwaardering van wat er is geeft je de kans situaties en dingen vanuit een ander, nieuw perspectief te benaderen.

Doormarcheren

Kom weer in actie en beweeg met je nieuw opgedane kennis, ervaring en inzichten richting je verlangens en behoeften. Marcheer dapper door. Stap voor stap, hobbel voor hobbel, in je eigen tempo, op je eigen voorwaarden.

Evolueren

Alles is tijdelijk, niets blijft hetzelfde en de enige constante in het leven is verandering. Evolueren brengt je next level, dit is een ongoing, machtig mooi en natuurlijk proces. Het leven heeft altijd een onverwachte manier om je te dragen en verder te brengen. Laat je meevoeren en heb vertrouwen in het proces en jezelf.

Aan de hand van (soms keiharde) humor, lieve mensen om mee heen en mijn ‘Eren in ere houden’ bouwde ik aan mijn veerkracht. Dit werd mijn superpower, alsook geduld en berusting.

--

Nathalie Schalke is redacteur en interieurstylist met een passie voor het vertalen van verhalen. Enerzijds letterlijk in bewoording, dan in inrichting of kunst. Steekwoorden: enthousiast, empathisch, humor en een gezonde dosis lef. www.storytellconcepten.nl 

--

Creatief met Corona

Hoe komen we deze bizarre tijd door? Op initiatief van auteur Reinold Vugs publiceert boekenplatform Bazarow.com elke werkdag rond de klok van 16.00 uur een nieuwe of bestaande tekst van schrijvers, medewerkers óf lezers. Het  het mogen ook schilderijen, tekeningen, collages of foto's zijn.  

Het doel van Creatief met Corona volgens Reinold: “Het belangrijkste is dat de bijdragen inspireren, prikkelen of wellicht troost bieden en lezers voor een moment wegvoert uit de dagelijkse werkelijkheid.” 

Zelf meedoen? Kijk hier hoe! 

 

Uitgeverij Gottmer brengt gratis boek met uitleg over corona voor kinderen

Uitgeverij Gottmer brengt gratis boek met uitleg over corona voor kinderen


Kinderboekenuitgeverij Gottmer biedt sinds vrijdag een gratis te downloaden ebook aan genaamd Coronavirus: Wat kinderen moeten weten. Het is oorspronkelijk in het Engels geschreven door personeel van Nosy Crow Publishers uit het Verenigd Koninkrijk, in samenwerking met een medisch professional, een kinderpsycholoog en leraren. Het boek bevat toegankelijke informatie over het coronavirus voor kinderen van 5 tot 10 jaar, met illustraties van Alex Scheffler. 

Van de site van Gottmer uitgeverij: “Dit boekje is een betrouwbare bron van zowel praktische als theoretische informatie. Het helpt woorden te geven aan de soms moeilijke veranderingen die we allemaal ondergaan en legt uit wat we zelf kunnen doen om de verspreiding van het virus zo veel mogelijk te beperken.”

Het boekje is opgezet in een vraag en antwoord structuur. Vragen zoals:
-          Wat is het coronavirus?
-          Hoe kun je het coronavirus oplopen?
-          Wat gebeurt er als je het coronavirus krijgt?
-          Waarom zijn mensen zo bezorgd over het coronavirus?
-          Waarom zijn sommige plekken waar we vaak heen gaan dicht?
-          Wat kan ik doen om te helpen?
-          Wat gaat er in de toekomst gebeuren?

 

Het initiatief van Nosy Crow is geheel zonder winstoogmerk, geen van de betrokkenen verdient ermee. Download het gratis ebook hier.

--
Door Remus Thijssen

 

Door de coronacrisis dreigt een derde van boekhandels in Nederland failliet te gaan

Door de coronacrisis dreigt een derde van boekhandels in Nederland failliet te gaan


De strenge maatregelen omtrent het coronavirus zijn funest voor boekhandels, zo blijkt in een bericht uit de Volkskrant. Met name bij boekwinkels in de grote steden, die geen bijproducten verkopen zoals kranten en postzegels, daalt de omzet tot met 90 procent. De acties en initiatieven van de Koninklijke Boekverkopersbond blijken niet voldoende. Directeur van de KBb Anne Schroën zegt:   

“Meteen na de afkondiging van de maatregelen in maart zagen boekhandels het aantal klanten sterk dalen. (...) De huur loopt intussen bij de meeste zaken gewoon door, bijna de helft van de boekverkopers heeft nog geen afspraken kunnen maken met hun verhuurders. Intussen mogen de klanten die nog wél komen een boek niet oppakken of er doorheen bladeren, terwijl dat erg belangrijk is.”

Behalve de directe gevolgen van de coronamaatregelen hebben boekhandels het ook extra moeilijk door hun kleine winstmarges, voor velen was faillissement nooit ver weg. Daarnaast staat het aanbod in boekwinkels vaak al sinds voor de crisis vast, ze kunnen zich dus niet zo makkelijk aanpassen aan de situatie. 

De situatie is volgens Anne Schroën “een ongekende ramp” voor de boekhandels. Ook de #ikleesthuis-campagne van de CPNB, die op internet vrij succesvol lijkt, is nog niet voldoende voelbaar in de boekhandel. Het blijkt dat mensen niet alleen thuis boeken lezen, maar ook thuis boeken kopen. De online verkoop is namelijk verdubbeld. Caroline Damwijk, directeur van winkelketen Libris Blz., verwacht dat dit voorlopig aanhoudt; “De webshop wordt veel belangrijker en dat blijft zo. De anderhalvemetereconomie en de verschuiving naar online is een gegeven, daar moeten we vol op anticiperen, want deze situatie kan nog jaren duren.”

De Boekverkopersbond is bezig met de oprichting van een steunfonds. Daarnaast vraagt de bond ook aan uitgevers en aan distributeur CB de boekhandels te helpen. Boekhandels die failliet gaan worden meestal niet vervangen, en een daling in het aantal boekhandels is slecht voor de ontlezing en het aanbod. Anne Schroën: “We zien in buurlanden dat als het aantal fysieke boekhandels daalt, dat zijn impact heeft op het boekenaanbod. Je krijgt een enorme verschraling.”

--
Door Remus Thijssen 

Column: Het failliet van de (auto)biografische bijsluiter

Column: Het failliet van de (auto)biografische bijsluiter


Literaire fictie floreert bij de gratie van (willing) suspension of disbelief. Als de lezer niet wil geloven in wat een schrijver hem voorschotelt, heeft dat soort literatuur geen poot om op te staan. Lezers die op elke slak zout wensen te leggen of zich (al dan niet uit hoofde van hun eigen deskundigheid) om de haverklap afvragen of wat de schrijver verzonnen heeft wel plausibel is, hebben niet begrepen waar het om gaat. Wie hangt aan het leven zoals hij dat kent, kan beter geen romans, verhalen en gedichten lezen. Voor zijn eigen bestwil, maar ook om het aanzien van de literatuur niet te schaden, want uiteindelijk is niemand erbij gebaat als bij het geven van een oordeel andere dan literaire criteria een rol spelen.
Weliswaar is geloofwaardigheid één van die criteria, maar geloofwaardig is niet per se hetzelfde als overeenstemmen met de werkelijkheid zoals die zich min of meer controleerbaar aan ieder van ons voordoet. Voor een schrijver die zich moet houden aan die ene werkelijkheid is er geen eer te behalen.

Tot zover de ongeschreven regels van het spel. Want wat nu als een schrijver of desnoods een uitgever zich niet aan het principe van (willing) suspension of disbelief houdt. Laat ik een voorbeeld geven: deze week las ik een boek waarvan de uitgever wil dat het gelezen wordt alsof het literaire non-fictie is (terwijl het volgens mij een veel beter boek is als het een roman mag zijn)*. Ik las deze week ook een boek dat om vast heel moverende redenen de ondertitel ‘autobiografische roman’ kreeg (terwijl de overeenkomsten met de werkelijkheid zo groot zijn dat het label non-fictie veel meer op zijn plaats zou zijn geweest)**.

In het eerste geval lijken de verbeelding en het vakmanschap van de schrijver plotseling van ondergeschikt belang, want waargebeurd, waardoor het bijna onmogelijk wordt om complimenten te maken over de compositie van het verhaal. Terwijl de schrijver juist door de manier waarop hij het verhaal vertelt een loopje neemt met (de geloofwaardigheid van) het genre dat bij uitstek staat voor het autobiografische, en de lezer dus juist extra op zijn hoede zou moeten zijn.
De schrijfster van dat andere boek wil juist op haar woord geloofd worden. Dat haar boek desondanks een autobiografische roman genoemd wordt, geeft de lezer de mogelijkheid haar weergave van de werkelijkheid naast zich neer te leggen. Zolang hij doorleest en (willing) suspension of disbelief van kracht blijft, is er niets aan de hand. Maar uiteindelijk levert een lezer van fictie zich slechts onder voorwaarden over. Hij kan op elk gewenst moment afhaken en in dit geval denken: zo erg zal het toch niet geweest zijn, want hoe autobiografisch ook, het is en blijft een roman.

Wie literaire fictie leest, doet dat op basis van vertrouwen. Van een schrijver mag je verwachten dat hij er op een consistente manier op los fabuleert - ‘oprecht veinzen’, noemde Frans Kellendonk dat, van een lezer dat hij bereid is de wereld en de werkelijkheid zoals hij die kent voor onbepaalde tijd op te schorten. Dan gaat het goed. Maar het evenwicht is wankel.
Om zonder voorbehoud mee te kunnen gaan in de verbeeldingswereld van een schrijver (hoe wonderlijk die wereld soms ook is) moet een lezer weten waar hij aan toe is. Alleen dan kan hij de juiste strategie kiezen - (willing) suspension of disbelief is maar een manier - om de tekst te tackelen.  

De geloofwaardigheid geldt dus niet alleen de tekst zelf, maar ook de manier waarop een boek aan een potentiële lezer gepresenteerd wordt.*** Zet je de lezer op het verkeerde been, dan heeft dat invloed op de manier waarop hij leest wat er staat en dat kan dan weer grote gevolgen hebben voor zijn waardering voor wat hij net gelezen heeft.

* Onze verslaggever in de leegte: ongedateerde dagboeken van Dimitri Verhulst
** De langste adem: een leven met Joost Zwagerman van Arielle Veerman

*** Zowel Onze verslaggever in de leegte: ongedateerde dagboeken van Dimitri Verhulst als De langste adem: een leven met Joost Zwagerman van Arielle Veerman staan officieel te boek als NUR 320, en dat staat voor literaire non-fictie algemeen.

--
Door Liliane Waanders

Creatief met Corona 18. Tussen twee oevers

Creatief met Corona 18. Tussen twee oevers


Tussen twee oevers
door Jannie Trouwborst-van Oostrum

Hier
tussen twee oevers
wordt het stil
in mij.

Wind zucht
mijn hoofd leeg,
water wiegt
mijn lijf
tot lome leden.

Bagage lost op
in een wazige verte,
nevel versluiert
het land voor de boeg.

Hier
tussen twee oevers
wordt het stil
in mij,
laat ik los
en geniet.

--

Jannie Trouwborst leest graag Nederlandse literatuur, is recensent fictie en non-fictie voor De Leesclub van Alles en heeft een blog over boeken en spelen met taal: Mijn Boekenkast 

--

Creatief met Corona

Hoe komen we deze bizarre tijd door? Op initiatief van auteur Reinold Vugs publiceert boekenplatform Bazarow.com elke werkdag rond de klok van 16.00 uur een nieuwe of bestaande tekst van schrijvers, medewerkers óf lezers. Het  het mogen ook schilderijen, tekeningen, collages of foto's zijn.  

Het doel van Creatief met Corona volgens Reinold: “Het belangrijkste is dat de bijdragen inspireren, prikkelen of wellicht troost bieden en lezers voor een moment wegvoert uit de dagelijkse werkelijkheid.” 

Zelf meedoen? Kijk hier hoe! 

 

Creatief met Corona 17. Een wassen neus

Creatief met Corona 17. Een wassen neus


Een wassen neus
door Willem Frederik Erné

Wat Nick betreft was oma geen dag te vroeg naar het bejaardentehuis vertrokken. Hij was zes jaar oud en met papa en mama, acht jaar oudere broer Henk en zeven jaar oudere zus Marga was er al een overmacht aan gezag in zijn leven. Die Gronings knauwende bemoeial kon hij missen als kiespijn. Bovendien kreeg hij nu het kamertje van Marga, die doorschoof naar de middelste kamer, die hij tot dan toe had gedeeld met Henk, die naar oma’s kamer verhuisde, de grootste slaapkamer van het bovenhuis, groter nog dan die van papa en mama, maar die had een loggia.

Oma was mama’s moeder en heel lang geleden in Warffum geboren als Saartje Hamersma. Op haar achttiende was ze naar Groningen-Stad geëmigreerd en in dienst getreden van kleermaker Van der Pluim, die net gescheiden was en dringend behoefte had aan een huishoudster die ook voor zijn twee zoons kon zorgen, drie en vijf jaar oud. Scheiden was in 1915 zeer ongebruikelijk, zeker in gereformeerde kringen, maar iedereen erkende dat de kleermaker “een kreng van een wijf” getrouwd had (“en mesjokke bovendien”) en accepteerde de huwelijksontbinding toen de kleermakersvrouw moest worden opgenomen in een gesticht.

Minder vergevingsgezind was men toen bleek dat kleermaker Van der Pluim en zijn huishoudster ook een werkwijze hadden gevonden voor bepaalde niet-huishoudelijke behoeften. Ten overstaan van de hele kerk moesten de twee boete doen voor het feit dat ze ongehuwd gemeenschap hadden gehad, iets waarvan Saartje het zichtbare bewijs met zich meedroeg en dat door sommige mannenbroeders besmuikt werd aangemerkt als “des kleermakers betere naaiwerk”.

Gerard van der Pluim had de vernedering lijdzaam ondergaan, maar alleen omdat zeggen wat hij er werkelijk van vond zijn broodwinning in gevaar zou hebben gebracht. Toen echter enkele maanden na de geboorte van Mientje – Nicks moeder – een Amsterdamse neef hem berichtte dat kleermaker De Vries uit de Zaanstraat de aardse stof voor het eeuwige had verruild, was hij onmiddellijk naar de hoofdstad afgereisd en had de overname van de tailleurwinkel in orde gemaakt. Terug in Groningen-Stad had hij de huur van zijn eigen kleermakerij opgezegd, maar niet voordat hij die zondag tijdens de preek was opgestaan, luidkeels en met omschrijving van redenen als lidmaat van ‘dat hypocriete zootje’ had bedankt en de Gereformeerde Opstandingskerk was uitgebeend, met een peuter aan iedere hand en de kersverse tweede mevrouw Van der Pluim met de jonggeborene in zijn kielzog.

Dit alles wist Nick niet toen hij zes was en oma Van der Pluim naar De Lichtkring vertrok. Het valt ook te betwijfelen of deze wetenschap zijn vreugde over haar vertrek had getemperd, zo blij was hij verlost te zijn van haar bemoeizucht. Steevast stak zij haar mismaakte neus in Nicks zaken en altijd in zijn nadeel, bijvoorbeeld dat het zijn bedtijd was (net nu hij onopgemerkt door zijn ouders nog even zat te tekenen), dat hij een jas aan moest naar buiten (waardoor je minder goed kon klimmen in het tuinencomplex achter hun huis) en dat hij zijn ogen tijdens het bidden voor en na de maaltijd gesloten diende te houden (wat ze alleen kon weten als ze zelf keek tijdens het gebed).

In Amsterdam wist niemand van de zonde van de heer en mevrouw Van der Pluim en toen de Grote Oorlog ten einde kwamen, braken vrijwel meteen betere tijden aan voor de kleermakerij. Ook telde de Nederlands Hervormde gemeenschap in Amsterdam veel meer koppen – en dus pakken – dan de Gereformeerde in Groningen. Maar al die hervormden stonden net als de rest van de wereld machteloos toen de krach van 1929 plaatsvond en man voor man, pak voor pak, zag Gerard van der Pluim zijn klantenkring dunner worden, net als de stoffen en zijn marge. 

In 1937 besloot Gerard van der Pluim met zijn gezin en kleermakerij naar een betere buurt te verhuizen en vestigde hij zich in de Cornelis Anthoniszstraat. De verwachting was dat de clientèle daar omvangrijker en draagkrachtiger zou zijn. Dat klopte, maar ze was tevens veeleisender en de huur hoger, waardoor de balans per saldo nauwelijks gunstiger uitkwam.

De bezetting door de Duitsers zorgde aanvankelijk voor een economische opleving, maar het onrecht frustreerde Gerard van der Pluim, en waar hij de gereformeerde onbillijkheid eigenhandig had kunnen pareren door het hel-en-verdoemenisvolk eens goed de waarheid te vertellen en te vertrekken, stond hij machteloos tegenover deze vorm van onderdrukking. Ook economisch kon hij alleen maar lijdzaam toezien hoe het steeds slechter ging, vooral na Dolle Dinsdag.

Toen Gerard van der Pluim tijdens de kerstdagen van 1944 ziek werd en maar niet wilde beteren, droogden de inkomsten volledig op, op het kleingeld na dat Saartjes verstelwerk opleverde. De dokter zei weliswaar dat de kleermaker weer beter kon worden, maar de barre winter en het feit dat de Moffen de weinige voedings- en geneesmiddelen die er waren inpikten, verhinderden dat. Nick zou zijn opa van moeders kant nooit kennen. Gerard van der Pluim overleed vijf weken voor de bevrijding.

Dat laatste wist Nick wel toen hij zes was. Meer dan eens was dat verhaal verteld, op gezellige winteravonden aan de ronde eettafel, wanneer alle verhalen van de oorlog nog eens verteld werden. Hoe mama om haar moeder bij te staan nu opa ziek was, eind januari van Utrecht naar Amsterdam was gegaan, met de kleine Henk, die tijdens de grote razzia in Utrecht van 7 oktober ’44 geboren was, en hoe papa begin maart voor de verjaardag van mama op een fiets met houten banden naar Amsterdam was gegaan. Hoe hij op de vele, vele kilometers lange, kaarsrechte weg langs het Amsterdam-Rijnkanaal in de verte een Duitse controlepost had gezien en was omgekeerd, waarna hem een kilometer verderop een boer met paard-en-wagen tegemoet was gekomen.

Niet zelden was dit het moment dat iemand van de overmacht aan ouderen Nicks bedtijd te berde bracht. Verdomme, net nu het spannend begon te worden! Soms hielp soebatten en mocht hij opblijven tot het verhaal uit was. Eén keer had hij zich onzichtbaar weten te maken. Dat was toen er visite was en alle eetkamerstoelen bezet waren. Nick was op de grond gaan zitten en had zich ongemerkt, centimeter voor centimeter, onder de eettafel gemanoeuvreerd, waar hij verborgen achter het overhangende kleed ademloos had zitten luisteren. Wat jammer dat hij de oorlog niet zelf had meegemaakt! Pas om halfelf was hij gesnapt, toen mama van onder de tafel slaapgeluidjes hoorde komen.

 De boer was met een strontkar op weg naar Amsterdam. Papa vertelde hem van zijn vrouw en vijf maanden oude baby en dat zijn fietstassen vol met eten zaten, en de boer had het goed gevonden dat papa zijn fiets onder de stront verstopte en als knecht naast de boer op de bok ging zitten. Zo waren ze langs de Duitse wegversperring geraakt. Oma en mama waren dolblij geweest met de proviand, al vonden ze papa wel stinken.

Toen opa vlak na mama’s verjaardag overleed, kwam ze met Henkje terug naar Utrecht. En met oma, want die kon natuurlijk niet alleen achterblijven in het hongerige Amsterdam. Omdat er in de kleermakerij geen geld meer verdiend werd, had oma de huur opgezegd, en ook die van het bovenhuis, want er was niemand meer die er hoefde te wonen. Haar man was dood, haar dochter getrouwd en woonachtig in Utrecht, haar stiefzoons ondergedoken en Jan, de jongere broer van mama, opgepakt en tewerkgesteld in een fabriek ergens in Duitsland. Zodra de oorlog afgelopen was en alles weer normaal, zou ze terugkeren naar Amsterdam. Gebrek aan woonruimte was er nog nooit geweest. Sterker nog, als je bereid was van de gemeentelijke woningdienst een huis aan een van de onwelriekende grachten te huren, kreeg je gratis nieuwe gordijnen, op de woonetage zelfs van velours. Maar dat was voor de oorlog. Na mei 1945 heerste er woningnood. Oma zou nooit meer terugkeren naar Amsterdam, behalve voor familiebezoek.

In Utrecht bleek dat oma lupus had. De aandoening van het immuunsysteem had haar neus weggevreten en elke ochtend, voordat de anderen op waren, ging ze met een pannetje was de keuken in om een neus te maken. Nick had het één keer gezien en hij zou het nooit vergeten. Griezelend eng vond hij het. Een gapend gat tussen haar lippen en voorhoofd waar ze een soort klei overheen boetseerde.

Later kreeg oma in het ziekenhuis een vaste neus. De dokter sneed een stuk huid uit haar voorhoofd en naaide dat over de neusholte heen, compleet met twee neusgaten. Het was, wat betreft uiterlijk althans, geen verbetering ten opzichte van de wassen neus, want oma was in de loop der jaren reuze bedreven geraakt in het modelleren ervan, terwijl de chirurg die haar “geholpen” had duidelijk een beginneling was. Ten minste, dat had Nick zijn vader een keer horen zeggen. “Wijlen mijn schoonvader de kleermaker had beter naaiwerk geleverd. En waarom niet een stuk uit haar dij gesneden in plaats van uit haar voorhoofd? Nu is die arme vrouw voor het leven getekend.” Uit de mond van Nicks vader waren dat ongekend empathische woorden aan het adres van zijn schoonmoeder, die zich ook altijd met hem bemoeide.

Nick Everse voelde zich schuldig. Niet omdat hij als zesjarige blij was geweest dat oma Van der Pluim opduvelde en hij een eigen kamertje kreeg (waar algauw een flinke hap uit verdween omdat er een douche kwam). Wel omdat hij in de tien jaar sindsdien maar twee keer bij haar op bezoek was geweest in het bejaardenhuis en dan alleen nog omdat zijn moeder had aangedrongen: “Behalve ons heeft ze niemand meer, Nick, en het is nog geen kwartier fietsen.”

Voor Nick was oma altijd die bemoeial met dat enge gezicht gebleven. Misschien was het anders gelopen als hij de dingen die hij vandaag had gehoord eerder te weten was gekomen. Maar sommige verhalen worden blijkbaar pas verteld tijdens het gezellig samenzijn na de begrafenis.

--

Willem Frederik Erné is schrijver, vertaler en musicus. Hij werkte jarenlang als multi-instrumentalist bij Seth Gaaikema, Tineke Schouten en Henk Elsink. Midden jaren ’90 schreef hij enkele non-fictiejeugdboeken, waaronder Het Politieboek (Ploegsma). In 2017 publiceerde hij zijn eerste roman, De arrogantie van het doorgeefluik. Vorig jaar verscheen Van de liefde en de zee, zijn tweede roman. 

--

Creatief met Corona

Hoe komen we deze bizarre tijd door? Op initiatief van auteur Reinold Vugs publiceert boekenplatform Bazarow.com elke werkdag rond de klok van 16.00 uur een nieuwe of bestaande tekst van schrijvers, medewerkers óf lezers. Het  het mogen ook schilderijen, tekeningen, collages of foto's zijn.  

Het doel van Creatief met Corona volgens Reinold: “Het belangrijkste is dat de bijdragen inspireren, prikkelen of wellicht troost bieden en lezers voor een moment wegvoert uit de dagelijkse werkelijkheid.” 

Zelf meedoen? Kijk hier hoe! 

Cynisme is ook een coronakunst

Cynisme is ook een coronakunst


Vrijdag sprak Delphine Lecompte in een column in het NRC haar misnoegen uit over de alomtegenwoordige coronakunst op het internet. Lecompte deelt dichters hierbij voor het gemak in twee categorieën in: goede dichters en verwerpelijke dichters. Goede dichters zijn verslaafd, mentaal instabiel, obsessief en van nature geïsoleerd. Zij hebben dus niet zo veel last van de coronacrisis. Verwerpelijke dichters staan liever op een podium, hebben zelfvertrouwen, een relatie en een bewust gekozen kledingstijl. Zij hebben het nu heel moeilijk.

De kop van Lecompte’s column: Lieve dichters, houd uw coronakunst voor uzelf! verwijst naar de gedichten die de podiumdichters nu, bij gebrek aan podia, op internet zetten. Deze “coronamisbaksels” dragen zorgzaamheid en verbondenheid uit. Lecompte roept haar lezers op deze gedichten over te slaan en ervoor in de plaats het werk van goede dichters te lezen. 

De zelfspot ontbreekt niet in deze half-schertsende column, zie de beschrijving van de goede dichter. Wat wel mist is de erkenning dat ook deze column ook coronakunst is. 

Cynisme is voor sommigen het beste medicijn. 
Voor anderen is het zorgzaam en verbonden zijn.

--

Door Remus Thijssen



Shortlist Hebban Thrillerprijs 2020 bekendgemaakt

Shortlist Hebban Thrillerprijs 2020 bekendgemaakt


Maandag 13 april maakte Hebban de shortlist voor de Hebban Thrillerprijs 2020 bekend. Van de vijftien boeken op de longlist koos de jury drie titels die kans maken op de prijs: Het bloemenmeisje van Anya Niewierra, Russisch voor beginners van Dominique Biebau en Stille wateren van Eva Nagelkerke. 

De Hebban Thrillerprijs is een nieuwe prijs voor de beste Nederlandstalige thriller van het jaar en komt voort uit de Hebban Thriller Awards, een publieksprijs die voor het laatst werden uitgereikt in 2014. Om de Nederlandstalige misdaadromans te bevorderen, reikt Hebban dit jaar voor het eerst de Hebban Thrillerprijs uit, die geen publieksprijs maar een lezersjuryprijs is. Zo’n honderd geselecteerde ervaren thrillerlezers lazen de titels van de longlist en stelden de shortlist op. De titels op de shortlist worden gelezen door een professionele jury, bestaande uit redacteuren, boekverkopers en recensenten. In juni wordt de prijs uitgereikt. 

--

Door Jorien Tromp 

Uit elkaar bekroond met Woutertje Pieterse Prijs

Uit elkaar bekroond met Woutertje Pieterse Prijs


Bette Westera en Sylvia Weve wonnen de Woutertje Pieterse Prijs met hun boek Uit elkaar. Dat maakte juryvoorzitter Arjan Peters zaterdag 11 april bekend in het radioprogramma De Taalstaat op NPO Radio 1. 

De Woutertje Pieterse Prijs is een belangrijke prijs voor het beste oorspronkelijk Nederlandse jeugd- of kinderboek en wordt jaarlijks uitgereikt. De prijs bestaat uit een oorkonde en een bedrag van 15.000 euro. 

Uit elkaar gaat over het thema echtscheidingen. De jury zegt over het boek: “Alles is origineel en sprankelend aan dit boek, met prettig-onaangepaste tekeningen en baldadige gedichten, waarin kinderen hoofdschuddend kijken naar de liefdescarrousel van de volwassenen, die hun kinderen soms lijken te vergeten – maar die hun kinderen soms ook een nieuw perspectief bieden. (...) De 33ste Woutertje Pieterse Prijs is voor een boek dat de tragiek niet ontkent, maar de feestelijkheid laat zegevieren. Het kan kinderen tot steun zijn, én laten lachen, op elke pagina van het uitbundige Uit elkaar, van Bette Westera en Sylvia Weve.”

Westera en Weve wonnen eerder al de Woutertje Pieterse Prijs in 2015, met hun boek Doodgewoon, dat ook bekroond werd met een Gouden Griffel. In dit kinderboek staat het thema de dood centraal. 

--

Door Jorien Tromp

Hoe Savannay Bay de crisis te lijf gaat

Hoe Savannay Bay de crisis te lijf gaat


Bazarow vraagt boekhandels hoe te overleven tijdens de coronacrisis. Hier de bijdrage van Savannay Bay. Meedoen? Stuur je bijdrage naar info@bazarow.com.

Savannah Bay is al ruim 35 jaar een kleine boekwinkel in hartje Utrecht. Begonnen als vrouwenboekhandel zijn wij al jaren breed gespecialiseerd met als belangrijkste onderwerpen; gender en seksualiteit, postkolonialisme, milieu en klimaat. Daarnaast verkopen wij een grote selectie algemene literatuur, waarvan veel Engelstalig, poëzie, spelletjes, cadeautjes, feministische theedoeken en sokken. Uiteraard kan je bij ons, net als bij elke boekhandel elk boek bestellen wat leverbaar is, uit binnen- en buitenland. We zijn bereikbaar via de webshop op onze site, via telefoon en mail. 

Net als andere boekwinkels en andere kleine zaakjes hebben wij het zwaar tijdens deze coronacrisis. Waar we normaal gesproken een groot deel van onze inkomsten halen uit de verkoop op locatie bij evenementen moeten we het nu vooral hebben van de winkelverkoop. En die is uiteraard minder doordat er minder mensen langs komen.

Daarom hebben wij heel erg ingezet op service en sociale media. Wij bezorgen gratis en per fiets boeken in en om rond Utrecht. Als het in de winkel is krijg je het nog dezelfde dag. Hiervoor is een heel team van fietsers beschikbaar.

Een ander deel van de vrijwilligers waar de winkel op draait verzorgt thuis de content voor op de website en sociale media. Via facebook, instagram, nieuwsbrieven en binnenkort zelfs een podcast worden boeken besproken en voorgelezen. Je kan je rond laten leiden door de winkel en advies op maat krijgen terwijl je gewoon thuisblijft.

Daarnaast blijft de winkel gewoon open zolang dat toegestaan is, waarbij wij uiteraard rekening houden met alle maatregelen zoals die door het rivm voorgeschreven zijn. Verder is het mogelijk supporter of donateur te worden, je leest hier alles over op onze site.

Juist in deze tijden is lezen een uitkomst en boeken zijn overal te bestellen. Door nu de keuze te maken waar je een boek of iets anders koopt, bepaal je waar je dat na de crisis ook nog kan doen.

Mik Vaes

--

Info Savannay Bay:

030-2314410
Info@savannahbay.nl
https://www.savannahbay.nl/
https://www.savannahbay.nl/radio-savannah/
https://www.facebook.com/BoekwinkelSavannahBay/
https://www.instagram.com/boekwinkelsavannahbay/
https://twitter.com/Savannah_Bay

 

Creatief met Corona 16. Comfortzone

Creatief met Corona 16. Comfortzone


Comfortzone
Door Kelly Zijlmans

Ze zeggen dat het leven begint aan het einde van je comfortzone. Dus ging ik op een zaterdag in het voorjaar met mijn bonusdochter naar een kinderworkshop bij Intratuin. Op de vide bij het paviljoen werden de kinderen neergezet. Jonge kinderen en echte moeders. De paniek sloeg gelijk toe. Ik ben nergens een grotere 'misfit' dan bij een verzameling moeders; moeders met een heus ouderschapsdiploma en bovendien tref ik hier exemplaren die pinnig de ruimte opeisen waarvan zij vinden dat hun wondertje die verdient. Moeders die me raar aankijken omdat ik een witte jas heb aangetrokken naar een kinderworkshop met verf.

Ongemakkelijk stuur ik mijn lief een whatsapp-bericht. Ik hoor bijna engelen zingen als ik hem een kwartier later zie lopen in het tuincentrum en hij me ontvoert voor koffie in het paviljoen beneden. Als een pleister die je snel lostrekt, blijkt de workshop verrassend snel klaar. We kiezen verderop in het tuincentrum stenen uit om thuis samen te beschilderen, rekenen af en de jongedame en ik lopen naar mijn mini.

Ik beschouw mezelf net veilig terug binnen mijn comfortzone als de kleine meid begint over moeder worden. “Een baby wordt toch eerst met het hoofd geboren? Niet met de benen?” O help! Ik voel nattigheid aankomen en wil een joker inzetten, me beroepen op het feit dat ik geen ouderschapsdiploma heb. In plaats daarvan geef ik echter op eigen wijze antwoord op haar vraag. “Gelukkig wel, met de voeten eerst wordt het helemaal een bende.” Ze is even stil voordat ze zegt:  “Ik denk dat ik het later net als jij doe, dat een ander het kindje draagt.” Ik ben verbaasd, want ze wil al zo lang ik haar ken later moeder worden. En het is natuurlijk niet zo dat je bonuskinderen plant; die krijg je er gewoon bij als je nieuwe liefde kinderen blijkt te hebben. Ze legt uit dat het haar allemaal lastig en pijnlijk lijkt. Dan stelt ze me de vraag die ik wil ontwijken. “Hoe doe je dat eigenlijk? Hoe zorg je ervoor dat je geen baby in je buik krijgt?” Oh hemel... Ik vraag haar of ze weet hoe baby's in de buik komen en ze zegt nee. Wat nu? Aangezien we voor een rood verkeerslicht staan, kan ik niet doen alsof ik mijn concentratie bij de weg moet houden. “Uh, nou, als je niet ziek wilt worden, moet je je goed kleden en zorgen dat je vitamines binnenkrijgt. Zoiets is het ook met niet zwanger willen worden; je moet je deels goed kleden of preventief een soort vitamine slikken.”

Vergeleek ik een zwangerschap nu echt met griep? Wat een slecht antwoord, maar zij lijkt het een logische uitleg te vinden. Dit soort gesprekken horen echt thuis bij hen met ouderschapsdiploma, bedenk ik, dus voeg ik eraan toe dat ze het wellicht beter nog eens aan haar mama kan vragen; zij heeft immers kinderen en weet er vast meer van dan ik. Ook kan zij uitleggen hoe mooi het is om zélf kindjes te hebben, omdat dat heel bijzonder schijnt te zijn. De kleine meid kijkt me van opzij aan en zegt dat ze dat een goed idee vindt. Kort daarna voel ik mezelf weer terugzakken in mijn comfortzone om daar de rest van de zaterdag te blijven.

--

Over Kelly Zijlmans. Stiefmoeders. In sprookjes worden ze afgeschilderd als vreselijke wezens, voeren ze kinderen giftige appels en zijn ze koud en kil. In het echte leven zijn ze vaak een doorn in het oog; de nieuwe vlam die denkt een beetje leuk met andermans kroost te kunnen pronken. Ik durf overigens te geloven dat ik dat imago niet heb. In de voor mij onbekende situatie begon ik mooie momenten en leuke gesprekken op te schrijven, zodat ik op momenten dat ik mijn rol lastig vond iets positiefs had om terug te lezen en om energie uit te putten.

De waarheid is namelijk dat ik, net als de meeste stiefmoeders, een echt mens blijk te zijn; een vrouw met onzekerheden over de situatie, met goede bedoelingen en die het beter met iedereen voor heeft dan Disney schetst. Ik ben 38 en reeds 6,5 jaar stiefmoeder van een meisje en een jongen van inmiddels 11 en 13 jaar oud. Op mijn Facebookpagina Stiefmonster schrijf ik over hoe ik als partner mijn best doe de juiste plek in het gezinsleven met andermans kinderen in te nemen, over mijn hondenkinderen en over het leven. De vrouw achter de stiefmoeder is zo'n monster niet zul je ontdekken, zij is verrassend normaal.

--

Creatief met Corona

Hoe komen we deze bizarre tijd door? Op initiatief van auteur Reinold Vugs publiceert boekenplatform Bazarow.com elke werkdag rond de klok van 16.00 uur een nieuwe of bestaande tekst van schrijvers, medewerkers óf lezers. Het  het mogen ook schilderijen, tekeningen, collages of foto's zijn.  

Het doel van Creatief met Corona volgens Reinold: “Het belangrijkste is dat de bijdragen inspireren, prikkelen of wellicht troost bieden en lezers voor een moment wegvoert uit de dagelijkse werkelijkheid.” 

Zelf meedoen? Kijk hier hoe! 

Creatief met Corona 15. De tuien van R'lyeh

Creatief met Corona 15. De tuien van R'lyeh


De tuinen van R’lyeh
Johan Klein Haneveld

Witte takken, als de handen van een afgekloven skelet, reikten naar me omlaag en dreigden zich in mijn uitrusting te haken. Op sommige plekken hingen slijmerige bruine plukken die wuifden alsof ze een eigen leven bezaten. Ik had wat flitsen kleur gezien, iets dat snel in een schuilplaats dook, maar verder was het woud volkomen uitgestorven. Geen geluid klonk er, niets bewoog. Ik zag niks dan bleke stammen. Onder mij bevond zich een pad van zand en schelpen, waarvan de meeste tot gruis waren vergaan. Het liep naar beneden af tussen twee rotswanden en verdween in de schemering. Hoewel de temperatuur nog aangenaam was, voelde ik een plotselinge kilte tussen mijn schouderbladen, alsof ik door vreemde ogen werd bespied. Ik hield mijn adem in en tuurde ingespannen. De schaduwen bleven echter leeg. 

Uiteindelijk liet ik een stroom van bellen ontsnappen. Fonkelend als diamanten stegen ze op. Ik keek op de duikcomputer op mijn mijn linker onderarm en zocht vervolgens het ventiel van mijn trimvest dat zich ergens op mijn borst bevond. Met een druk op de knop deed ik lucht in mijn vest lopen. Ik steeg op. De wanden van de onderzeese kloof gleden aan weerszijden van me aan me voorbij, de koraalskeletten lieten me ongehinderd passeren. Ik had weer alle kanten op vrij zicht, een helder blauwe wereld onder een dak van felle spiegeltjes. Het was alsof ik me in de open oceaan bevond. Het rif onder me was namelijk wit als krijt, volkomen afgestorven. De myriaden vissen van allerlei kleuren die er hadden samengeschoold waren verdwenen, op een enkele schuwe achterblijver na. Alleen algen voelden zich op deze plek nog thuis. 

Ik dreigde te snel omhoog te gaan en trok aan het koord dat lucht deed ontsnappen. Nog een kleine scheut erbij om niet te zinken en ik bleef zweven. Een blik op de computer leerde me dat ik nog voor twintig minuten zuurstof over had. Genoeg om terug te komen bij het schip dat een eindje achter mij dreef op een kolom van schaduw. Rechts van mij steeg een slinger bellen op. Hoe dichter ze bij het oppervlak kwamen hoe platter ze werden, als uit glas geblazen paddenstoelhoeden. Een donker silhouet verscheen. Noah. Ik zag de witte fles op de rug, het zwart met blauwe neopreen van het duikpak en achter zijn bril het wit van zijn ogen in zijn donkere gelaat. Ik vroeg me al een poosje af waar hij was gebleven. Ik zette mijn duim en wijsvinger tegen elkaar, met de andere vingers uitgespreid, het gebaar voor: ‘Alles goed?’ Hij maakte een wuivende beweging met zijn platte hand. Nee dus. Vervolgens wees hij naar beneden en stak vervolgens zijn duim omlaag. Ik maakte hetzelfde teken als zojuist. Ik zou hem achterna komen.

Met trage bewegingen van mijn vinnen en mijn armen gekruist voor mijn borst zwom ik naar Noah toe. Hijzelf liet al lucht uit zijn trimvest lopen en begon te zakken. Op zijn plek aangekomen, volgde ik zijn voorbeeld. Vanuit het heldere zonlicht kwam ik terecht in een dode, grijze schemering. Ik wist niet of deze koraalspleet daadwerkelijk smaller was dan degene die ik eerst verkend had, of dat het alleen zo leek omdat we nu met z'n tweeën de nauwe ruimte vulden. In elk geval kwamen verborgen claustrofobische gevoelens boven. Ik wilde niets liever dan direct weer opstijgen. Noah daalde daarentegen steeds verder af. Ik moest hem wel volgen. De wanden om me heen deden me denken aan het marmer van een mausoleum. Ik merkte dat ik mijn adem inhield. Mijn duikpartner kwam onder mij tot stilstand. Ik blies weer wat in mijn trimvest en kwam naast hem zweven. Ik was echter net te laat geweest met het remmen van mijn afdaling en moest mijn hand uitsteken om te voorkomen dat ik de schelpenbodem raakte. Meteen kwam van die plek fijn wit stof omhoog zetten. Het gaf het water een melkachtig aspect, maar niet genoeg om mijn zicht te belemmeren.

Noah wees. Zijn ogen keken me van achter zijn masker aan alsof hij iets van me verwachtte. Ik slikte. Wat ik zag was een bruinrode worm ongeveer zo breed als mijn pols, die licht pulseerde. Het begin en het einde ervan waren niet te zien. Achter mij verdween de meanderende tentakel uit het zicht om een bocht van de kloof. Voor mij loste hij op in de blauwe diepte. Noah wees. Hij wachtte niet op mijn oké-teken maar begon te zwemmen. Mijn hart bonkte in mijn keel en mijn adem leek een storm in mijn apparaat. Als de wereld om ons heen nog kleur had bezeten, dan zou die nu zijn verdwenen.

Ik wierp opnieuw een blik op mijn computer. We bevonden ons al op vijfentwintig meter diepte. Nog even en we zouden decompressiestops moeten maken om veilig boven te kunnen komen. Daar had ik in elk geval niet genoeg lucht meer voor. Ik ging naast Noah zwemmen, trok zijn aandacht en stak mijn duim op. Er leek een schok door hem heen te gaan. Hij keek naar de organische kabel. We hadden ondertussen het einde van de onderzeese kloof bereikt, maar niet het einde van de worm. Zijn lange lichaam slingerde verder over de met dode schelpen bestrooide helling. Nog steeds trilde hij, als een darm die een vloeistof pompte. Hij leek naar beneden toe zelfs breder te worden, minstens zo dik als mijn dijbeen. Het einde was verborgen in de diepte. Als er inderdaad ergens een einde aan kwam.

Noah keek op zijn dieptemeter en vervolgens op zijn horloge. Hij was een van de weinigen in ons team die geen computer gebruikte. Vervolgens ontspande hij. Hij keek hij mij aan en gaf het signaal met zijn duim en wijsvinger. Opluchting maakte zich van me meester. Ik blies lucht in mijn vest en terwijl ik op mijn scherm mijn snelheid controleerde, steeg ik op. Mijn duikpartner volgde mij. Ik zag hem echter af en toe omlaag kijken, alsof hij hoopte nog een glimp op te vangen van zijn bizarre ontdekking.

Ik liep naar het voordek, gekleed in mijn badpak en mintgroene shorts, slippers aan mijn voeten en een zonnehoed op, ook al hing de zon al groot en oranje boven de horizon. Ik had twee reeds geopende biertjes bij me. Grote druppels condenseerden op het groene glas.

Noah zat in een van de plastic strandstoelen, zijn handen achter zijn hoofd, starend naar de horizon, gekleed in een verkleurd T-shirt van een duikmerk. Ik zette een flesje naast hem neer en liet me in de tweede stoel zakken. De eerste teug van de drank was een bijna hemelse ervaring, de kou een groot contrast met de hitte, die ook nu het avond werd drukkend bleef. Ik slaakte een diepe zucht. Vervolgens keek ik opzij. Mijn duikpartner had zich niet bewogen. Zijn borstelige wenkbrauwen waren gefronst en ik zag dat hij op zijn onderlip beet.

‘Wat denk je dat het was?’ vroeg ik, nadat ik een tweede slok had genomen.

Mijn collega knipperde met zijn ogen en draaide zich naar me om. Hij moest duidelijk moeite doen om te glimlachen. ‘Oh, hee, Dian, ik had je niet gezien.’ Hij keek naast zich omlaag. ‘Dank voor het biertje.’

‘Geen probleem,’ knikte ik. Maar zo snel liet ik me niet van mijn onderwerp afbrengen. Ik wees naar hem met de hals van mijn flesje. ‘Serieus. Wat was dat ding? Een kabel? Een buis? Het leek te leven.’

‘Ik denk de hele tijd aan niets anders.’ Noah zuchtte. ‘Ik heb nooit iets gezien dat er ook maar op lijkt. Het zag er niet uit als iets kunstmatigs. Bovendien bevinden we ons aan de rand van het Groot Barrièrerif. Er zijn in een cirkel van honderden kilometers geen fabrieken of installaties.’

Ik schudde mijn hoofd. ‘Maar als het iets levends is, is het een onbekende soort. Groter dan enig ander wezen dat we kennen, zelfs de blauwe vinvis.’

‘Misschien is het een soort alg, of zeewier. Er duiken heel wat vormen op in de gebieden waar het koraal verdwenen is.’

‘Op meer dan vijfentwintig meter diepte?’

Mijn collega vertrok zijn gezicht. ‘Ik weet het ook niet. Maar wat het ook is, wij zijn de eersten die het hebben waargenomen. Geen enkele studie van het rif heeft dit fenomeen beschreven. De onderzoekers zijn ook vaak in dit gebied geweest. Dat betekent dat die worm of wat het ook is, pas is gaan groeien toen het verblekingsproces al lang en breed was begonnen.’

‘Het leek erop alsof hij uit de diepzee kwam, van het continentale plat of nog verder. Ze zeggen dat het grootste deel van de oceaanbodem nooit in kaart is gebracht.’

‘Dat hoeft ook niet om te weten dat het er kaal en doods is, met alleen wat zee-egels en zeekomkommers.’

Ik wist dat hij gelijk had, maar mijn verbeelding werd nog altijd gegrepen door het idee dat zo’n groot deel van onze planeet onbekend terrein was; dat we meer wisten van het oppervlak van de maan dan van de bodem van de zee. Het was een van de redenen dat ik voor dit onderzoeksveld had gekozen. Ik volgde ook elke ontdekking, of gerucht van een ontdekking, op mijn vakgebied. ‘Heb je gehoord van die satelliet die midden in de Stille Oceaan een ondiepte vond die er eerst niet was?’

‘Ik heb het gelezen omdat jij het getweet had’, antwoordde Noah. ‘Maar het plateau ligt nog steeds dieper dan duizend meter. En er zijn vulkanen onder water, dat weet jij net zo goed als ik.’

‘Vulkanen die een volkomen cirkel vormen, met een egaal platte bovenkant?’

Hij pakte zijn biertje, nam een slok en veegde met de rug van zijn andere hand zijn mond af. Hij keek nog steeds ernstig. ‘Wat wil je dan dat ik zeg? Dat het R’lyeh is, de stad waar Cthulhu slaapt?’

Ik ging rechtop zitten. ‘Ik wist niet dat je een horrorkenner was!’

‘Ik heb er genoeg van meegekregen. Dacht je dat ik alleen maar didgeridoo speelde? Of met de boemerang oefende? Dan was ik nooit hier terechtgekomen.’ Met een wijd gebaar duidde hij het rood glanzende oppervlak aan van de oceaan.

‘Ik heb je gewoon nooit eerder over Lovecraft gehoord,’ zei ik verontschuldigend. Ik kreeg een idee. ’Bevatten de verhalen van je volk, jullie droomtijd, niet iets over dat nieuwe plateau? Ik weet dat ze gebruikt werden om informatie over de omgeving over te dragen en dat ze in die teksten details hebben gevonden die bijna vijftienduizend jaar oud zijn. Ze vertellen over schiereilanden en kustlijnen die al duizenden jaren onder water staan.’

Noah haalde zijn schouders op. ‘Ja, generaties droegen op die manier geografische gegevens aan elkaar over. Maar de zeespiegel was op zijn laagst 120 meter onder die van tegenwoordig. Ze zeggen niks over een plateau op duizend meter diepte.’

‘Als ik me goed herinner waar die ondiepte zich moet bevinden,’ mompelde ik, ‘en ik trek de lijn van die vreemde buis of worm door, dan komt die ongeveer op dezelfde plek uit.’

‘Dat was precies waar ik over nadacht toen jij opdook,’ gaf mijn collega toe. Hij had het nog bijna volle flesje weer weggezet en staarde voor zich uit. Achter ons ging de zon onder en boven de oostelijke horizon verschenen de eerste starende sterren. ‘Wat wij zagen leek een soort voelspriet. Een tentakel. Alsof iets uit de diepte kwam onderzoeken hoe het er voorstond met het Groot Barrièrerif.’

‘En wie heeft er nu teveel verbeelding?’

‘Heel grappig, Dian,’ mompelde Noah, ‘maar ik heb geleerd dat de natuur niet iets doods is, grondstoffen die mensen kunnen gebruiken zonder consequenties. Overal bevinden zich heilige plaatsen, waar de geesten van onze voorouders hun aanwezigheid nog laten gelden. We worden geacht er respectvol mee om te gaan.’

Dezelfde huivering die ik had gevoeld tijdens de duik legde zich ook nu over mijn schouders. Ik nam een slok, maar het bier had zijn smaak verloren. ‘Wat wil je daarmee zeggen?’

Zijn gezicht was een open boek, waarin ik een diepe vertwijfeling kon lezen. ‘Heel zorgvuldig hebben we als mensheid niet voor het koraal gezorgd, of wel?’

--

Johan Klein Haneveld is schrijver van SF en Fantasy verhalen en boeken. Bovenstaand verhaal komt uit zijn nieuwe bundel Ruisreizigers en andere verontrustende verhalen.

 

Creatief met Corona

Hoe komen we deze bizarre tijd door? Op initiatief van auteur Reinold Vugs publiceert boekenplatform Bazarow.com elke werkdag rond de klok van 16.00 uur een nieuwe of bestaande tekst van schrijvers, medewerkers óf lezers. Het  het mogen ook schilderijen, tekeningen, collages of foto's zijn.  

Het doel van Creatief met Corona volgens Reinold: “Het belangrijkste is dat de bijdragen inspireren, prikkelen of wellicht troost bieden en lezers voor een moment wegvoert uit de dagelijkse werkelijkheid.” 

Zelf meedoen? Kijk hier hoe! 

Verfilming kinderboek De Gorgels van Jochem Meyer op komst

Verfilming kinderboek De Gorgels van Jochem Meyer op komst


Het kinderboek De Gorgels van cabaretier Jochem Myjer wordt verfilmd. Dat maakte het Nederlandse Filmfonds bekend in een bericht op hun website

Anna van der Heide regisseert de film. Zij maakte ook de jeugdfilms Brammetje Baas en Meester Kikker. Tamara Bos schrijft het scenario. Zij werkte al aan verschillende jeugdfilms, zoals Minoes en Dolfje Weerwolfje. De film bevindt zich nog in de eerste ontwikkelingsfase, maar het is bevestigd dat het om een live action-speelfilm gaat. Wanneer de film te zien zal zijn, is nog niet bekend. 

De Gorgels gaat over Melle, een jongetje dat op een nacht een vreemd, harig wezentje op zijn bed vindt. Het wezentje, dat een gorgel blijkt te zijn, beschermt kinderen in hun slaap. De boeken zijn razend populair en staan regelmatig in de top 50 bestverkochte boeken

--

Door Jorien Tromp

Nieuwe serie Dichter in het atrium over vijf Rotterdamse dichters

Nieuwe serie Dichter in het atrium over vijf Rotterdamse dichters


In een nieuwe vijfdelige serie op OPEN Rotterdam gaan vier Rotterdamse dichters uit de gouden generatie met elkaar in gesprek. Hans Sleutelaar, Peter Bulthuis, Rien Vroegindeweij en wijlen Jules Deelder kennen elkaar en elkanders werk al meer dan een halve eeuw. 

De makers van de serie Carel van Hees en Stephan Warmenhoven wilden de wijze woordkunstenaars hun kijk op het leven en op hun stad vast laten leggen. Ze bleken niets te vroeg te zijn, toen Deelder een maand na de opnames overleed. Als hommage is een aflevering volledig gewijd aan J.A. Deelder, de nachtburgemeester van Rotterdam. 

De dichters praten over hun jeugd, de dood, kunst, muziek, en literatuur. Sleutelaar bezoekt het Boijmans van Beuningen met zijn dochter Nadia, en Bulthuis, Deelder en Sleutelaar vieren Deelders 75ste verjaardag met een fles gin.

De afleveringen worden vanaf zondag 12 april om 18:00 wekelijks uitgezonden op OPEN Rotterdam. De afleveringen zijn ook terug te kijken op het YouTube-kanaal van OPEN Rotterdam.

--
Door Remus Thijssen

Podcast van de week: De Waanzinnige Podcast

Podcast van de week: De Waanzinnige Podcast


Lekker onderweg of thuis, alleen of met vrienden, luisteren naar een goed gesprek over boeken. Dat kan tegenwoordig heel gemakkelijk via podcasts: audio-uitzendingen on demand. Ze zijn er in allerlei soorten en maten - ook over boeken! Wij zetten er elke week eentje voor jou in het zonnetje.

De Waanzinnige Podcast 
In De Waanzinnige Podcast vertellen kinderen over hun lievelingsboeken. De regels:
1. De kinderen kiezen de boeken zelf uit.
2. Het zijn altijd boeken die ze zelf hebben gelezen.
3. De Waanzinnige Podcast is voor en door alle kinderen van 6 tot 12 jaar

Elke reeks van De Waanzinnige Podcast bestaat uit 13 afleveringen. 13 kinderen dus, en 13 boeken. Elke reeks is voor (en door) kinderen van dezelfde leeftijd – zo heb je altijd een aantal boeken om uit te kiezen.
#lezenisleuk #maarnietheus #echtwel

Momenteel kunnen er geen nieuwe afleveringen opgenomen worden omdat de scholen dicht zijn. Je kunt wel alle oude afleveringen hier gratis beluisteren én van de inzendingen van luisteraars worden nieuwe afleveringen gemaakt!

--
Door Sanne Wortman

Column: Leest heel Nederland nog?

Column: Leest heel Nederland nog?


Even leek de verkoop van boeken de verkoop van wc-papier achterna te gaan. Althans die indruk kreeg ik. De Stichting CPNB besloot de Boekenweek te verlengen en startte een nieuwe campagne om het thuislezen te bevorderen. Het leek te helpen: (potentiële) lezers wendden zich tot boekhandels van steen en bloed en/of hun digitale equivalenten. #ikleesthuis werkte als een wakeupcall: het lezen van boeken in tijden van corona en quarantaine ís een optie.

Het snelle anticiperen/reageren van de Stichting CPNB op de ontstane onzekere tijden was voor boekverkopers zeker geen overbodige luxe. De Boekenweek was al niet helemaal volgens verwachting verlopen - er werden activiteiten afgelast en de omzet daalde, voor het eerst in jaren - en vanwege het steeds maar verder aanscherpen van de veiligheidsmaatregelen moesten boekverkopers vrezen voor hun klandizie.

De eerste reacties op #ikleesthuis zagen er hoopvol uit. Boekenvakkers sloegen de handen ineen en er bleek veel mogelijk (ondanks de wat knullige slogans: Thuis? Daar kun je veel beleven en Niet buiten? Haal de wereld binnen). Online boeken kopen bij de lokale boekhandel bijvoorbeeld. En die boekverkopers bleken ook nog eens van harte bereid een blokje om te fietsen om bestellingen te bezorgen. Bovendien genereerde #ikleesthuis zoveel media-aandacht dat heel Holland leek te lezen.

Zelf doe ik aan dat thuislezen dapper mee. Sinds het begin van de Boekenweek las ik zeventien boeken (dat is meer dan vier boeken per week). Representatief voor het leesgedrag van de gemiddelde Nederlander ben ik niet: ik ben een a-typische veellezer. Gemeten over de laatste tien jaar las ik gemiddeld 3,3 boeken per week.
Zelfs voor een geroutineerde veellezer als ik is onder normale omstandigheden meer dan vier boeken per week dus al veel. Lezen vereist concentratie en bovendien heeft elk boek recht op individuele aandacht. Ik vermoed dus dat ik - en niet alleen ik, maar waarschijnlijk ook menig andere (gelegenheids-) lezer die eerst optimaal profiteerde van de Boekenweek en daarna gehoor gaf aan #ikleesthuis - moet constateren dat er een piek bereikt is. Vanaf nu zullen wij de gemiddelden zien afvlakken. Boekverkopers moeten even niet op ons rekenen.

Daar komt nog iets anders bij. Van die zeventien boeken die ik sinds de Boekenweek las, kreeg of kocht ik er in die periode dertien, de andere vier stonden al in mijn boekenkast. Er staan nu nog negen net nieuwe boeken op hun beurt te wachten, maar naarmate ik langer gedwongen binnenblijf - gedwongen is een relatief begrip: mijn schrijftafel in de keuken is mijn vaste werkplek - neemt de behoefte om nieuwe boeken te kopen af.
Van de ongelezen boeken in mijn boekenkast blijkt juist nu een grote aantrekkingskracht uit te gaan. Het is alsof ik door de bizarre situatie waarin we met zijn allen zijn beland tijd cadeau gekregen heb om me te ontfermen over de boeken die ik in de loop der jaren met zorg verzamelde.

Waar anderen hamsteren, heb ik schijnbaar de behoefte om mijn leesschuldquotiënt - dat woord leen ik van Peter Buwalda: het leesschuldquotiënt is het aantal boeken dat je bezit, gedeeld door het aantal boeken dat je daadwerkelijk gelezen hebt; in het meest gunstige geval is de uitkomst 1 - om te buigen.
#ikleesdusnogsteedsthuis en ik sluit niet uit dat, ook als de omzet van de boekhandels de komende week stabiliseert of zelfs daalt, heel Holland net als ik nog steeds leest. Maar het is ook heel goed mogelijk dat lezen uiteindelijk toch de op één na belangrijkste bijzaak in het leven blijk te zijn en wezenlijker zaken onze aandacht vragen.

--
Door Liliane Waanders

Creatief met Corona 14. Doodse stilte

Creatief met Corona 14. Doodse stilte


Doodse stilte
Door Alexander Roessen

“Het gaat om Daisy.” Even zweeg de vrouwenstem aan de andere kant van de lijn. “Ze is weg.”

Sharon liet de fineliner uit haar hand vallen en voelde haar hartslag in haar keel bonken. Briesend had ze haar mobiel opgepakt zonder haar blik van het schetspapier af te wenden en hem tussen haar oor en schouder geplaatst. Na het horen van haar dochters naam was haar frustratie omgeslagen in verwarring.

“Hoe bedoel je?” Ze staarde van het telefoonscherm naar de gescheurde foto van een lachende Daisy, die op een stapel bouwtekeningen lag en hield de mobiel weer tegen haar oor.

“We hebben overal gezocht en haar geroepen,” zei de vrouw met trillende stem. “We hebben uw man… haar vader ook gebeld, maar zijn telefoon schakelde direct door naar de voicemail.”

“Haar vader?” zei Sharon sissend. De knokkels van haar vingers die de mobiel omklemden, trokken wit weg. Als ze zes jaar geleden had geweten dat hij haar zo zou teleurstellen, was ze nooit aan de relatie begonnen. “Ik heb toch gezegd dat hij ons heeft verlaten. Waarom hebben jullie mij niet gelijk gebeld?”

“Dat hebben we als eerste gedaan. Uw collega zei dat u thuis aan het werk was, maar uw mobiel werd niet opgenomen. Kunt u zo snel mogelijk hierheen komen?”

Ontwerpen deed ze het liefst in stilte thuis in haar werkkamer, haar collega’s wisten dat ze de dan liever niet gestoord werd. De trillende mobiel op de hoek van haar bureau had ze zolang mogelijk genegeerd, totdat ze zonder te kijken het gesprek met een snauw had aangenomen.

“Ik ben er over vijf minuten.” Zonder een reactie af te wachten, verbrak ze de verbinding en ze haastte zich naar de gang. Verdomme Daisy, dacht ze bij zichzelf terwijl ze met haar jas en sjaal in de hand de garage in liep, dit kan ik nu niet gebruiken.

Ze graaide de sleutels uit haar handtas die nog op de vrieskist naast Erwins mobiel lag en struikelde bijna over het gereedschap. Als bouwvakker was er geen klus te klein voor hem, zelf bleek ze niet zo handig te zijn met een hamer en zaag. De auto zou ze over een tijdje op Marktplaats te koop aanbieden. Met de fiets in de hand wurmde ze zich door de loopdeur, draaide de deur op slot en sloeg de sjaal nog een keer om haar nek. Nadat ze haar handtas in de fietstas onder het kinderzitje had gedaan, sprong ze op de fiets en trapte zo hard als ze kon tegen de ijskoude wind in naar school. Als Daisy maar niet ...

Op het schoolplein kwam een van de juffrouwen haar al tegemoet. Sharon dacht haar te herkennen van het kennismakingsgesprek dat ze samen met Erwin en Daisy had bijgewoond. Hij regelde de schoolzaken vanaf dat moment. Als hij de hele dag in de garage kon zitten, kon hij ook Daisy naar school brengen en weer ophalen. Voortaan zou ze dat zelf moeten regelen.

“We hebben haar nog niet gevonden.” De vrouw keek haar met een bezorgde blik aan. “We vrezen dat ze is weggelopen, of misschien is meegenomen. Hebt u haar vader nog gesproken?”

“Nee. Waar is haar klaslokaal?” Zonder veel aandacht aan de vrouw te besteden, liep Sharon naar de voordeur van het schoolgebouw. “Daisy kan niet weg zijn, ik ben er zeker van. Thuis speelde ze ook altijd verstoppertje toen Erwin haar nog van school thuisbracht. Ik had haar altijd zo weer gevonden. Daisy!”

“Daisy’s vader vertelde ons over de thuissituatie tijdens het laatste oudergesprek.” Hijgend kwam de juffrouw naast Sharon in de deuropening van het klaslokaal staan waar Daisy voor het laatst was gezien. “Vervelend dat hij zonder werk kwam te zitten. Dat moet moeilijk zijn geweest.”

“Het heeft de relatie inderdaad geen goed gedaan.” Thuiswerken was voor Sharon onmogelijk geworden nadat Erwin zijn baan in de bouw was kwijtgeraakt door de stikstofcrisis. Ze was wanhopig geworden van het onophoudelijke getimmer en gezaag in de garage aan die stomme auto. Ze was juist gewend om in stilte thuis te kunnen werken, geen man en kind die haar lastig vielen, geen afleidingen, geen collega’s die haar stoorden. Erwin had beter moeten weten na al die jaren.

Sharon stapte het klaslokaal binnen, op de voet gevolgd door de juffrouw. “Daisy! Kom op. Ik heb hier geen zin in.” Ze zakte door haar knieën, maar meer dan enkele tafelpoten, stoelpoten en een lage kast zag ze niet. Ze voelde de woede weer in haar maag omhoog borrelen, ze had nooit veel geduld gehad voor dit soort stomme spelletjes.

“Denkt u dat Daisy zich daarom heeft verstopt, vanwege de problemen thuis?

Sharon draaide zich met een ruk naar de vrouw en keek haar nijdig aan. “U hebt geen idee hoe het is.”

“Nee, maar we zien wel dat spanning tussen de ouders kan overslaan op het kind. Wanneer de prestaties achteruitgaan, is dat een teken dat er iets mis kan zijn.”

“De spanningen zijn weggenomen, dus er is nu geen enkele reden voor haar om zich te verstoppen.” Sharon had zich ervan verzekerd dat ze voortaan in alle rust thuis zou kunnen werken. Zolang Daisy haar mond maar hield. Maar wie neemt een kind nu serieus.

Onder de kastdeur herkende Sharon de gesp van een Hello Kitty rugzak. Ze stapte op de kast af en schoof de deur open. “Zie je, mama weet je altijd te vinden.”

Sharon sloeg de flap van de fietstas omhoog en propte het rugzakje bovenop de handtas. Ze zou aan haar moeder vragen of zij nog weet hoe je dat soort vlekken verwijdert. De laatste keer was alweer zeven jaar geleden.

Ze tilde Daisy op en gespte haar vast in het kinderzitje. Daisy hield haar blik op de grond gericht en huilde zachtjes.

“Kom hier met je handen, dan doe ik je wanten aan. Wat is dat?” Sharon vouwde het gebalde vuistje open en pakte de andere helft van de gescheurde foto uit haar hand. “Heb je onthouden wat ik heb gezegd?”

“Nooit in de vriezer kijken, mama.”

--

Alexander Roessen is 46, schrijver, bouwkundig tekenaar en boekenblogger bij Thrillers & More. Roessen schrijft graag (korte) verhalen, vaak met een thriller thema. Schrijven doet hij al vanaf kinds af en aan, soms wat meer dan anders. De laatste jaren schrijft Roessen bijna wekelijks en doet hij mee aan schrijfwedstrijden. Een aantal verhalen zijn gepubliceerd in diverse bundels.

--

Creatief met Corona

Hoe komen we deze bizarre tijd door? Op initiatief van auteur Reinold Vugs publiceert boekenplatform Bazarow.com elke werkdag rond de klok van 16.00 uur een nieuwe of bestaande tekst van schrijvers, medewerkers óf lezers. Het  het mogen ook schilderijen, tekeningen, collages of foto's zijn.  

Het doel van Creatief met Corona volgens Reinold: “Het belangrijkste is dat de bijdragen inspireren, prikkelen of wellicht troost bieden en lezers voor een moment wegvoert uit de dagelijkse werkelijkheid.” 

Zelf meedoen? Kijk hier hoe! 

Creatief met Corona 13. Het 1,5 meterleven ofwel...

Creatief met Corona 13. Het 1,5 meterleven ofwel...


Het 1,5-meterleven ofwel:

Monsieur Hulot en de Herijking van Vrijheid, Gelijkheid en Verwantschap

Door Bas Aghina

Als je na vier dagen – we spreken begin april – er weer eens op uit trekt voor de inwendige mens dan merk je het op straat, in de winkel en voor het stoplicht: wij maken meer oogcontact en dat is belangrijker dan ooit. Je voelt dat hier iets gebeurt, dat ook het zoveelste bewijs is dat wij nu in een heel andere wereld leven dan zo’n drie weken geleden. Waarom maken wij meer oogcontact? Is het om te zien of wij wel de nodige anderhalve meter afstand houden? Zolang we gewoon ruime afstand houden is het toch niet nodig om opeens aandachtiger te bewegen in het openbaar? Want een bepaalde afstand innemen doen wij instinctief al bij sommigen. Iedereen die krantenabonnementen of goede doelen aan de man en vrouw heeft gebracht, in verkiezingstijd heeft staan flyeren of dit venten heeft ondergaan, weet wat ik bedoel. Alleen, dat afstand houden lukt lang niet bij iedereen en dat is nu juist wél de opdracht.

Omdat wij ons nieuw gedrag moeten aanleren voor een zaak van gezond, ziek of erger, moeten het verstand om hulp gevraagd worden. Veilig thuisgekomen zoomen wij in op afstand houden, en zien dan op drie niveaus iets gebeuren.

Allereerst lezen wij elkaars lichaamstaal beter bij één-op-één ontmoetingen om te zien hoe wij ervoor staan: fysiek – zijn er betraande ogen zonder emotie, wordt er gehoest of gesnuft? – en in ons gemoed en onze bedoelingen. Omdat beiden de ongemakkelijkheid herkennen en erkennen, glimlachen wij vaker, al is het soms onwennig. Ook om de ander zo te laten zien dat we geen vreemde, plotselinge bewegingen gaan maken, die ongewild tot botsingen kunnen leiden.

Ten tweede, willen wij ruimte voor de ander maken, zoals wij ook verwachten dat zij of hij dit doet, zodat ieder de ingeslagen weg kan vervolgen naar het brood van de dag en soep voor de avond. Wat onhandig maar met de beste bedoelingen, bewegen wij ons in het nieuwe 1.5-meterleven. In deze tijden voelen wij ons – van straatveger tot staatshoofd – “Nationwide” verdwaald in een vreemde, vaak duistere film. Zonder de huidige tragische dynamiek te betwisten – Dickens’ “It’s the best of times, It’s the worst of times” wringt zich tussen de regels door naar voren – waan je je soms ook plots in een Tati-film.[1] Monsieur Hulot, Jacques Tati’s alter ego, is meestal verdwaald, naar rechts beleefd buigend en links deuren openhoudend in een Frankrijk dat vooroorlogs familiegedoe wilde verruilen voor de moderne tijd van een heldere en soms genadeloze moraal van efficiënt beton, staal en glas. De onhandige Hulot met eeuwig hoedje, pijp en regenjas, zoekt zijn weg in kantoortuinen, hightech keukens vol zelfopenende deurtjes – we spreken 1958! –  drukke rijbanen, familiestranden en hotels, in een mensenmassa die ogenschijnlijk wél weet hoe zij zich moet voortbewegen. Sinds half maart zijn wij allemaal een beetje meneer of mevrouw Hulot geworden. Behalve een bron van plezier en inspiratie – Mr. Bean is duidelijk familie – zijn Tati-films zoals “Mon Oncle” en “Playtime” nu sociaal lesmateriaal voor ons 1,5-meterleven.[2]

Wie nu sociaal is, houdt fysieke afstand, maar verkleint zo de psychische afstand tot elkaar. En dat is het derde wat gebeurt: wij ontmoeten elkaar nu meer van gelaat tot gelaat, om het met Levinas te zeggen.[3] Daarom beweer ik dat de kwaliteit van onze ontmoetingen in de publieke ruimte nu juist kan groeien. Op gepaste afstand voelde ik mij gesteund toen ik via een “gelaatsessaytje” (op FB) vroeg of deze ervaring herkenbaar is of slechts gratuite voorjaarsmijmeringen zijn van een idealistische filosoof; het leverde mooie reacties op zoals:

“Heel herkenbaar (…) en eigenlijk heel mooi (…) vooral als je ook een andere hondenbezitter tegenkomt (…) het besef groeit dat we juist nu tot elkaar veroordeeld zijn in dit eindig bestaan (…) de publieke ruimte in de supermarkt is JUIST afgenomen (…) bijna twee mensen met elkaar op de vuist zien gaan (…) kan deze welgemeende vriendelijkheid zo blijven a.u.b. (…) wat paradoxaal. Afstand maar toch dichtbij (…) Nu bepalen met Berlin (niet Irving, componist van o.a. White Christmas, maar Isaiah, de filosoof, redactie) wat vrijheid inhoudt. Dat dansje om elkaar heen is de kern (…) nu wel uitkijken voor disciplinerende keuzes (met Marli Huijer en Noah Harari) die langer blijven (ook na deze crisis, redactie) (…) hoe willen wij onze gezondheidszorg en democratie inrichten en wat dat betekent in tijden van pandemieën en andere dreigingen (…) verbonden op afstand zijn.”[4]

Bedankt Jan, Lutske, Louis, Maureen, Arjan, Elly, Babs, Maarten, Marieke, Roeland en Ineke: bedankt voor deze eerlijke en toegankelijke antwoorden in deze tijd van het houden van fysieke afstand. Deze reacties laten óók zien dat wij ons al die tijd (onbewust?) al hebben voorbereid via sociale media in “het tussen haakjes” kunnen zetten van de fysieke component van ons bestaan. We kunnen nu de lichamelijke bewegingsvrijheid in het sociale deels “offeren” ten gunste van het verruimen van onze mentaal-sociaal vrijheid.[5] Immers, inmiddels zijn wij vaak volleerde mediale mensen, die hun fysieke sociale ruimte nu kunnen inzetten ten gunste van anderen, als het aardige zusje (?) van ons egocentrische “dikke-ik”.[6] Ingetogenheid, zich inleven en andere – het mag wel eens gezegd worden – deugden met religieuze (voor)ouders, komen nu goed van pas. Of liever gezegd: zij laten ons de Koninklijke weg zien door de sociale ruimte, culminerend in de “dansende balans” tussen vrijheidsuiting en verantwoordelijkheid. Is het nu verantwoord zomaar te gaan rennen, zonder aanziens des persoons? De balans tussen mijn eigen ‘ik ren mij rot’ en andermens ‘ik blijf vrij van jouw inmenging binnen anderhalve meter’ balanceert nu op verantwoordelijkheid en prudentie. De ene kan nu niet zonder de andere. Het is nu niet de tijd om in daden moreel te gaan hinkelen, wel om de dans in te zetten.

En deze “dans” is nodig, want buitengekomen zitten wij allemaal in hetzelfde schuitje: om de situatie in te schatten en elkaars gelijkwaardigheid te benadrukken, moeten wij elkaar beter peilen in vrijheden en verantwoordelijkheden. We ontkomen er niet aan ons sociale zelf te herijken, dus: waarom dit niet in kleine kring uitproberen, alsof wij weer kinderen zijn die met hulpwieltjes leren fietsen in de kamer? Een beetje burger begint daarmee binnenshuis te oefenen. Op je huisgenoten, je huisdier of om makkelijker te beginnen: die dure vaas van oma; daar mag toch niemand bij in de buurt zitten. Sinds 31 maart de WHO adviseert om ook thuis de anderhalve meter bubbelbuffer te eerbiedigen, is het dansen thuis al begonnen.

Nog iets kan gebeuren: ons 1.5-meterleven kan ons aanzetten tot een spirituele oefening van klooster- en/of Zen-achtige “mindfulness”. Pas als ik ten opzichte van willekeurig welk object mijzelf, zonder te forceren, op anderhalve meter afstand natuurlijk weet te bewegen en ermee kan communiceren, ben ik gereed naar buiten te gaan. Ons 1.5-meterleven maakt ons gelijkwaardig in het herijken van onze vrijheidsuitingen, de spontane en de projectmatige en laat zo ook meteen onze onderlinge verwantschap zien… Als wij dit besef durven toelaten en doordenken in onze “verstilling” thuis, in de straten en onze bovenkamer, dan beseffen wij het: wij zijn eigenlijk bezig Vrijheid, Gelijkheid en Broederschap (moderner: Verwantschap) te herijken. Verwant zijn wij in ieder geval op biologisch niveau: wij kunnen elkaar aansteken. Maar ook anders: wij delen dezelfde tijd, planeet en opdracht iets moois van het leven te maken. En C als gelijkmaker bewijst dat wij ook Gelijk zijn, waarbij dit ook slechts een begin is, want gelijkwaardigheid laat zich verder positief uitwerken. En over onze vrijheid hebben wij ons voor nu al genoeg geuit. Mijmeren en mediteren op deze Democratische Drie-eenheid, kunnen ons kompas zijn in deze vreemde wateren. Mocht deze bewering te ver gaan; het zijn ook tijden die verre van normaal zijn.

En hoe laten wij elkaar herkenbaar zien dat wij met deze herijking van waarden bezig zijn? Door het maken van een buiging; niet de koloniale, onderdanige, blikvermijdende, wel de wederzijdse democratische, gelijkwaardige variant, met twee handen voor de borst omhooggericht. De buiging voor anderen, de Ander, als in: de naam voor iedereen tot en met, zo je denkt, wilt of voelt, een deze wereld overstijgend wezen. Buigen voor het Andere, als in: de organische en anorganische natuur. Deze buiging houdt de afstand in stand en laat toch de gewenste sociale toenadering zien. Zoekend naar oogcontact brengen wij onze gelaten dichterbij elkaar. Alleen, dit soort buigen maakt dat wij nog verder van elkaar moeten gaan staan. Worden wij namelijk te enthousiast in onze goede bedoelingen, veranderen wij in een ogenblik binnen de 1,5-meter grens van bondgenoot in mogelijke wondgenoot. En dat was nu net niet de bedoeling.

De balans tussen sociaal-fysiek-lichamelijke vrijheid en sociaal-mentale vrijheid, daar gaat het om. De vrijheid in en van de geest(en). Deze gaat als een pendelklok heen en weer, waarbij wij ons telkens de vraag kunnen stellen: welke vrijheid is welk risico waard, voor mijzelf en voor anderen? En hoe zit dat met jou? Op dit niveau, verandert onze stuntelfilm weer in een oorlogsepiek: who can tell friend from foe? Liever stel je jezelf dan de vraag: hoe kan ik mijn lichamelijke bewegingsvrijheid inruilen voor sociaal-mentale avonturen en ook dieper gaan? Mij onderdompelen in eigen deels verborgen talenten-bewonderbaar-op-afstand en die van mijn huis- en planeetgenoten, op zoek naar onvermoede vergezichten, betoverende klanken en ervaringen van ons bestaan? Zo bezien vergroot het fysieke 1,5-meterleven ons mediale leven met 1,5-Gb. Mind over matter?

Het is een ironie van de geschiedenis, dat wij in het jaar van 75 jaar vrijheid ons eigen leven zo aan banden moeten leggen, om te ontdekken dat alle vrijheid relatief is, dat ook onze eigen vrijheid een familie is van verschillende verwanten, die gelijkwaardig zijn.

Allez, het wordt nu tijd Monsieur Hulot te gaan zien. Om daarna onze nieuwe groet uit te proberen op huisgenoten en objecten.[7] En voor wie echt weinig ruimte heeft: wellicht volstaat een lichte knik – en oogcontact – van een glimlachend gelaat en een hoofd dat danst, vol van Vrijheid, Gelijkheid en Broederschap. Dat wordt oefenen; nou en? Samen leven is het waard.

--

Sebastiaan Aghina werkt als publicist/schrijver, organisator/manager en docent/onderzoeker in o.a. het (beroeps- en volwassenen)onderwijs (o.a. Volksuniversiteit Amersfoort), de zorg en het publieke domein.

Strip: Thymen Aghina.

Recent publiceerden Sebastiaan (vader) en Thymen (zoon) het kinderboek Surrealinea, De Zwevende Stad

Noten

[1] Charles Dickens begint met deze bijna oudtestamentische zin zijn meesterwerk A Tale of Two Cities (1859) over het wel en wee van twee dubbelgangers in respectievelijk London en Parijs ten tijde van de Franse Revolutie.

[2] Zie voor leven en werk van de grootmeester van de stille filmlach Tati, half-Russisch en half-Nederlands geboren als Jacques Tatischeff (1907 – 1982): https://nl.m.wikipedia.org/wiki/Jacques_Tati

[3] De filosofie van de dialogische relatie als basis voor bestaan én het morele appel dat uitgaat van de ontmoeting van het gelaat van de Ander, is ontwikkeld door Emmanuel Levinas (1906 - 1995) de Franse fenomenologische filosoof. Voor een actuele toegang tot zijn werk zie: Renée van Riessen, Van zichzelf bevrijd. Levinas over transcendentie en nabijheid, Sjibbolet Filosofie, Amsterdam, 2020 of anders Theo de Boer, Tussen filosofie en profetie: de wijsbegeerte van Emmanuel Levinas, Ambo-Wijsgerig, Bilthoven, 1976 en latere drukken.

[4] Marli Huijer is huisarts en voormalig Denker des Vaderlands bekend; Yuri Noah Harrari is (cultuur)historicus en bestsellerauteur, bekend van o.a. Deus.

[5] Het tussen (…) zetten, is geïnspireerd op het werk van Edmund Husserl (1859 – 1935), filosoof en “aartsvader” van de fenomenologie. Hij zette het zijn van de wereld en de dingen zolang tussen (…) op zoek naar het beschrijven en begrijpen van de fenomenen.

[6] Dank aan Harry Kunneman voor de beeldspraak van het “dikke-ik”, zie o.a. Harry Kunneman, Voorbij het dikke-ik. Bouwstenen voor een kritisch humanisme, SWP Uitgeverij, Amsterdam, 2015.

[7] Dit heet ook wel de Soendanese groet, ook zo benoemd en uitgevoerd door de Koning in het recente staatsbezoek aan Indonesië.

--

Creatief met Corona

Hoe komen we deze bizarre tijd door? Op initiatief van auteur Reinold Vugs publiceert boekenplatform Bazarow.com elke werkdag rond de klok van 16.00 uur een nieuwe of bestaande tekst van schrijvers, medewerkers óf lezers. Het  het mogen ook schilderijen, tekeningen, collages of foto's zijn.  

Het doel van Creatief met Corona volgens Reinold: “Het belangrijkste is dat de bijdragen inspireren, prikkelen of wellicht troost bieden en lezers voor een moment wegvoert uit de dagelijkse werkelijkheid.” 

Zelf meedoen? Kijk hier hoe! 

Utrechtse stadsdichter Ruben van Gogh komt met Poëzie per Mail

Utrechtse stadsdichter Ruben van Gogh komt met Poëzie per Mail


Voor een eenmalige betaling van €12,50 kun je vanaf vrijdag 10 april vier weken iedere dag een gedicht in de mail krijgen. Utrechtse meester van het dichtersgilde Ruben van Gogh kiest iedere ochtend een van zijn gedichten of liedteksten en voorziet het van een begeleidende tekst. Op zijn site is een link te vinden naar een Tikkie, of gewoon zijn bankrekeningnummer. Als je het geld overmaakt met vermelding van je mailadres, kan je dagelijks een portie poëzie in je mailbox verwachten.
Nu mensen niet meer naar het theater of andere voorstellingen mogen, vindt Van Gogh dat de literatuur dan maar de mensen op moet zoeken. Naast het vullen van de leegte die alle dichte theaters en podia achterlaten, hoopt Van Gogh met dit initiatief zichzelf zonder steun van de overheid drijvende te kunnen houden. “Nieuwe tijden vragen om nieuwe initiatieven” aldus Van Gogh. 

--
Door Remus Thijssen

Verkoop kinderboeken en fictie toegenomen sinds coronacrisis

Verkoop kinderboeken en fictie toegenomen sinds coronacrisis


De populariteit van jeugdboeken en fictie is opvallend toegenomen sinds de zogenoemde ‘intelligente lockdown’ vanwege de coronacrisis van kracht is, meldt directeur Eveline Aendekerk van Stichting CPNB.

Drie weken geleden lanceerde de CPNB de campagne #ikleesthuis. Met de campagne wil de CPNB mensen aansporen om komende tijd zoveel mogelijk te lezen en hun boeken bij de lokale boekhandel te kopen. Het is niet direct te zien dat de campagne zich vertaalt in de verkoop van meer boeken, zegt Aendekerk, maar ze ziet wel verschuivingen in de trends. “Kinderboeken deden het in 2019 niet heel goed. Maar die zijn de afgelopen weken heel hard aan het terugkomen.”

Kinderboeken die het op dit moment goed doen, zijn onder andere boeken van de populaire series De Waanzinnige Boomhut, De Gorgels en Het leven van een loser. Aendekerk noemt De Zweetvoetenman van Annet Huizing als hoge binnenkomer in de bestsellerlijst. Bij volwassen fictie staan veel titels van Lucinda Riley in de lijst. Sinds de coronacrisis staat De pest van Albert Camus uit 1947 in de top 3. Het boek gaat over een stad die vanwege een epidemie van de buitenwereld wordt afgesloten. 

De CPNB zet de campagne #ikleesthuis door en roept mensen op vooral bij lokale boekhandelaren boeken te bestellen. "Veel boekhandels hebben een eigen bezorgservice in het leven geroepen en brengen bijvoorbeeld met scooters en bakfietsen boeken rond. Op die manier proberen ze ook in deze rare tijden toch het hoofd enigszins boven water te houden," aldus Aendekerk. 

Volgende week komt Bazarow met een reportage over vindingrijke boekhandels in tijden van de coronacrisis. Heb je binnen je boekhandel een bijzonder project lopen, laat het de redactie weten op info@bazarow.com.

--

Door Jorien Tromp

De Nachtwacht voorlezen?

De Nachtwacht voorlezen?


Echt waar, dat kan. Kinderen laten kennismaken met de Nachtwacht? En niet in het museum, maar thuis? Daar vinden ze niets aan?! Toch wel!
De ingrediënten? Het meisje met de gouden jurk en Beleef de Nachtwacht 

Lees voor uit Het meisje met de gouden jurk, een verhaal over Rembrandt en de Nachtwacht. Geniet samen van het verhaal over de schutters. Welke schutter zet Rembrandt vooraan? De schutters in het boek zetten hun beste beentje voor. Iedere schutter vindt zichzelf natuurlijk de beste!
Na het voorlezen van dit boek hebben kinderen de Nachtwacht in hun hoofd.

En nu op naar het museum. Op de site van het Rijksmuseum staat het Nachtwachtverhaal. Op deze prachtige site kunnen we allereerst  ook Niesje zien staan. En waarom heeft ze een kip aan haar middel hangen? Dat hebben kinderen in het boek ook zien staan. En welke schutter Rembrandt echt belangrijk vond? En waarom? Ooit gedacht dat het zo leuk kan zijn om de Nachtwacht te ontdekken met kinderen?

Oh, en een andere aanrader is om een keer Marten en Oopjen voorlezen, ook uit hetzelfde boek. Met dezelfde site.
Het is leuk om kinderen op deze manier enthousiast te maken voor een museumbezoek. Andere verhalen van musea in Amsterdam zijn eveneens te vinden in dit boek. Allemaal gekoppeld aan verhalen van de verschillende musea in Amsterdam. 

--
Door Rita Pontororing

 

'Coco kan het!' verkozen tot Prentenboek van het Jaar 2021

'Coco kan het!' verkozen tot Prentenboek van het Jaar 2021


Het prentenboek Coco kan het! is dinsdag 7 april door Stichting CPNB verkozen tot Prentenboek van het Jaar 2021. Het boek staat centraal tijdens De Nationale Voorleesdagen die 20 januari 2021 starten met Het Nationale Voorleesontbijt.

Coco kan het! is geschreven en geïllustreerd door Loes Riphagen en gaat over de babyvogel Coco die voor het eerst moet vliegen, maar dat niet durft. Riphagen maakte het prentenboek speciaal voor haar driejarige dochter Coco. 

“In deze bijzondere tijd, nu we allemaal thuis moeten blijven, ben ik heel blij dat ik kinderen met mijn boek plezier en hopelijk ook inspiratie kan geven. Ik hoop dat heel veel ouders, opa’s en oma’s en juffen en meesters hun kinderen voorlezen, ‘live’ of via een beeldscherm,” zegt Riphagen op de website van uitgeverij Gottmer over het winnen van de prijs. Op YouTube plaatste Stichting CPNB een video waarin Riphagen uit het prentenboek voorleest. 

Riphagen debuteerde in 2008 met Slaapkamernachtdieren. Inmiddels heeft ze achttien boeken gemaakt, waarvan verschillende werken verschenen in het buitenland. In 2013 werd haar boek ZZZ verkozen tot Prentenboek van de Kinderboekenweek. 

--

Door Jorien Tromp

Boekhandel kan niet op tegen gratis verzending door Bol.com

Boekhandel kan niet op tegen gratis verzending door Bol.com


Donderdag schreef Michiel Krielaars in zijn column in het NRC over de ondergang van zijn vaste boekhandel. De Amsterdamse boekhandel Schimmelpennink zal op 1 mei de deuren sluiten. Krielaars had een speciale band met de boekhandel. Hij kwam er zelfs wel eens achter de kassa staan, als aspirerend boekhandelaar, voor inzicht in het vak.
De 75-jarige Ton Schimmelpennink heeft nog lang getwijfeld over de sluiting, maar hij is er inmiddels wel opgelucht over. Toch wou hij nog even kwijt dat het groeiende monopolie van Bol.com, wat vele winkels de das om doet, ook te danken is aan de boekverkopersbond. Die hebben Bol namelijk toegang gegeven tot CB, waardoor Bol nu gratis boeken kan verzenden. Schimmelpennink kost dat 6,95 per boek, dus daar kan je niet tegenop als lokale boekhandel.

Menig vaste klant betreurt het afscheid van de boekhandel en zijn eigenaar, die nu dagelijks droevige mails ontvangt van zijn oude klandizie. Naast boekhandel was het op zaterdagen ook een buurtcafé, waar vaste klanten de wereld kwamen doornemen.

--
Door Remus Thijssen

 

Creatief met Corona 12. In Artis (Corona II)

Creatief met Corona 12. In Artis (Corona II)


In Artis (Corona II)
door Michel van Dijk

Vandaag sprak ik met
alle dieren
ik begroette de eenden in de vijver
wenste hen een goede dag
knikte naar de duiven
kalmpjes zaden plukkend
in het gras
zwaaide van verre naar de zebra’s
informeerde naar hun gezondheid
ik lachte verlegen naar de giraffe
riep naar de kraaien in de lucht
en sprak op vriendschappelijke toon
met de merel
driftig het voorjaar bezingend
één tak hoger dan ik
reiken kon

plotseling zag ik hoeveel van alles
er altijd al was
het wachtte rustig
tot ik mijn ogen opende
en eindelijk meer zag dan alleen
Narcissus in de spiegel
een denkende aap die
zijn natuur
vergeten was

--

Michel van Dijk is niet alleen journalist, maar ook docent, dichter en liedjesschrijver. ‘In Artis’ maakt deel uit van de Corona-cyclus. Meer informatie op www.michelvdijk.nl

--

Creatief met Corona

Hoe komen we deze bizarre tijd door? Op initiatief van auteur Reinold Vugs publiceert boekenplatform Bazarow.com elke werkdag rond de klok van 16.00 uur een nieuwe of bestaande tekst van schrijvers, medewerkers óf lezers. Het  het mogen ook schilderijen, tekeningen, collages of foto's zijn.  

Het doel van Creatief met Corona volgens Reinold: “Het belangrijkste is dat de bijdragen inspireren, prikkelen of wellicht troost bieden en lezers voor een moment wegvoert uit de dagelijkse werkelijkheid.” 

Zelf meedoen? Kijk hier hoe! 

Creatief met Corona 11. Kleine genoegens in verwarde tijden

Creatief met Corona 11. Kleine genoegens in verwarde tijden


Kleine genoegens in verwarde tijden
door Bert Dekkers

Verwarde tijden: "willen de beste stuurlui svp thuis blijven"

Van een vorige huisarts, met wie ik nog een blauwe maandag het bestuur van een vrijwilligersorganisatie deelde, kreeg ik direct na pensionering al het advies bijeenkomsten met seniore familie of vrienden vooraf te voorzien van de afspraak: "maximaal één kwartier PHPD: Pijntje Hier, Pijntje Daar". Een soortgelijke afspraak lijkt me in Corona-tijden ook verstandig over de virusbestrijding. Niet om weg te willen kijken van alle ellende die vooral bij ouderen én kleine zelfstandigen diep zal aangrijpen. Maar vooral vanuit het idee dat het de zaak niet verder helpt, als we de gehele dag de verrichtingen bediscussiëren van de beste experts, die we gelukkig in Nederland op dit gebied hebben. En wat de berichtgeving betreft: wat missen we toch een objectieve, afstandelijke nieuwslezer als Fred Emmer of Philip Frederiks met zijn droge humor; het NOS-Journaal als feitelijke aanvulling op alle emotie-TV!

Voor het afhechten van de Corona-crisis sluit ik me graag aan bij de boodschap van een verpleger vanuit een ziekenhuisraam, maandagochtend 23 maart, via Twitter: "Laten we voor de komende week de volgende taakverdeling afspreken: wij gaan aan het werk, jullie blijven netjes thuis".

Bij dat thuisblijven wil ik drie kleine genoegens delen die nu in kleine kring al veel voldoening op kunnen leveren en die, na de crisis, weer met grote gezelschappen gedeeld kunnen worden.

Hamsteren? Weet wat je binnenhaalt

Hamsteren is recent in een kwaad daglicht komen staan, sinds een nederig artikel als toiletpapier in de dagkoersen ongekende hoogten bereikte en voor laatkomers lege schappen opleverde. Wij hebben, moet ik bekennen, zelf ook wel enige ervaring met hamsteren. Pas getrouwd, in 1974, moesten wij echt op de kleintjes letten en elk dubbeltje omdraaien. Maar we kwamen in de gelegenheid om boodschappen te doen in de groothandel in Breda. Zo goedkoop! Je moest alles wel per doos meenemen, bijvoorbeeld de blue band. Het juiste aantal (48 per doos?) ben ik vergeten, maar we zaten voor ons twee met een voorraad voor zeker een jaar. Zo ook met de aardappelen: een zak van 50 kg als wintervoorraad direct  bij de boer in Kruisland, West-Brabant, afgehaald. Zo goedkoop! Halverwege het eerste stookseizoen liepen de aardappelscheuten over de, veel te warme, vliering en is het restant op de composthoop beland. Sindsdien beperken we het hamsteren tot een paar essentiële zaken zoals daar zijn: dierbare herinneringen, kookboeken en mooie biotopen. Zij zijn onontbeerlijk voor de drie kleine genoegens waarmee wij zorgelijke tijden het hoofd bieden: 'goed eten', 'boekenschrift' en 'tuinreservaat'.

Goed eten

Wij houden gelukkig allebei van 'koken en lekker eten'. Onderdeel van die hobby is het verzamelen van alles wat behulpzaam kan zijn: kooktijdschriften, recepten, smaakherinneringen en, natuurlijk, kookboeken. Ik kan er inmiddels aardig wat plankjes mee vullen. Voor wie ze goed leest, ligt daar de wijsheid van vele generaties in opgeslagen. Neem bijvoorbeeld een spreekwoord dat we afgelopen maand vast wel een paar keer tegen elkaar gezegd hebben: 'maart roert zijn staart'. Wij denken dat dat op het wispelturige weer slaat, maar het zeer interessante boekje van Christianne Muusers: Het verleden op je bord. Vijf eeuwen receptuur uit de culinaire collectie van de Koninklijke Bibliotheek biedt andere inzichten, ontleend aan het Visboeck van de Scheveningse vishandelaar Adriaen Coenen (1514-1587). Het gezegde is volgens deze 'In maart roert de eerste elft zijn staart'. Dat is het begin van het seizoen voor elft. Inmiddels is deze vis in onze wateren vrijwel uitgestorven, maar de receptuur van toen is nog steeds bruikbaar voor een puur Hollandse vis: 'peterseliesaus bij gepocheerde snoekbaars'  (Muusers, p.24).

Tegelijkertijd zijn onze eetgewoonten sinds die 16e eeuw wel drastisch veranderd. Werp bijvoorbeeld eens een blik in Recepten voor de Fijne Keuken der 's-Gravenhaagsche Vakschool voor Meisjes (C. Goldenberg en M.B. van Doorne-Struwe, 1925). Dit kookboek kreeg ik van een oud-collega, wiens grootmoeder in een deftige Haagsche familie huishouden en keuken had bestierd.  In de aftrap wordt meteen de toon gezet met "Middagmaaltijden. Het [menu] bestaat tegenwoordig uit minder schotels dan vroeger het geval was; toen waren er wel 10-12 gangen, terwijl dat getal nu tot 6, hoogstens 8 gangen teruggebracht is" (p.1). Niet dat mijn (voor)ouders dit kookboek benutten voor hun maaltijden, de 'fijne keuken' was nog niet aan hen besteed, als ze er al tijd voor gehad zouden hebben. Hooguit zullen zij voor hoogtijdagen het NCB-kookboek geraadpleegd hebben dat in de 30'er jaren tot stand kwam. Het was de plattelandstegenhanger van het 's Gravenhaagse en geheel gericht op het bijbrengen van zuinige keukenvaardigheden en op 'verbetering van het plattelandse leven', zoals het voorwoord voor de 2e druk (1938) meldt. Het NCB-kookboek is indirect nog steeds de basis van ons koken via mijn Brabantse schoonmoeder die het op de huishoudschool (ook zo'n NCB-initiatief tot 'verbetering van het plattelandse leven'!) als kookkunst meekreeg. Elke winter genieten wij nog van de onvolprezen rode kool (p.59), al passen wij de kooktijden wel aan: de kool zelf is ook drastisch veranderd.

In mijn verzameling boeken over 'koken en lekker eten' neemt Baggini een ereplaats in. De man is Brits filosoof en neemt onze eetgewoonten grondig onder de loep in The virtues of the table. How to eat and think (Granta 2014), in het Nederlands uitgebracht onder de titel Deugden van de tafel. Een filosofie van het eten. Voor Julian Baggini is 'goed eten' onverbrekelijk verbonden met duurzaamheid en hij ontleedt dat begrip  in drie waarden: 'seasonal', 'organic' en 'local'. Als rechtgeaard filosoof laat hij zien dat het om vaak conflicterende waarden gaat. Als je aan alle drie  streng vasthoudt bij alle maaltijden, wordt het leven voor een gastronoom, wat Baggini ook is, toch wel erg saai. Ik herinner me uit mijn jeugd dat in augustus, als de bonen geoogst kunnen worden ('seizoensgebonden'), wij wekenlang boontjes voorgeschoteld kregen, zelfs als je de hele ochtend als scholier al geholpen had met het bonen plukken. Mijn relatie met boontjes is daarna jarenlang nogal gespannen geweest.

Ondanks die ervaring is het een plezier door het jaar heen de drie waarden voor ogen te houden en met plezier je maaltijden te nuttigen zonder veel weg te gooien.

Wat mij betreft is de mantra: weet wat je eet en geniet ervan:

  • 'Seizoensgebonden' betekent weinig 'vlieguren', weinig CO2-uitstoot en nog goedkoop ook. Levert ook bijzondere lekkernijen zoals in februari de skrei, een kabeljauw-soort die in de eerste maanden van het jaar uit de koude noordelijke poolwateren naar de omgeving van de Lofoten komt om te paaien. De Noorse visserij-autoriteiten bezien jaarlijks het quotum dat, mét duurzaam MSC-label, gevangen kan worden zonder dat de visstand grote risico's loopt. Onze lokale visboer in de Dorpsstraat zorgt dan dat wij zo'n bijzonder visje op ons bord kunnen krijgen.
  • 'Organisch': weinig belastend voor de natuur, vriendelijk voor flora en fauna; gelukkig worden kwaliteit én smaak van alle organische/biologische producten steeds beter.
  • 'Lokaal': de producent, en in het voorbeeld van de skrei onze lokale visboer, laat zien wat er voor nodig is om zo'n product te brengen.

Bij 'goed eten' horen goede rituelen, alle genoemde boeken besteden hier ruim aandacht aan.  'Goed eten' vraagt aandacht in aankoop en voorbereiding en dan: 'Aan tafel!'

Boekenschrift met 'Plezierfactor'

Een heel bijzondere vorm van herinneringen hamsteren is het boekenschrift. Geïntroduceerd door Felix Eijgenraam ("De Plezierfactor") in het Cultureel Supplement van NRC Handelsblad van 22 december 1989 houden wij nu al weer dertig jaar lang nauwkeurig bij welke boeken we door het jaar heen lezen en waarderen volgens zijn systeem van 0, 1, 2 of 3 sterren. Felix Eijgenraam hield in genoemd artikel (dat ik natuurlijk heb bewaard!) een krachtig pleidooi voor het opzetten van een boekenschrift. Het vergt enige discipline om steeds weer een uitgelezen boek te registreren, zowel qua aantal bladzijden als qua waardering, maar als na verloop van tijd wat cijfermateriaal is opgebouwd wordt het steeds interessanter. Aan het eind van het jaar kun je naar believen de nodige statistieken opzetten: totaal aantal pagina's gelezen, uitgesplitst naar waardering, naar schrijver, naar taalgebied als je zou willen etc. Uiteindelijk kan de totale plezierfactor per jaar  (aantal pagina's x waardering) het boeiendste cijfer zijn waar het om draait. Eijgenraam zegt: "Het is bij uitstek de nietsontziende volledigheid, die een boekenschrift tot een boeiend of zelfs ontroerend document kan maken. Zelfs de hiaten zijn veelzeggend, ze verhalen van depressie, verliefdheid of drukte op het werk." Afgelopen januari ben ik dus aan mijn 31ste boekenschrift begonnen en kan ik de uitspraak van Eijgenraam volmondig beamen. In het eerste jaar (1990) boekte ik een totaal van 3462 pagina's met een plezierfactor van 1,62. Er was één roman die de volle 3 sterren behaalde: De kroongetuige van Maarten 't Hart op een totaal van dertien gelezen boeken in dat jaar. Het duurde dan tot augustus 1993 eer ik de volgende 3 sterren noteerde, dit keer voor Willem Frederik Hermans voor zijn Onder professoren uit 1975. Er waren jaren van grote drukte, tot uiting komend in een dip in het boekenschrift: in 1997 kwam ik niet verder dan 1793 pagina's. Dat was dan ook een heel turbulent jaar met verandering van werkkring. Scherp contrast daarmee is 2019, het jaar waarin ik alle vrijwilligerswerkzaamheden afrondde. Ik noteerde ik in de dertigste aflevering van mijn boekenschrift een record van 10.582 pagina's met als absolute topper Churchill. De Biografie van Andrew Roberts: 1171 pagina's en de volle 3 sterren.

Tuinreservaat

Als laatste genoegen werken wij al jaren aan een tuinreservaat in onze stadstuin: hoe realiseer je dat? De toegangspoort tot onze achtertuin wordt, met enige trots, gesierd met het bordje 'tuinreservaten.nl. De achtertuin grenst aan een verborgen stuk wildernis langs het tracé van de Randstadrail. Wildernis en tuinaanleg samen vormen een rijke bron van natuurlijke diversiteit. De Randstadrail biedt ons een prachtige verbinding met de regio voor winkelen, werken en recreëren. Onbedoeld vormt het tracé ook een groene ecologische zone, waarlangs vogels , insecten en zoogdieren vrijelijk kunnen foerageren en bewegen over een relatief groot gebied. Net als mensen hebben onze flora en fauna een paar voorwaarden om te blijven bestaan, als individu én als soort. Minstens gaat het dan om voedsel, een schuilplaats en enige rust. Juist het Randstadrailtracé biedt die in ruime mate. Achter onze rij huizen vind je aan beide zijden van het spoor diepe achtertuinen tegen de geluidswal aan. Tussen die tuinen en het feitelijke spoor levert dat een heerlijk, ondoordringbaar struweel. Alles bij elkaar een groene strook van zo'n honderd meter breed, waar de stadse drukte op afstand blijft. Een paradijs voor natuurlijk leven. Wat dan nodig is, zijn tuinbezitters die daarin nog een handje helpen.

"Is mijn tuin een tuinreservaat?" Antwoord op deze vraag vind je via tuinreservaten.nl: als je op 7 of meer van de 10 gedefinieerde natuurkenmerken positief scoort, dan kun je je tuin voordragen als 'tuinreservaat'. Je komt hierover meer te weten op de website van Vogelbescherming/JaarrondTuintelling. In Zoetermeer en omgeving zijn er al veertien, maar vogels, vlinders en insecten kunnen er nog veel meer gebruiken. En je tuin hoeft echt niet persé aan het Randstadrail-tracé te liggen (al helpt dat wel!). Als je eigen tuin te klein is en grenst aan gemeentelijk groen kun  je natuurlijk bekijken of je met adoptie-groen je leeftuin kunt uitbreiden. Vooral als je dat samen met je buren doet, kan er iets moois ontstaan. In een tuinreservaat help je de natuur door vrije doorgang naar de omgeving, zo weinig mogelijke verharding en natuurlijk: voedsel en water. Elk tuinreservaat helpt. Veel insecten, vogels en zoogdieren zijn zo langzamerhand aangewezen op de stad. Alle groene plekken in de stad zijn hierin van belang. Maar tuinreservaten geven dat mooie extra, zeker als je nog wekelijks meedoet aan de vogeltelling. Met je goede zorgen gaan ook de meer bijzondere soorten je tuin aandoen. Wij konden al putters, groenlingen en zelfs een goudhaantje bewonderen.

Kortom: kleine inspanningen worden vorstelijk beloond!

--

Bert Dekkers is gepensioneerd socioloog, tuinier, amateur-kok en verwoed lezer, vooral van biografieën

--

Creatief met Corona

Hoe komen we deze bizarre tijd door? Op initiatief van auteur Reinold Vugs publiceert boekenplatform Bazarow.com elke werkdag rond de klok van 16.00 uur een nieuwe of bestaande tekst van schrijvers, medewerkers óf lezers. Het  het mogen ook schilderijen, tekeningen, collages of foto's zijn.  

Het doel van Creatief met Corona volgens Reinold: “Het belangrijkste is dat de bijdragen inspireren, prikkelen of wellicht troost bieden en lezers voor een moment wegvoert uit de dagelijkse werkelijkheid.” 

Zelf meedoen? Kijk hier hoe! 

De Schoolschrijver en kinderboekenschrijvers maken 'kinder-Decamerone'

De Schoolschrijver en kinderboekenschrijvers maken 'kinder-Decamerone'


De Schoolschrijver maakt in samenwerking met kinderboekenschrijvers de online verhalenserie Huisarrest, waarin tien auteurs iedere dag een deel van een verhaal voorlezen. 

Huisarrest gaat over tien kinderen die aan hetzelfde plein wonen. Ze mogen niet naar buiten vanwege een virus en vertellen elkaar daarom verhalen door hun open raam. Het verhaal is gebaseerd op de Decamerone van de Italiaanse auteur Boccaccio. Met deze serie is de eerste kinder-Decamerone geboren.

Maandag 23 maart begon al het Decamerone-theaterproject van Internationaal Theater Amsterdam, waarin iedere dag een verhaal uit de verhalenbundel van Boccaccio voorgelezen wordt door een acteur

De serie Huisarrest bestaat uit tien delen en de verhalen worden geschreven en voorgelezen door verschillende bekende kinderboekenschrijvers, waaronder Maren Stoffels, Anna van Praag, Pieter Koolwijk en Abdelkader Benali. Aan het einde van ieder filmpje geeft de schrijver nog een persoonlijke boekentip mee. De filmpjes zijn te bekijken op de sites van de Schoolschrijver en Jeugdbibliotheek. Elke dag om 14.00 verschijnt er een nieuw deel. 

--

Door Jorien Tromp

Gerbrand Bakker in Trouw: “Boekhandels trekken onevenredig veel macht naar zich toe.”

Gerbrand Bakker in Trouw: “Boekhandels trekken onevenredig veel macht naar zich toe.”


Schrijver Gerbrand Bakker publiceerde 4 april een column in Trouw, waarin hij zich uitspreekt tegen de oproep van boekhandels aan uitgevers om tijdens de coronacrisis alleen bestsellers uit te brengen. 

“Wie is hier de baas? Boekhandels trekken onevenredig veel macht naar zich toe”, luidt de kop van de column. Bakker schreef het stuk naar aanleiding van een mail die hij ontving  van uitgeversconcern Singel. Daarin stond: “De boekhandel heeft ons gevraagd om toch vooral commercieel kansrijke boeken wél te laten verschijnen, en om boeken die veel persoonlijke ondersteuning van boekverkopers nodig hebben liever uit te stellen.” 

Bakker vindt deze oproep niet wenselijk. De aandacht voor literatuur is niet veranderd, zegt hij in zijn column, want de media besteden nog net zoveel aandacht aan boeken als anders. Volgens Bakker is het punt dat er op dit moment minder mensen naar de fysieke boekhandel komen en daardoor de aankopen via internet zullen stijgen, waardoor de boekhandel de kans op verkoop misloopt. 

In zijn column bekritiseert Bakker boekhandels die zichzelf de belangrijkste schakel in de literaire ketting vinden. Hij benadrukt dat zowel schrijver, uitgever als boekhandel onmisbare schakels zijn. “Boekhandels trekken onevenredig veel macht naar zich toe. Zij zijn bezorgd om hun eigen verdienmodel en zien daarbij de financiële gevolgen voor uitgevers en schrijvers over het hoofd,” aldus Bakker. Daarom moedigt hij uitgevers aan om gewoon uit te geven wat ze willen uitgeven.

Lees de volledige column van Gerbrand Bakker hier

Maand van de filosofie verplaatst 

Maand van de filosofie verplaatst 


De maand van de filosofie is in verband met de maatregelen rondom het coronavirus verplaatst naar juni 2020. De maand van de filosofie bestaat normaal gesproken voornamelijk uit filosofische nachten en avonden, programma’s, lezingen, debatten en festivals. Nu zulke evenementen niet mogelijk zijn, is in overleg met de betrokkenen besloten de maand uit te stellen.

Als je het van de positieve kant bekijkt, betekent dit dat de denkers onder ons wat langer de tijd hebben om stil te staan bij de bijzondere ontwikkelingen in deze turbulente tijd. In een interview met de Trouw zei Denker des Vaderlands Daan Roovers dat de filosofie zich juist nu bescheiden moet opstellen. “Het is aanlokkelijk te vragen wat we hiervan kunnen leren. Dat lijkt me te snel.” Reflectie komt immers altijd naderhand, het is misschien maar goed dat we met de maand van filosofie terugkijken op een crisis, en er niet midden in zitten.  

--

Door Remus Thijssen 

Creatief met Corona 10. Lockdown

Creatief met Corona 10. Lockdown


Lockdown
door Robbert Roos

Ik zie een stad
Straten verlaten
Voelt onwennig
Missend hart

Bekende gezichten
Achter ramen
Afgesloten
En apart

Ik zie een stad
Opnieuw herrijzen
Verborgen veerkracht
Ander geluid

Op deze plek
Staan wij voor samen
Want samen
Komen we hier uit

--

Robbert Roos is schrijver en Stadsdichter van Zoetermeer

 

Creatief met Corona

Hoe komen we deze bizarre tijd door? Op initiatief van auteur Reinold Vugs publiceert boekenplatform Bazarow.com elke werkdag rond de klok van 16.00 uur een nieuwe of bestaande tekst van schrijvers, medewerkers óf lezers. Het  het mogen ook schilderijen, tekeningen, collages of foto's zijn.  

Het doel van Creatief met Corona volgens Reinold: “Het belangrijkste is dat de bijdragen inspireren, prikkelen of wellicht troost bieden en lezers voor een moment wegvoert uit de dagelijkse werkelijkheid.” 

Zelf meedoen? Kijk hier hoe! 

 

 

 

Podcast van de week: Boekkast

Podcast van de week: Boekkast


Lekker onderweg of thuis, alleen of met vrienden, luisteren naar een goed gesprek over boeken. Dat kan tegenwoordig heel gemakkelijk via podcasts: audio-uitzendingen on demand. Ze zijn er in allerlei soorten en maten - ook over boeken! Wij zetten er elke week eentje voor jou in het zonnetje.

Deze week een podcast voor de Friese lezers. Omrop Fryslan heeft namelijk de Boekkast in het leven geroepen. Hierin worden Friese verhalen en fragmenten uit actuele romans als podcast gebracht. Elke zondag is er een nieuwe aflevering beschikbaar! 

--
Door Sanne Wortman

Dag lieve Carl. In memoriam Carl Friedman (1952-2020)

Dag lieve Carl. In memoriam Carl Friedman (1952-2020)


Uit de nalatenschap van Karel ten Haaf kocht ik vorig jaar tijdens Dichters in de Prinsentuin in Groningen het gedicht Anniversaire van Carl Friedman. Het verscheen ter gelegenheid van de jaarwisseling 1994/1995 als nieuwjaarsgeschenk van Athena’s Boekhandel.

Anniversaire

De meubels zijn met lakens toegedekt –
zij zetelt zwijgzaam in de witte kamer
want zwijgen lijkt haar passend voor een dame
die aanstonds naar de eeuwigheid vertrekt.

Haar erfenis vult nog geen vlindernet –
van kleding onnadrukkelijk geritsel
van morgen steeds meer afgestaan naar gister
een enkele tand gespaard voor het skelet,

herinneringen vrijwel opgedroogd –
een kinderstem die vraagt of zij komt spelen
gekleurde knikkers uit haar hand gegleden
in de ontvleesde holte van een oog.

Ik kende het niet, al wist ik wel dat Carl Friedman ook gedichten schreef. Ik las er tien in de aanloop naar een gesprek dat ik in 1996 met haar voerde. Met dat gesprek maakte ik mijn Zwolse podiumdebuut als interviewer. Dat ik zenuwachtig was, sprak vanzelf, en die zenuwen namen toe toen mijn gast er een kwartier voordat we op moeten nog niet was.
Toen ze toch nog net op tijd arriveerde – ze was vergeten over te stappen in Amersfoort, maar gelukkig was ze ruim op tijd vertrokken – dronken we eerst een kopje thee. Ze deed iets wat ik nog nooit eerder iemand had zien doen: ze wrong haar theezakje uit, door het touwtje om zakje en lepeltje te wikkelen. Waar je al niet op let als je zenuwachtig zit te zijn.

Mijn vragen en haar antwoorden herinner ik me niet meer. Maar het was geloof ik wel een goed gesprek. In elk geval hielden we contact. We belden. Tot we niet meer belden. We schreven. Tot we niet meer schreven. We zagen elkaar tot we elkaar niet meer zagen. In die volgorde en zeventien jaar geleden voor het laatst.

Toen mocht ik de logeerkamer inwijden. Ik bleef vier dagen. Het waren vier intense dagen vol verhalen en vol uitgesproken meningen. Daarna bleef het stil.

Ik heb me in de stiltes tussen brieven, gesprekken en ontmoetingen en daarna zorgen gemaakt. Dat er lang elke week een column verscheen stelde nauwelijks gerust.

Eens in de zoveel tijd vroeg ik me (publiekelijk) af waar Carl Friedman gebleven was. Ik stelde de vraag in stukjes die ik schreef. Ik vroeg het haar uitgever(s).
Ik hoopte op haar rentree in de letteren. Maar ik wist ook dat ze alleen terug zou keren als ze vond dat ze iets te ‘melden’ had. Carl Friedman schreef niet om schrijver te zijn. Ze schreef TralievaderTwee koffers vol en De grauwe minnaar omdat ze vond dat die verhalen verteld moesten worden.

Sinds vandaag hoef ik me niet meer af te vragen waar Carl Friedman gebleven is. Sinds vandaag weet ik dat het geen zin meer heeft om haar naam te googelen in de hoop dat ze ergens opduikt en ik haar een kaartje kan sturen.

--

Door Liliane Waanders

CPNB-campagne #ikleesthuis gaat door tot mei

CPNB-campagne #ikleesthuis gaat door tot mei


De campagne #ikleesthuis die de Stichting CPNB heeft opgezet in maart, loopt zeker nog tot en met mei, maakte de stichting woensdag 1 april bekend. 

Stichting CPNB richtte de #ikleesthuis-campagne om mensen aan te moedigen zoveel mogelijk te lezen tijdens de coronacrisis. De afgelopen weken heeft de campagne veel aandacht gekregen van de (online) media. Uitgevers, boekverkopers en bibliotheken maken gebruik van de hashtag #ikleesthuis. Volgens een persbericht van de CPNB bereikte de hashtag meer dan 1 miljoen lezers via sociale media. 

Met de campagne wilde de CPNB eerst inzetten op bewustwording, maar vanaf nu wil de stichting ook aan mensen vertellen waarom je een boek zou moeten lezen. Daarnaast wil de CPNB andere initiatieven meenemen zoals Huisarrest, waar auteurs een verhaal schrijven en voorlezen voor kinderen. 

Eveline Aendekerk, directeur Stichting CPNB, zegt over de campagne: “We wisten: dit is hét moment om als vak samen iets te doen. We zorgen ervoor dat we iedereen hiermee inspireren en een hart onder de riem steken en zo wordt het gelukkig ook ervaren. Het is heel bijzonder en waardevol om te zien waar we als sector toe in staat zijn als we de handen ineenslaan.”

--

Door Jorien Tromp

Creatief met Corona 9. De moeite waard

Creatief met Corona 9. De moeite waard


"Het laatste boek van Maarten ’t Hart dat hij gelezen had, had hij uit zijn binnenzak gehaald, de stapel had hij al gevonden, en hij legde het boek bovenop de andere. Niemand zag iets."

Hoe komen we deze bizarre tijd door? Op initiatief van auteur Reinold Vugs publiceert boekenplatform Bazarow.com elke werkdag rond de klok van 16.00 uur een nieuwe of bestaande tekst van schrijvers, medewerkers óf lezers. Het  het mogen ook schilderijen, tekeningen, collages of foto's zijn.  

Het doel van Creatief met Corona volgens Reinold: “Het belangrijkste is dat de bijdragen inspireren, prikkelen of wellicht troost bieden en lezers voor een moment wegvoert uit de dagelijkse werkelijkheid.” 

Zelf meedoen? Kijk hier hoe! 

De moeite waard
door Nico Voskamp

De regen striemde over straat, aangejaagd door een koude wind die je tot op het bot verkleumde. Kerstmis in Nederland. Nou ja, één dag voor kerstmis. Morgen zou de boekhandel gesloten zijn, maar vandaag gelukkig nog niet.

Meneer Graan bleef in de deuropening van de boekwinkel onder de hete luchtstroom staan. Hèhè, daar knapte je van op. Thuis zette hij de thermostaat nooit boven de 17 graden. Dat kon zijn energierekening niet aan, niet als er ook nog een halfje brood op de plank moest komen.

Het viel niet mee als je 72 was en nooit aan pensioenopbouw gedaan had. Maar hij zeurde niet. Zeker niet als hij hier was.
Tot zijn genoegen zag hij dat het erg druk was. Mooi. Rustig schuifelde hij tussen de mensen door naar de tafel literatuur, keek uit zijn ooghoeken of iemand op hem lette – nee. Het laatste boek van Maarten ’t Hart dat hij gelezen had, had hij uit zijn binnenzak gehaald, de stapel had hij al gevonden, en hij legde het boek bovenop de andere. Niemand zag iets.
Zijn ruilboek had hij ook al uitgezocht. De nieuwe Oek de Jong. Aan de andere kant van de tafel lag die stapel, hij pakte het bovenste boek op en bladerde. Waar zat de beveiligingsstrip? Ah. Geroutineerd schudde hij het stripje eruit.
Zijn ogen gingen naar de kassa. Een rij mensen stond daarvoor, de mensen erachter hadden geen aandacht voor de winkel – hij schoof het boek onder zijn jas en liep naar de uitgang. Weer gelukt.
“Meneer!” Hij bleef net buiten de winkel staan omdat een zware hand op zijn schouder drukte. Hij draaide zich om naar een donkerharige man. Het was de boekhandelaar, ze kenden elkaar want hij maakte wel eens een praatje. De man hield hem een schaal voor. “Wilt u geen kerstkransje?”
Meneer Graan begon weer adem te halen. “Ik, ik … het was niet mijn bedoeling om …” Zijn hart bonkte in zijn keel, wacht even. Wat zei hij nu? Er is niks aan de hand. Hij dwong zichzelf tot een glimlach en pakte een kransje van de schaal. “Lekker, dank u.”
“Alstublieft,” zei de boekhandelaar. “Eet smakelijk. Ik moet weer naar binnen.”
Meneer Graan knikte. “Dank u.”
De boekhandelaar gaf hem een vriendelijk klopje op zijn schouder. “Prettige feestdagen nog.”
“Dank u, en u van hetzelfde.” Meneer Graan zette aarzelend een paar stapjes.
De boekhandelaar knikte nog een keer. Toen boog hij zich naar meneer Graan toe en zijn stem daalde tot een gefluister: “Legt u hem wel weer op dezelfde stapel terug? Het is een mooie, de moeite waard om te lezen. Tot na de kerst.”
Verbluft bleef meneer Graan staan. De boekhandelaar liep terug zijn volle winkel in, met de schaal kerstkransjes.

--

Nico Voskamp is recensent bij De Leesclub van Alles. Hij houdt van (veel) boeken lezen en heeft zelf wat boeken geschreven. Op zijn website is alles terug te vinden: www.nicovoskamp.nl

 

 

 

“We willen de moeilijke tijden voor de boekhandel net wat makkelijker maken.”

“We willen de moeilijke tijden voor de boekhandel net wat makkelijker maken.”


Veel fysieke winkels verkeren in zwaar weer vanwege de coronacrisis, en ook de boekhandel heeft het moeilijk. Door de strenge maatregelen zijn de winkelstraten zo goed als leeg en sluiten sommige winkels hun deuren. Boekhandels werken daarom hard om hun boeken toch bij hun lezers te brengen en ook de uitgeverijen proberen er tijdens de crisis het beste van te maken. Maar tussen boekhandel en uitgeverij zit nog een belangrijke schakel, waar lezers zelf weinig mee te maken krijgen: het distributiebedrijf CB. 

CB (vroeger bekend onder de naam Centraal Boekhuis) is het distributiebedrijf dat ervoor zorgt dat Nederlandse boeken bij de boekhandels terecht komen. Boeken van alle uitgeverijen in Nederland en Vlaanderen worden opgeslagen in het centrale magazijn in Culemborg. 

Marjan van der Zee, marketing- en communicatiemedewerker van CB, legt uit dat CB enerzijds een logistiek, anderzijds een financieel bedrijf is. “Dat betekent dat wij de financiële afhandeling tussen boekverkoper en uitgever regelen. De boekhandelaar koopt boeken in bij de uitgever, de uitgever heeft die boeken bij CB op voorraad liggen. Wij zorgen dat de facturatie daarvan plaatsvindt.” 

Betalingstermijn voor boekhandels verlengd

De stenen boekhandel heeft het niet makkelijk. Daarom heeft het CB in overleg met de Koninklijke Boekverkopersbond besloten de betalingstermijn voor fysieke boekhandels te verlengen. “Met deze regeling wil het CB de moeilijke tijden voor de fysieke boekhandel net wat makkelijker maken,” aldus Van der Zee. De regeling, die ervoor zorgt dat boekhandels dertig dagen langer over hun betaling kunnen doen, geldt in ieder geval tot eind juni. 

Van der Zee vertelt dat ze bij CB zo flexibel mogelijk proberen te zijn om de boekverkopers te helpen waar dat mogelijk is. “Sommige boekhandels zijn vanwege de coronacrisis drie dagen in de week dicht. Dan passen we onze leveringen daarop aan, zodat de boekverkoper op het juiste moment de bestellingen krijgt.” 

Aangepaste werkwijze

CB moest, net als veel andere organisaties, een deel van de werkwijze aanpassen wegens de corona-maatregelen. Veel medewerkers werken thuis, maar bij een logistiek bedrijf kan niet alles kan vanuit huis geregeld worden. Van der Zee legt uit hoe dat nu gaat. “Het betekent dat we uitdagingen hebben, maar aan de andere kant zie je dat veel mensen bereid zijn om elkaar te helpen. Er zijn mensen die het prima vinden om overdag financiële zaken bezig te zijn en ‘s avonds te helpen bij het inpakken van boeken.” 

Dat de winkelstraten leeg zijn, merkt CB aan de orders die binnenkomen. Vooral in België lopen die terug, omdat veel winkels daar moesten sluiten vanwege een strengere regelgeving dan in Nederland. Wel ziet CB daardoor de internetbestellingen juist toenemen. 

#ikleesthuis-campagne

Halverwege maart lanceerde Stichting CPNB de #ikleesthuis-campagne. De stichting wil daarmee mensen aanmoedigen om zoveel mogelijk boeken te lezen tijdens het thuiszitten en die boeken bij hun eigen boekhandel aan te schaffen. Bij CB stellen ze de campagne zeer op prijs. Van der Zee: “Juist in deze tijden is het fijn om heel even te verdwijnen in een boek.” 

--

Door Jorien Tromp
Foto: Dirkjan van Ittersum

Creatief met Corona 8. Vallende vrouw

Creatief met Corona 8. Vallende vrouw


"Wraak voor je mislukking, uit naam van jezelf en alle genegeerde vrouwen op leeftijd.”

Hoe komen we deze bizarre tijd door? Op initiatief van auteur Reinold Vugs publiceert boekenplatform Bazarow.com elke werkdag rond de klok van 16.00 uur een nieuwe of bestaande tekst van schrijvers, medewerkers óf lezers. Het  het mogen ook schilderijen, tekeningen, collages of foto's zijn.  

Het doel van Creatief met Corona volgens Reinold: “Het belangrijkste is dat de bijdragen inspireren, prikkelen of wellicht troost bieden en lezers voor een moment wegvoert uit de dagelijkse werkelijkheid.” 

Zelf meedoen? Kijk hier hoe! 

 

Vallende vrouw
door J. Bordewijk

Dit is Dina, ze is vijfenzestig. Weerzin voelt ze, als ze denkt aan de komende jaren, die ongetwijfeld vermoeiende jaren. Ze had hier dan ook niet willen zitten met mr. Roosevelt.

Vanochtend om zeven uur snerpte de wekker haar droom aan flarden. Gehaast verliet ze haar lege bed. Ze deed een ochtendjas aan, maakte een kop thee, een cracker en nog een. Pakte een appel voor onderweg. Om half negen aanwezig zijn voor de make-up. Voor de kleerkast waarvan de deur altijd open stond, treuzelde ze even en schudde nee. Ze viste een shirt en een spijkerbroek uit de berg gedragen kleding ernaast. Maakte het uit, straks zouden ze haar toch weer wat anders aantrekken.
Oké, ze werd wel gewaardeerd om haar ervaring en levenswijsheid. Fijn. Maar als ze haar al vroegen, was het voor karakterrollen. Of bijrollen. Sodemieter toch op!
“Kortom, een pesthumeur,” mompelde ze voor zich uit.
Van die woorden werd ze opstandig. Ze zou dat tuig wat laten zien! Dina wist hoe de wereld in elkaar zat. Juist daarom koos ze voor een zomerjurk met decolleté en voor hoge hakken. En, ondanks de warmte, voor kousen die haar benen glans teruggaven. Haar lippen stiftte ze met een stukje afgebroken lippenstift. Ze mocht er zijn verdomme.

Vandaag is het een boot, De Tweeling, want het is een tweemaster. Haar scènes zijn aan het begin van de middag gepland, na de lunch. Toch moest iedereen vroeg aan boord zijn, want de boot kan tussendoor nergens aanleggen. “Het is nu eenmaal stervensdruk op Sail.” Woorden van Leonard.
De horde. De zwetende jongen van het geluid, de ongeschoren cameraman, de kale regisseur, de producers de catering, haar collega-acteurs en de figuranten. De crew wordt bijgestaan door een paar veel te frisse stagiaires met strakke truitjes. Dat haar dat nou weer opvalt.
De schipper manoeuvreert de tweemaster voorzichtig weg van de aanlegsteiger. In een grote kolk steekt De Tweeling de kont naar achter en zwenkt vervolgens de bolle kop in de richting van het Centraal Station. Vandaag kan er niet gezeild worden, ze zullen op de motor zachtjes voortdrijven. Het schip voegt zich in de massa boten en bootjes, allemaal vol met uitgelaten mensen. De Toppers schallen over het water. Mensen wijzen naar de masten van de tallships die zelf nog grotendeels achter de huizen verscholen gaan.
Dina bekijkt de scènes met haar collega’s. Een opkomende ster met een baardje, iets van Joris of Joram. Verder een ambitieus jong ding, naam vergeten, Leeghoofd, maar mooi. En natuurlijk Leonard, net als Dina in verval. Leonard die niets anders doet dan om dat leeghoofd heen zoemen.
Ze is tegen de mast op het gastenverblijf gaan zitten. Op de wal heeft ze haar pumps uitgedaan, nu draagt ze gemakkelijke Uggs. Hier kan niemand haar benaderen. Afstand, alsjeblieft afstand houden. Zeker die figurant die door het gangboord loopt en iets tegen haar zegt, ze veinst hem niet gehoord te hebben en staart over het water. Doodziek wordt ze van aandachtvragende figuranten. Allemaal doen ze even nonchalant, alsof zij ook maar een gewoon medemens is.
Jim, de floormanager, brengt koffie met een stroopwafel. Hij kijkt niet tussen haar borsten, zo’n jongen doet ook niet zijn best.
“Hallo.”
Ze heeft het geluid naast zich wel gehoord, aan de andere kant van de mast. Een soort geschuifel alsof er iemand is gaan zitten. Ze heeft het genegeerd.
“Ik zei: hallo.”
De vasthoudendheid is te waarderen. Ze zal wat welwillends terug zeggen, kijkt opzij maar ziet niemand. “Hiero muts.” Het geluid komt van beneden. Ze ontdekt een pluchen beer, een vaal bruin beest met een rood strikje. “Nee, je bent niet gek. Tenminste, niet helemaal. Ik kan echt praten.”
Het zal haar toch niet in de bol geslagen zijn?
Dina grijpt een dik zitkussen dat een eindje uit haar buurt ligt, schikt het tegen haar rug en zakt onderuit tegen de mast. “O ja? Muts?” De brutaliteit amuseert haar, dat wint het van haar verbazing. Ze laat haar blik zoekend over het dek gaan, niemand heeft haar gehoord. Ze zijn gelukkig met zichzelf en elkaar bezig. Op het voordek wordt een scène van Leonard met Leeghoofd - naam vergeten - gerepeteerd, iets met borrelen, netwerken en vriendjes voorstellen.
“De naam is Mr. Roosevelt.”
“Teddy?”
“Ha, de eerste die de naam snapt. Nee. Mijn naamgever heeft zich in de Roosevelt vergist. Het is Franklin. Of Bram, voor het gemak.”
“Vind je het goed dat ik dat niet begrijp.”
“Houden zo. En jij bent Dina.”
“If you say so.”
“Diva Dina.”
“Nou beer Bram, je bent goed ingevoerd. Achter mijn rug om noemt men mij zo.”
Intussen is de boot ter hoogte van het Centraal Station aangekomen. Was het eerder al vol, nu is het stervensdruk op het water, een drijvend mierennest. En in die menigte zal de boot keren, in de rij aan sluiten en vervolgens de IJhaven in varen. Daar wil de regisseur opnames maken met de echte schepen, de viermasters, als decor.
“Mooi hè, die grote boten.”
“Een niet erg originele opmerking, Bram.”
“Ik dacht, madame houdt haar mondje, ik zal het gesprek maar op gang houden.”
“Stilte is immers zo ongemakkelijk.”
“Vermaak je je een beetje?”
“Ik zal zo Jim eens vragen om mijn lunch te halen.”
“De vedette is te beroerd om dat zelf te doen? Even opstaan, het trappetje af, soep opscheppen, broodje smeren en dan weer terug naar hier en lekker in de zon opeten.”
“Alleen dat laatste. De rest doet Jim voor me. Ik ben een dame met wensen en behoeftes.”
“Die hij verder negeert.”
Net was dat wijsneuzige gekwebbel van die beer nog aardig, nu begint het op haar zenuwen te werken. Maar zich niets van hem aantrekken zit er niet in, het beest kletst vrolijk verder. Hij heeft het over de boten, over het weer vandaag – zonovergoten – en over haar loopbaan en povere successen. “Wraak voor je mislukking, uit naam van jezelf en alle genegeerde vrouwen op leeftijd.”
Dina trekt zich niets aan van die opmerking. Betweter. “Hoe kom je eigenlijk aan boord?,” vraagt ze.
“Wil je dat echt weten?”
“Nee, eigenlijk niet.”
“Je bent ook niet iemand die zich voor anderen interesseert, wel?”
“Niet echt.”
“Maar in het kort: iets met een fiets, een oma met een rollator, twee vrienden en een slimme sprong in een krat met boodschappen. Daarom weet ik precies wat jullie gaan eten.”
Het wordt erger, haar ergernis.
“Hou je kop even.”
“Tut, tut. Je bent wel een kwaadaardig wijf, hè?”
Dina trekt een wenkbrauw op. “Dat zeggen ze, ja.”
“Nogal wiedes, dat ze dat zeggen. Maar dat vroeg ik niet. Ik vroeg of je het bent.”
Ze doet er het zwijgen toe maar maakt in gedachten een notitie. Onder het kopje ‘Wraak nemen’ heeft ze namen en ideetjes opgenomen voor alles en iedereen die haar ooit heeft dwars gezeten. Deze beer komt vlak onder de plannetjes voor Leonard en Leeghoofd.
“Avontuur.”
Dina kan de wending even niet volgen, het is een antwoord op een vraag die ze niet gesteld heeft.
“Avontuur. Daarom ben ik hier,” zegt Mr. Roosevelt. “Op een bed zitten van een kind is tot daar aan toe, maar een dreigende verbanning naar de zolder dreef mij het huis uit. Wat van de wereld zien.”
“Hoe heette dat kind?”
“Tijn. Eigenlijk Valentijn.”
“Mis je hem?”
“Natuurlijk niet.”
“Ach gut, wat roerend. Een zwakke plek.” Dina spreekt de woorden vergenoegd scherp uit.
“Bemoei je met je eigen zaken, wil je?’

Inmiddels zijn ze bezig met hun derde rondje door de IJhaven. Na afloop zullen ze met een wijde boog naar het Zeeburgereiland varen voor haar scènes. Die malle zeilboten hebben ze nu wel gezien.
“Loopjongen Jim heeft je net een lekkere lunch gebracht. En precies zoals ik  voorspeld had: soep met brood,” zegt Bram. “Dit is duidelijk een goedkope productie. Ik hoor het je denken.”
Iedereen aan boord heeft een korte pauze om te eten. Leeghoofd staat niet al te ver bij haar vandaan op het gastenverblijf dat dient als podium voor haar flonkering. Ze staat bestudeerd nonchalant te wezen en trekt de aandacht.
“Moet jij niets eten?,” vraagt Dina aan Bram.
“Ja duh. Wel eens een pluchen beest zien eten?”
“Als je kan praten, dacht ik, dan ook…”
“Nee. Poepen doe ik trouwens ook niet.”
Dat beest blijft haar zenuwen uitdagen.
Tijd voor de uitvoer van plannetjes. Leonard komt later, eerst dit. Dina staat op, grijpt Mr. Roosevelt beet, doet een pas naar de reling en werpt het beest met een ruime boog over boord. Ziezo.
Door die onhandige beweging – althans, ze doet haar best het er zo uit te laten zien -  raakt ze uit balans. Ze struikelt en valt tegen het gezwollen ego van Leeghoofd aan. Die schreeuwt, verliest haar evenwicht en duikelt over de reling achter Mr. Roosevelt aan.
De hele boot is in rep en roer. En Dina tevreden.

--

Johan Bordewijk is docent natuurkunde en schrijver. Zijn boeken en verhalen gaan over de verborgen drijfveren van mensen en de spanning die daaruit ontstaat.

Schrijver Jeroen Thijssen introduceert challenge #boekhamsteren

Schrijver Jeroen Thijssen introduceert challenge #boekhamsteren


De Nederlandse schrijver Jeroen Thijssen (o.a. bekend van zijn biografie over culinair journalist Johannes van Dam) postte dinsdagochtend een video op Facebook waarin hij mensen oproept te ‘hamsteren’: niet in de supermarkt, maar in de boekhandel. De challenge #boekhamsteren is bedoeld om de boekhandels te steunen tijdens de coronacrisis. 

“Ik koop maandelijks voor een vast bedrag aan boeken. Anders loopt het uit de hand,” schrijft Thijssen in zijn Facebook-post. “Maar boekhandels hebben het nú moeilijk. Daarom dacht ik: als ik nu eens het bedrag van drie maanden in één keer uitgeef. Dat heeft twee voordelen: ik help de boekhandel en ik heb een fijne stapel boeken.” 

Veel boekhandels verkeren in lastige omstandigheden, omdat hun winkels vanwege corona-maatregelen veel minder bezocht worden. Stichting CPNB lanceerde eerder al de #ikleesthuis-campagne, waarin ze lezers willen aanmoedigen om zoveel mogelijk boeken te lezen tijdens het thuiszitten en die boeken bij hun eigen boekhandel aan te schaffen. 

De video van Thijssen sluit hierop aan: er is te zien hoe hij een stapel boeken koopt bij zijn lokale boekhandel. Thijssen roept mensen op om hetzelfde te doen en een foto te plaatsen van hun aankopen. De video is inmiddels meer dan 165 keer gedeeld en veel mensen reageren enthousiast op het initiatief, of geven aan hetzelfde te gaan doen. 

--

Door Jorien Tromp
Afbeelding via Pexels

Vrouwkje Tuinman wint Grote Poëzieprijs

Vrouwkje Tuinman wint Grote Poëzieprijs


Maandagavond ontving Vrouwkje Tuinman De Grote Poëzieprijs 2020 voor haar bundel Lijfrente. Deze prijs bekroont de beste Nederlandstalige bundel van het jaar met €25.000,- en is daarmee de grootste Nederlandse prijs voor poëzie. 

“Deze gedichten zijn openhartig, soms licht absurdistisch. Niets meligs of pastelkleurigs. Niet makkelijk, wel toegankelijk. Nuchter, maar nergens onpersoonlijk of kil. Integendeel: geen schoonschrijverij, en juist dat levert de mooiste zinnen op. En troost, daar waar er eigenlijk geen beginnen aan is.”

Met deze woorden werd Vrouwkje Tuinman’s bundel Lijfrente geprezen door de jury, in een filmpje. De bundel gaat over de plotselinge dood van een geliefde en de rouw die zij doormaakt. Ze schreef het oorspronkelijk niet voor publicatie, blijkt uit een interview met het NRC, maar om momenten vast te leggen. Pas toen Tuinman over haar nieuwe verkering durfde te schrijven, en erachter kwam dat die niet aan haar verhaal kon ontbreken, wist ze dat ze er toch een bundel van zou gaan maken. 
Het verslag van de gebeurtenissen die volgen op de dood van haar geliefde wordt met humor en relativering beschreven, eerder zakelijk dan sentimenteel.

Met haar nominatie voelde Tuinman zich nog de outsider van de shortlist, nauwelijks een echte kanshebber. De andere genomineerden waren veel meer gericht op maatschappijkritiek, wat Tuinman deed denken dat ze daar eerder naar op zoek waren.

De andere genomineerden waren:

Hogere natuurkunde van Ellen Deckwitz

Godface van Asha Karami

Zon van Peter Vehelst

het leven van sterren van marwin vos

--
Door Remus Thijssen

 

Creatief met Corona 7. We stonden op de vlakte van april

Creatief met Corona 7. We stonden op de vlakte van april


"we wisten niet hoe we het geluk van stal moesten halen"

Hoe komen we deze bizarre tijd door? Op initiatief van auteur Reinold Vugs publiceert boekenplatform Bazarow.com elke werkdag rond de klok van 16.00 uur een nieuwe of bestaande tekst van schrijvers, medewerkers óf lezers. Het  het mogen ook schilderijen, tekeningen, collages of foto's zijn.  

Het doel van Creatief met Corona volgens Reinold: “Het belangrijkste is dat de bijdragen inspireren, prikkelen of wellicht troost bieden en lezers voor een moment wegvoert uit de dagelijkse werkelijkheid.” 

Zelf meedoen? Kijk hier hoe! 

 

We stonden op de vlakte van april
door Anke Cuijpers

we wisten niet hoe we het geluk van stal moesten halen,
trokken aan halsters, het dier was ons vreemd

we herkenden weliswaar de hoeven, snapten dat de ogen
aan de zijkant van zo’n kop altijd boller zijn dan bij een mens

maar verdrongen de zachte neus, het blazen van zijn adem
in onze handpalm, vergaten dat hij daar zijn voederplekken zocht

we zadelden, namen de asbak die op de leuning van de bank
met twee stijgbeugels omlaag hangend niet te negeren viel,

gooiden die op zijn rug, het ieniemieniekleine ding
waarin het beleefde bezoek zijn kauwgoms had gepropt

we tosten om wie er afviel, hoopten dat er iemand
uit die fijngekauwde klei tevoorschijn kwam, een familielid,

iemand die het dier zou kunnen temmen, langzaam naderend
zagen wij de eerste barsten om ons heen.

--

Anke Cuijpers is schrijver, dichter en recensent voor De Leesclub van Alles. Haar werk is tot dusver in verschillende literaire tijdschriften gepubliceerd. Dit gedicht kwam tot stand in het project parels kweken van het Groningse festival Dichters in de Prinsentuin.

Strenge maatregelen voor fysieke boekhandels 

Strenge maatregelen voor fysieke boekhandels 


Het wordt er voor de fysieke boekhandels niet aangenamer op. Sinds vorige week wordt het protocol Verantwoord Winkelen gehandhaafd, wat voor boekhandels betekent dat mensen geen boeken mogen oppakken en inkijken, en vaak dat er bij smalle gangpaden eenrichtingsverkeer gehanteerd moet worden, zodat mensen de anderhalve meter afstand kunnen houden. Boetes voor overtredingen kunnen oplopen tot € 4000,- voor de boekverkoper. Met dit soort maatregelen blijft er niet veel over van de ervaring van fysieke boekhandels die je mist als je alles op internet bestelt. 

Coulance en ondersteuning van de Boekverkopersbond

Donderdag verscheen een open brief van Anne Schroën, directeur van de Koninklijke Boekverkopersbond (KBb), waarin het gros van de maatregelen wordt besproken. 

De Boekverkopersbond zet zich in voor de ondersteuning van boekverkopers in rijke en arme tijden. Met een oog op de huidige situatie mogen boekverkopers hun jaarlijkse bijdrage aan de KBb en aan de CPNB uitstellen tot later dit jaar. Daarnaast worden er door de Boekverkopersbond dagelijkse conference calls voor boekverkopers opgezet zodat vakgenoten hun adviezen en ideeën met elkaar kunnen delen. 

De meeste uitgevers proberen zich nog aan hun planning te houden wat betreft publicaties, het is echter maar de vraag of dat wel gaat lukken. De capaciteit bij drukkers wordt steeds beperkter, en sommige boekhandels proberen orders te retourneren aan het Centraal Boekhuis omdat ze zich zorgen maken dat ze niet verkocht zullen worden.
Het is dan ook begrijpelijk dat uitgevers nieuwe publicaties uitstellen, of voorlopig alleen als ebook uitgeven. Met name boeken waar grote mediacampagnes voor georganiseerd zijn - Patty bijvoorbeeld, de nieuwe biografie van Patty Brard - bereiken natuurlijk niet zoveel mensen als gedacht.

Online oplossingen zoeken

Het is online intussen steeds drukker. Bibliotheken moeten hun servers krachtiger maken om te zorgen dat iedereen alle ebooks en luisterboeken kan blijven downloaden. Hebban schiet het boekenvak ook te hulp, deze week is daar een boekverkoperspanel opgezet waar boekverkopers hun favoriete boeken van de maand uit kunnen lichten en ervaringen van de werkvloer kunnen delen. De Hebban-redactie verzamelt deze toptitels en verhalen voor een maandelijkse rubriek. Vrijwilligers die graag zouden helpen met boekbezorging en dergelijke initiatieven hebben ook de boekverkopersbond bereikt, en er wordt gewerkt aan een manier om deze hulptroepen aan winkels te koppelen. 

Er wordt kortom hard gewerkt om het voor iedereen zo gemakkelijk en aangenaam mogelijk te maken. Als je de ervaring van een fysieke winkel niet kunt missen, zorg dan dat je je aan de voorschriften houd, voor jouw veiligheid en die van je boekhandelaar. Anders bieden de onbegrensde mogelijkheden van het internet een uitkomst voor lezers en boekhandels in deze moeilijke tijd. 

--
Door Remus Thijssen

Interview: Job Jan Altena van de CPNB over de coronacrisis en #ikleesthuis

Interview: Job Jan Altena van de CPNB over de coronacrisis en #ikleesthuis


De Stichting Collectieve Propaganda van het Nederlandse Boek (CPNB) heeft het de afgelopen weken enorm druk gehad met de in een noodtempo opgezette #ikleesthuis campagne.
Vorige week deed Bazarow Magazine een belrondje bij verschillende uitgevers, waaruit bleek dat een aantal zich wel zorgen maakt over de coronacrisis, maar dat sommige uitgevers het nog behoorlijk positief inzien. Deze week bellen we met de CPNB, waar ze nog steeds druk bezig zijn met de #ikleesthuis campagne.

Ongekende drukte voor de CPNB

Job Jan Altena van heeft nog geen tijd gehad om bij te komen van alles wat er de laatste weken is voorgevallen, en hij is niet de enige. “Als team bij de CPNB weten we eigenlijk niet wat we meemaken nu met z’n allen. We zaten natuurlijk midden in de Boekenweek, en toen werd de coronacrisis ook in Nederland echt realiteit. Het was al een turbulente en drukke Boekenweek, en toen moesten we echt even gaan schakelen.”

De #ikleesthuis campagne is in een recordtempo uit de grond gestampt door de CPNB, in samenwerking met Brain Creatives, een bedrijf dat creatieve reclame maakt met een wetenschappelijke insteek. “We zijn opnieuw in de actiestand gegaan en toen hebben we met z’n allen toch echt iets bijzonders voor elkaar gekregen. Het was echt even flexibel zijn, creatief zijn, met z’n allen de schouders eronder.” 

Er was al eerder besloten om de Boekenweek te verlengen. “Niet omdat we zeiden ‘Nu blijft het feest,’ maar omdat het de laatste dagen van de Boekenweek toch erg rustig was in de boekhandels, en we mensen toch een kans willen geven het Boekenweekgeschenk te scoren.” 

Vervolgens werd de situatie rondom corona steeds ernstiger. “Eerst haal je toch een beetje je schouders ervoor op, als in; hopelijk gaat het aan ons voorbij. Maar dat ging het niet. En toen zijn we het hele weekend druk geweest om met alle partijen in de markt te praten, om te kijken wat we konden doen, en toen hadden we al heel snel #ikleesthuis. Het had geen zin meer om daar nog iets aan te veranderen, want deze titel dekte de lading en mensen waren er al mee bezig door het initiatief van Manon Sikkel. Iedereen reageerde daar al super enthousiast op. Online lezerscommunity Hebban.nl had meteen wat mooie plannen paraat en organiseert de komende weken #ikleesthuis leesclubs met digitale leesexemplaren. We hadden al heel snel een campagnebeeld en al dat soort zaken, en toen is iedereen mee gaan doen. Dankzij JCDecaux hebben we overal gratis posters op kunnen hangen. Mensen moeten toch nog naar de supermarkt dus komen ze langs al die abri’s, dus dat heeft nog wel zin.” 

En toen liep het los. Ze hadden bij de CPNB van tevoren al in de gaten dat er waarschijnlijk veel bedrijven zouden gaan stoppen met radiospotjes inkopen, dus namen ze er alvast een op. “Dat hebben we al jaren niet meer gedaan maar dat lukte ook, en toen werd het nog doller en konden we ook een tv-spotje opnemen van tien seconden, ook in geen eeuwigheid meer gedaan bij de CPNB. En we merkten de afgelopen dagen ook dat daardoor de pers weer gaat bellen, ook pers die anders niet belt. We hadden al veel persaandacht maar toen werd dat ook nog eens versterkt door dat spotje dat gister op tv was.” 

Groeiende online alternatieven

We hebben gezien dat er een heleboel boekhandels en bibliotheken hun online diensten aangesterkt hebben en bezorgingsdiensten opgezet hebben. Bij de CPNB vinden ze dat natuurlijk ook geweldig vertelde Job Jan Altena. “De campagne [#ikleesthuis red.] is bedoeld als een hart onder de riem voor lezers die nu thuis zitten en geen raad met zichzelf weten en, niet te vergeten, de kinderen want het is echt heel belangrijk dat voor ze dat ze nu blijven lezen. Komt voor de ouders ook goed uit, zet ze een uurtje aan het lezen en dan kan je weer een uurtje ongestoord thuiswerken. Vervolgens zijn er de boekhandels en bibliotheken die wel van de nood een deugd moeten maken. Alle bibliotheken zijn dicht, die balen natuurlijk als een stekker want die willen ook juist nu hun kracht laten zien. Boekhandels mogen nog open zijn, en dat zijn ze meestal ook maar het is overal echt veel rustiger. Als iedereen dan met fietsjes en elektrische scooters het land in gaat om tasjes met boeken te bezorgen, soms als verrassingspakket, soms als bestellingen, dan is dat megamooi om te zien.”

En hoe nu verder? 

“We gaan nu de tweede fase in, dat betekent dat alles staat, en nu gaan we vooral zorgen dat het vuurtje blijft branden. We hebben leuke ideeën om #ikleesthuis nog meer te laden met leuke voorbeelden en mooie acties, met name online op social media, om nog meer mensen uit te nodigen om hun tips te delen. Er komt nog meer aan. Er wordt ontegenzeggelijk veel gelezen op dit moment, dat is heel duidelijk, maar het is nog echt rustig in de boekhandel.” Veel lezers moeten eerst nog de boeken door waar ze eerder niet aan toe kwamen, voordat ze aan nieuwe boeken hoeven te denken. Het is te hopen dat ze daarna alsnog nieuwe zullen gaan kopen. 

De CPNB kan zich zodanig inzetten voor de boekenbranche met dank aan Groep Algemene Uitgevers, NBD Biblion, de Koninklijke Bibliotheek, de Koninklijke Boekverkopersbond, het Nederlands Letterenfonds en Stichting Lezen.

--

Door Remus Thijssen

 

Creatief met Corona 6. Coronagraaf

Creatief met Corona 6. Coronagraaf


"Na dagen van binnen zitten was dat felle licht geweldig, de neiging om recht in de zon te kijken haast onbedwingbaar."

Hoe komen we deze bizarre tijd door? Op initiatief van auteur Reinold Vugs publiceert boekenplatform Bazarow.com elke werkdag rond de klok van 16.00 uur een nieuwe of bestaande tekst van schrijvers, medewerkers óf lezers. Het  het mogen ook schilderijen, tekeningen, collages of foto's zijn.  

Het doel van Creatief met Corona volgens Reinold: “Het belangrijkste is dat de bijdragen inspireren, prikkelen of wellicht troost bieden en lezers voor een moment wegvoert uit de dagelijkse werkelijkheid.” 

Zelf meedoen? Kijk hier hoe! 

Coronagraaf
door Marco Kunst

De corona is de hete atmosfeer rondom de zon […]. Zij is normaliter niet zichtbaar, maar wel tijdens een volledige zonsverduistering of met behulp van een coronagraaf. Zij is dan als een lichtkrans zichtbaar. (Wikipedia)

Ik ging naar buiten om de corona te zien. De ziekte die onze ziekenhuizen, media en gesprekken vult. De ziekte die ons bewustzijn vernauwt, verduistert en alles in een ander licht plaatst. Niet langer wilde ik met de ogen van de media kijken – ik was in de war en bedrukt door alle beelden, woorden en commentaren. Met eigen ogen wilde ik zien wat de nieuwe ziekte met de wereld doet. Wat ze met mijn wereld doet. Concreet, voelbaar, zichtbaar. Hier en nu. Ik fietste naar het centrum van de stad.

Voor het eerst in dagen weer buiten te zijn… Er stond een koude wind. Een felle voorjaarszon blikkerde laag in de blauwe lucht. De bomen, nog kaal, wierpen prachtige schaduwen, net als de fietsen en de huizen: ongestoord en ongebroken, want er was vrijwel niemand op straat. Alleen de huizen, de bomen, het licht en ik. En af en toe een ander mens, beleefd, vriendelijk, op veilige afstand.

Na dagen van binnen zitten was dat felle licht geweldig, de neiging om recht in de zon te kijken haast onbedwingbaar. Ik wilde me aan haar koesteren. Maar je mag nooit rechtstreeks in de zon kijken. Zelfs niet tijdens een zonsverduistering. Ik wendde mijn blik af, richtte me op de schaduwen: grillig, organisch en levend en tegelijk een afspiegeling of projectie van die zon. Daardoor zag ik de leegte nog scherper: de afwezigheid van alle mensen die hier anders de straten vullen.

In al die lege ruimte gingen mijn ogen als vanzelf toch op zoek naar die paar anderen die zich op straat waagden. Ik kende ze niet persoonlijk, maar wist dat ze net zo waren als ik: verward nu, en op drift. Als ik ze in die uitgestrekte leegte van de stad kon fotograferen in fel tegenlicht – als silhouetten, anoniem – dan zou het misschien zijn alsof ik mezelf fotografeerde, alsof ik iedereen fotografeerde, alsof ik de corona fotografeerde.

--

Marco Kunst (Vlissingen, 1966) studeerde filosofie aan de Universiteit van Utrecht. Hij schrijft jeugd- en kinderboeken, maar ook ander proza. Daarnaast maakt hij beeldend werk (foto’s en collages). Hij woont en werkt in Amsterdam. www.marcokunst.nl

 

 

Creatief met Corona 5. Mijn broer is dood en wacht op mij

Creatief met Corona 5. Mijn broer is dood en wacht op mij


"Tweeëntwintig is geen leeftijd
om zorgeloos de dood te verkiezen. Of toch wel?"

Hoe komen we deze bizarre tijd door? Op initiatief van auteur Reinold Vugs publiceert boekenplatform Bazarow.com elke werkdag rond de klok van 16.00 uur een nieuwe of bestaande tekst van schrijvers, medewerkers óf lezers. Het  het mogen ook schilderijen, tekeningen, collages of foto's zijn.  

Het doel van Creatief met Corona volgens Reinold: “Het belangrijkste is dat de bijdragen inspireren, prikkelen of wellicht troost bieden en lezers voor een moment wegvoert uit de dagelijkse werkelijkheid.” 

Zelf meedoen? Kijk hier hoe! 

Mijn broer is dood en wacht op mij
Aart G. Broek

Mijn broer is dood en wacht op mij,
al veertig jaar. Hij weet geduld op te brengen,
terwijl ik blijf wroeten. Tweeëntwintig is geen leeftijd
om zorgeloos de dood te verkiezen. Of toch wel?

De moeder van onze vader boog zich over de open kist,
schudde het godvrezende hoofd en snerpte:
‘Wat spijtig nou dat jij niet in de hemel komt.’
Mijn broer wist beter.

Wanneer ik aan die grootmoe denk, zie ik haar
de trap af vallen, vervloekt ze krijsend mijn broer
en breekt haar nek. Geschaard droom ik haar
op de betegelde gangvloer. Ze lekt bloed uit haar mond,
kijkt nog even glazig uit haar ogen - zielloos
als de kralen in de verschrompelde kop van het vosje
dat halverwege de trap bleef haken – en verdwaalt.

Vlijmscherpe bijlen, zagen en scharen velden ‘t paradijs.
Verdwenen de avontuurlijke doolhoven met fruitbomen
aan de rand van ons dorp. We waren kinderen en wisten
jaren niet beter dan dat de bescherming van de gaarden
er altijd was geweest en zou blijven, voor hazen, fazanten,
steenuilen én voor ons. Verworden tot schraal grasland,
waarboven alleen nog gierzwaluwen zweven.

De appelboom
met die tak op borsthoogte
waaraan mijn broer het touw knoopte,
was als al de andere wachters van onze jeugd
gesneuveld.

Mijn broer is dood, al veertig jaar. In het graf
waarin hij ligt, is er plaats voor twee. 'Hij wacht op mij,'
tikt het in mijn hoofd, ‘tot ik het opgeef.’ Ik ben sterk
of dom of eigenwijs of laf of bang en blijf
wroeten – nog een jaar of vijftien, zo stellen statistieken.
Mijn broer weet beter, al sinds zijn tweeëntwintigste,
en geeft me geduldig alle tijd.

--

Eerder verschenen in Tsead Bruinja et al. (red.), Een geluk als nieuwe wijn geschonken. Gent: PoëzieCentrum, 2020, p. 45.

Aart G. Broek is sociaal wetenschapper en deskundige conflict-, agressie- en geweldsbeheersing; hij is ook de auteur van de dichtbundel Het lichten van de jaren (2011).

 

Favorieten van de redactie:  Boeken weggeven, ruilen of verkopen

Favorieten van de redactie: Boeken weggeven, ruilen of verkopen


Dat boek dat je ooit gekocht hebt, maar nooit gaat lezen. Dat boek dat je jaren geleden las, maar nu alleen maar stof staat te vergaren. Een stom boek, een saai boek, een boek dat een tweede leven verdient… 
Oude boeken hebben we allemaal wel eens. Maar als je dan besluit je kast eens op te ruimen, waar laat je ze dan? Ga je ze weggeven, ruilen, of verkopen?

Weggeven
Als je boeken weg wil geven en tegelijkertijd goede doelen wil steunen, geef ze dan aan Books4Life. Deze boekwinkel verkoopt alleen tweedehands boeken en de winst die ze hiermee maken, gaat naar organisaties die mensenrechten bevorderen, zoals Oxfam Novib en Amnesty International. Books4Life zit momenteel in Amsterdam, Utrecht, Nijmegen, Groningen, Tilburg en Eindhoven. In Rotterdam zit een vergelijkbare winkel, Boek met een doel. Zij doneren aan onder andere Terre des hommes en War Child. 
Zit er geen Books4Life of Boek met een doel in jouw stad? De meeste kringloopwinkels hebben wel een boekenafdeling en zullen blij zijn met je bijdrage. Of misschien is er wel een mini-bieb bij jou in de buurt, of kun je zelf een mini-bieb starten. Zo kunnen je boeken gaan zwerven en vele nieuwe lezers krijgen. 
Wil je graag je boeken volgen als ze over de wereld gaan zwerven? Via sites als Bookcrossing kun je boeken een tag geven die de volgende lezers weer in kunnen voeren op de site. Zo weet je wie het boek na jou lezen en wat ze ervan vonden!

Ruilen 
Er zijn verschillende sites waar je boeken kunt ruilen. Bij BookMooch krijg je punten voor het weggeven van je eigen boeken, waarmee je vervolgens weer boeken van anderen kunt krijgen. Bij BookFreeSwap heb je geen punten nodig en betaal je alleen voor de verzendkosten van de boeken die je uitkiest. Op boekenruilen.nl ruil je een eigen boek voor het boek van iemand anders, mits die ander je voorstel accepteert. 
Je kan natuurlijk ook zelf een boekenruilavondje organiseren met lezende vrienden. Is ook nog eens heel gezellig! Mits je het eens kan worden wie dat ene leuke boek nou mee naar huis mag nemen…

Verkopen
De Slegte is een boekhandel die alleen maar tweedehands boeken verkoopt. Als je jouw oude boeken meenemen naar de winkel, krijg je direct te horen welke ze willen kopen en je krijgt het geld contant mee. 
Momenteel zullen veel vestigingen van De Slegte dicht zijn, maar verkopen kan gelukkig ook digitaal, bijvoorbeeld via booktrader.nl. Bied aan of tik zelf wat nieuws op de kop. 
Als je ruimte in je boekenkast gemaakt hebt, moet die eigenlijk ook weer opgevuld worden toch?

--
Door Sanne Wortman

Bookstagram van de week: Bazarow

Bookstagram van de week: Bazarow


Voor de boekenliefhebber zijn er enorm veel plekken waar je je behoefte aan boeken kunt vervullen, zelfs als je even niet aan het lezen bent. Een van de meer moderne plaatsen is Instagram. Ook zonder account kun je hier heerlijk rondneuzen in de esthetische foto’s, gevarieerde accounts en bergen aan boekenliefde. Zoek eens op de hashtag #booklove of kijk naar de accounts die wij aanraden! 

Bazarow
Tsja… Een beetje schaamteloze zelfpromotie. Wij hebben namelijk ook een eigen Instagramaccount. Hier vind je onze winacties, leestips, quotes over lezen, de wekelijkse top10 en je kunt natuurlijk al je vragen stellen en opmerkingen achterlaten. Je vind ons hier

--
Door Sanne Wortman
AKO voert senioren-uurtje in

AKO voert senioren-uurtje in


Boek- en tijdschriftenwinkel AKO voert sinds vorige week woensdag een senioren-uurtje in. Senioren kunnen van dinsdag tot en met vrijdag tussen 9.00 en 10.00 bij AKO winkelen. Daarmee hoopt AKO hun winkels veiliger te maken voor oudere bezoekers, omdat ze dan minder kans lopen om besmet te worden met het coronavirus. AKO roept andere klanten op om pas na 10.00 uur hun winkel te bezoeken. Zo kunnen ouderen met een geruster gevoel winkelen. 

Ook andere boekhandels doen hun best om zoveel mogelijk maatregelen rondom het coronavirus in acht te nemen. Zo is het in sommige boekhandels alleen nog mogelijk om met pin te betalen en mogen er maar een beperkt aantal klanten de winkel in. Ook hebben sommige boekhandels een bezorgservice opgezet, zodat klanten in de regio tijdens het thuiszitten toch hun boeken kunnen kopen. 

In de boekenwereld zijn meerdere initiatieven in het leven geroepen om het lezen tijdens de coronacrisis te bevorderen. Zo werd de Boekenweek verlengd tot Boekenmaand en startte Stichting CPNB de #ikleesthuis-campagne. Met beide initiatieven wil de CPNB lezers aanmoedigen om juist in deze ongewone tijden zoveel mogelijk te blijven lezen. 

--

Door Jorien Tromp
Foto door Cem Saka via Pexels

Creatief met Corona 4. De hutkoffer

Creatief met Corona 4. De hutkoffer


"Het is een koffer vol herinneringen geworden. Het hele familiearchief ligt er veilig in opgeborgen. Maar lang geleden had hij een andere taak."

Hoe komen we deze bizarre tijd door? Op initiatief van auteur Reinold Vugs publiceert boekenplatform Bazarow.com elke werkdag rond de klok van 16.00 uur een nieuwe of bestaande tekst van schrijvers, medewerkers óf lezers.

Het doel van Creatief met Corona volgens Reinold: “Het belangrijkste is dat de bijdragen inspireren, prikkelen of wellicht troost bieden en lezers voor een moment wegvoert uit de dagelijkse werkelijkheid.” 

Zelf meedoen? Kijk hier hoe! 

De hutkoffer
door Jannie Trouwborst

Op zolder staat een hutkoffer. Hij is van hout met donkergroen beslag  en enkele latten ter versteviging. Hij kan afgesloten worden met een hangslot. Op het deksel zitten nog restanten van plakkers van Van Gend & Loos die aangeven dat  "deze kant boven" moet.  De adressering is vervaagd, onderaan staat: Zoutelande.

Het is een koffer vol herinneringen geworden. Het hele familiearchief ligt er veilig in opgeborgen. Maar lang geleden had hij een andere taak.

Tussen 1955 en 1968 werd hij elk jaar, samen met zijn robuuste, houten broer, eind juni opgestuurd naar ons gehuurde vakantiehuisje in Zoutelande. Al weken van te voren haalde mijn vader de inpakboekjes te voorschijn en werd alle gezinskleding  voor de hele maand juli verzameld en ingepakt. Daarna werd Van Gend & Loos gebeld en die zorgde ervoor dat de kisten bij aankomst op ons stonden te wachten.

Op 1 juli volgden wij ongeveer dezelfde route: naar het station in Amersfoort, met de trein naar Middelburg en met de bus naar Zoutelande. De taken werden verdeeld: mijn moeder zorgde voor de jongste, mijn vader voor de proviand, de vervoersbewijzen en het fototoestel en mijn broer en ik voor de handbagage: scheppen, emmertjes, strandballen en vliegers. De reis was voor ons kinderen ver en vermoeiend, maar toch vlogen we elk jaar bij aankomst de dijk op om te kijken of de zee er nog was.

Na een heerlijke maand waarin we eerst verbrandden, daarna lekker bruin werden, meeliepen met de Avonddriedaagse, film keken in het dorpshuis, ons strandkotje verdedigden tegen de zee bij springvloed en voor 10 cent de veerboot van Vlissingen naar Breskens namen, volgde het ritueel in omgekeerde volgorde: hutkoffers inpakken, handbagage verzamelen, terug naar Amersfoort.

In de bus naar Middelburg moest mijn moeder altijd een beetje huilen.

--

Jannie Trouwborst leest graag Nederlandse literatuur, is recensent fictie en non-fictie voor De Leesclub van Alles  en heeft een blog over boeken en spelen met taal: Mijn Boekenkast.blogspot.

.

Column: Boek en prijs, of:   het belang van de boekhandel

Column: Boek en prijs, of: het belang van de boekhandel


Omdat de Wet op de vaste boekenprijs (Wvbp) nog steeds doet wat zij moet doen – bijdragen aan de instandhouding en het stimuleren van een breed en divers titelaanbod van Nederlands- en Friestalige boeken – heeft minister Van Engelshoven besloten om de Wvbp zeker nog tot 2022 haar werk te laten doen. Zij maakte haar besluit deze week kenbaar aan de Kamer en onderbouwde haar besluit met onderzoeksresultaten die haar gelijk moeten bewijzen. 
Waar het in feite om gaat is dat dankzij de Wvbp voorkomen wordt dat het mogelijk is om boeken tegen stuntprijzen te verkopen, waardoor het voor ondernemers van allerlei pluimage (dus ook voor  supermarktketens) interessant wordt om goed verkopende boeken in het winkelschap te leggen.
Goed verkopende boeken zijn de kurk waarop het boekenvak drijft. Zij zorgen voor een financiële basis die maakt dat uitgevers en boekverkopers het hoofd boven water kunnen houden en – en daar gaat het om – risico durven nemen. Dat risico bestaat uit het in het fonds en in het assortiment opnemen van titels die niet rendabel zijn. Volgens de brief die de minister naar de Kamer stuurde, bedraagt het percentage niet-renderende titels bij de uitgevers gemiddeld 64 procent en bij de boekhandel bijna vijftig procent.

Waar het in de discussie over de vaste boekenprijs nooit over gaat is de prijs die de consument, de boekenkoper, betaalt. Die betaalt letterlijk en figuurlijk het volle pond, want, waarschuwden de economen van de Autoriteit Consument & Markt in 2014 in de aanloop naar de vorige evaluatie van de Wvbp: ‘Een concurrentiebeperking werkt prijsverhogend. De vaste boekenprijs vormt daarop geen uitzondering’.
Dat volle pond, waar in 2019 ook nog een verhoging van de btw overheen kwam, leidde vorig jaar weliswaar tot een omzetstijging, maar de afzet daalde: er werden dus per saldo minder boeken verkocht. 

Waar je ook niemand over hoort in de discussie over de vaste boekenprijs is dat er eigenwijze uitgevers zijn die zich louter toeleggen op het aanbieden van prachtige, maar incourante titels. Die kunnen door de vaste boekenprijs geen kant op, ook niet als ze een vaste schare afnemers aan zich weten te binden die hun boeken rechtstreeks bij die uitgever bestellen.
Want dat is ook een nog een punt: in hoeverre is de fysieke boekhandel nog hét doorgeefluik van titels waarvan het niet zo voor de hand ligt dat ze op voorraad leverbaar zijn. Eén van de redenen waarom boekkopers online winkelen blijkt namelijk het brede aanbod. De fysieke boekhandel buit dat voordeel nauwelijks uit: de meeste van hen hebben nog geen antwoord gevonden op de vraag hoe zij hun klanten ook digitaal optimaal aan zich kunnen binden. 

In haar brief aan de Kamer houdt minister Van Engelshoven vast aan een weliswaar nog niet helemaal gedateerd beeld van de boekenvakpraktijk, maar zij kent daarin extreem veel waarde toe aan het bestaan van fysieke boekwinkels. Zij benadrukt de etalagefunctie (het tonen van een pluriform aanbod), de aanjaagfunctie (‘in de eerste, kwetsbare weken na verschijnen van nieuwe titels “draagt” en “maakt” de boekhandel het boek’) en de waarde van de fysieke boekwinkel als het om het beleven en ervaren van cultuur. 
Dat – heel concreet – essays, poëzie en vertaalde literatuur ondanks de vaste boekenprijs terrein verliezen, merkt de minister in haar brief wel op, maar zij verbindt er geen consequenties aan. 

Ik denk dat de vaste boekenprijs zijn beste en waarschijnlijk ook zijn langste tijd gehad heeft. De markt verandert, maar de sector verandert niet snel genoeg mee. Het garanderen van een pluriform aanbod is niet per se afhankelijk van het handhaven van de vaste boekenprijs. Het voortbestaan van een fijnmazig net van fysieke boekwinkels waarschijnlijk wel, maar de vraag is of dat voldoende reden is om de Wvbp ook na 2022 te handhaven.   

--
Door Liliane Waanders

Creatief met Corona 3. Lourdes

Creatief met Corona 3. Lourdes


"Lourdes, daar worden zondaars schoongewassen, jongen, je ademt heiligheid, daar is zo'n kracht, die hemelse macht is niet te beschrijven als je er zelf niet geweest bent."

Hoe komen we deze bizarre tijd door? Op initiatief van auteur Reinold Vugs publiceert boekenplatform Bazarow.com elke werkdag rond de klok van 16.00 uur een nieuwe of bestaande tekst van schrijvers, medewerkers óf lezers.

Het doel van Creatief met Corona volgens Reinold: “Het belangrijkste is dat de tekst inspireert, prikkelt of wellicht troost biedt en lezers voor een moment wegvoert uit de dagelijkse werkelijkheid.”

Zelf meedoen? Kijk hier hoe! 

Lourdes
Door Reinold Vugs

Oma uit de stad is klein van stuk maar heeft haar mondje mee en laat zich door niemand iets gezeggen, op opa na dan maar dat komt omdat ze dat heeft beloofd bij hun trouwen. Je krijgt haar lastig van haar praatstoel als ze er eenmaal op zit en ze het ene na het andere verhaal vertelt totdat iemand tegen haar zegt dat het genoeg is voor deze keer. Vandaag is de woonkamer tot de laatste stoel bezet en loopt ze stram naar de keuken en terug om het bezoek van lekkers te voorzien met een praatje erbij.

Hij blijft zich verbazen over de Mariabeeldjes die in alle soorten en maten op de schoorsteenmantel staan. En welke deur je ook opent, erboven prijkt steevast een kruis, sommige met een verdord Palmpasentakje waarvan bij elk zuchtje een blaadje afvalt alsof het het hele jaar door herfst is. In een van de beeldjes zit water, hij vraagt zich al heel lang af waarom. Oma en Maria, dat is twee handen op één buik. Ze praat met Maria en bidt de geloofsgeheimen met haar rozenkrans. Als ze te weinig tijd heeft, schakelt ze over op het rozenhoedje en doet ze alleen de tientjes. De kraaltjes glijden tikkend tussen haar knisperende vingers en ze fluistert er eeuwenoude woorden bij. Hij kent opa's liefde voor Maria omdat die altijd zegt: “Veel Weesgegroetjes bidden” als iemand in moeilijkheden zit.

Oma is klaar met inschenken en gaat zuchtend zitten. Hij vindt het een mooi moment om over Maria te beginnen, de biecht komt vanzelf. “Oma, wat is dat voor Maria met dat water?” Hij heeft al spijt van zijn vraag als meeluisterende ooms en tantes beginnen te lachen.

Oma gaat onverstoorbaar van start. “Dat komt omdat ze van Lourdes is, waar we vroeger heen gingen met jouw andere opa en oma.”
“Waar is dat?”
“In Frankrijk, bij de bergen in het zuiden tegen Spanje aan,” roept opa uit de verte. Als het over Maria gaat moet alles wijken, zelfs het lezen van de krant.
“Met ons viertjes in de auto, dwars door Frankrijk, langs Parijs en verder nog, er kwam geen eind aan. Elke keer als jouw oma een toren zag, moesten we erheen. Tegen de tijd dat we in Lourdes aankwamen, kon ik geen kerk meer zien, ik mag barsten als ik lieg. Het is dat we voor Maria gingen, anders had ik het nooit zolang volgehouden. Lief mens hoor, daar niet van, maar je kunt ook overdrijven in je geloof.”
Dat snapt hij niet.

“Lourdes, daar worden zondaars schoongewassen, jongen, je ademt heiligheid, daar is zo'n kracht, die hemelse macht is niet te beschrijven als je er zelf niet geweest bent. Rome is mooi, maar in Lourdes kom je nog een heel stuk dichterbij de hemel. Vooral in de avond voel je dat Maria bij je is, met om je heen processies, gezangen en optochten met kaarsen die zo veel licht geven dat het maar geen nacht wil worden.” Ze straalt ervan.
“Ik mag de ongelukkigen niet vergeten. Wij hadden een goed lijf en een gezond hoofd, toen nog wel, maar heel veel mensen zaten in rolstoelen of mankeerden iets aan hun hoofd. Of allebei, dat zag je ook wel. Busladingen vol zieken, invaliden en krankzinnigen of imbecielen, zoals we die toen noemden. Ik ging me zowat schuldig voelen omdat ik helemaal niks mankeerde.”
“Ik was ziek!,” roept opa, “weet je nog?”
“Mannen zijn aanstellers,” fluistert ze, “hij had een verkoudheidje te pakken, meer niet.”
“Wat heeft Maria met Lourdes te maken?”
“Ze is verschenen aan Bernadette. Dat was een simpele ziel en extra ontvankelijk voor het hogere; het staat geschreven dat de eenvoudigen en zuiveren van hart God zien en dat is hetzelfde voor Maria. Bernadette heeft na de eerste verschijning nog heel wat visioenen gehad waarin Maria opdook, er kwam een onderzoek naar omdat ze haar niet wilden geloven.”
Hem zou ook niemand geloven, wist hij, behalve ome Kees.


“Toen bleek dat het echt waar was, is Lourdes met de grot waar het gebeurde een bedevaartsoord geworden waar mensen van over de hele wereld heengingen.”
Hij vraagt waarom er water in het beeldje zit.
“Dat hebben we daar vandaan, jongen, hetzelfde water stroomt bij de grot en is geheiligd tot en met. De mensen gaan met hun hand langs de rotsen en doen in stilte een wens.”
“Wat heeft u gewenst?”
“Als ik het zeg, komt het niet meer uit. Kun je nagaan hoe lang ik die wens al bij me draag. Afijn, die mensen willen beter worden, niet ziek zijn, of bidden voor iemand die ze kennen. In de stenen zitten pijpjes waaruit water komt dat je op kunt vangen in flessen of in zo'n beeldje als dat daar.”
“Kun je het drinken?”
“Je moet gewoon gelóven, dan is dat water helegaar niet nodig,” zegt oma.
“En veel Weesgegroetjes bidden!,” roept opa.

--

Reinold Vugs (1963) is journalist, schrijver en griepoloog. Hij publiceerde eerder o.a. In veel huizen wordt gerouwd. 'De Spaanse griep in Nederland' en 'Griep! De angst voor de pandemie en de feiten'.

Koningin Mathilde moedigt Belgische jongeren aan om te lezen tijdens lockdown

Koningin Mathilde moedigt Belgische jongeren aan om te lezen tijdens lockdown


De Belgische koningin Mathilde wil jongeren die in lockdown zitten door de coronacrisis aan het lezen krijgen. Dinsdag plaatste ze een filmpje op YouTube, waarin zij voorleest uit het Franstalige jeugdboek Jusqu'ici tout va bien. Vanochtend verscheen een video waarin ze het Nederlandstalige boek Toen de zee stil was van auteur Annelies Beck voorleest.

België is sinds 18 maart in volledige lockdown vanwege de coronacrisis. Dat betekent dat de Belgen alleen naar buiten mogen als ze een supermarkt, apotheek of bank moeten bezoeken, of bij noodgevallen. In het filmpje roept koningin Mathilde daarom Belgische jongeren op om eens een boek te pakken terwijl ze thuiszitten. 

Het boek Jusqu'ici tout va bien won onlangs de Prix Première Victor voor jeugdboeken, een van de meest prestigieuze Belgische boekenprijzen. Het boek is van auteur Marie Colot en gaat over Jozef, een jongen die bereid is alles te doen om zijn leven in de hand te nemen en zich uit de achterstandsbuurt te ontworstelen waar hij met zijn ouders woont. 

De video’s waarin de Belgische koningin uit de boeken voorleest, zijn te bekijken op Twitter en YouTube.

--

Door Jorien Tromp
Foto: Carolien Coenen

Matthijs van Nieuwkerk ontvangt gouden Vriend van het Boek-speldje

Matthijs van Nieuwkerk ontvangt gouden Vriend van het Boek-speldje


Dinsdagavond ontving Matthijs van Nieuwkerk tijdens De Wereld Draait Door het gouden Vriend van het Boek-speldje. Het speldje werd door het DWDD Boekenpanel aan hem overhandigd, met een bijbehorende oorkonde. Op die manier eren Stichting Collectieve Propaganda van het Nederlandse Boek (CPNB) en het boekenvak Van Nieuwkerk voor zijn inzet om boeken onder de aandacht te brengen. 

In De Wereld Draait Door voerde Van Nieuwkerk bijna dagelijks gesprekken aan de hand van boeken. Ook heeft het programma sinds 2012 het maandelijkse Boekenpanel en het bijbehorende Boek van de Maand. Dat heeft een grote bijdrage geleverd aan het aanwakkeren van de leescultuur in Nederland, zegt de CPNB in een persbericht. Matthijs van Nieuwkerk is de eerste die zich officieel Vriend van het Boek mag noemen. 

“Het heeft zo ongelooflijk veel voor ons betekend. Namens de CPNB, alle bibliotheekmensen, alle boekenvakkers, de auteurs, hun uitgevers,” zei boekverkoper Grietje Braaksma, die het speldje mocht overhandigen. Van Nieuwkerk ontving van haar een diepe buiging en reageert dankbaar met de woorden: “Ontzettend aardig. Ik stel het zeer op prijs en ik deel het met mijn club, dat is vanzelfsprekend.”

In het persbericht van Stichting CPNB zegt Eveline Aendekerk over Matthijs van Nieuwkerk: “Voor het boekenvak is het een groot gemis dat Matthijs gaat stoppen met DWDD. Zijn liefde voor het boek en zijn onvermoeibare inzet om lezen te bevorderen heeft voor een enorme verandering gezorgd in de Nederlandse leescultuur. (...) Op zijn geheel eigen wijze liet Matthijs de meerwaarde van boeken zien. Ik hoop dat veel presentatoren maar ook andere boegbeelden, zoals sporters, acteurs, politici, influencers en ‘gewone’ lezers, maar ook bedrijven, het stokje van hem overnemen en zijn voorbeeld volgen als Vriend van het Boek!” 

Van Nieuwkerk maakte in februari bekend te stoppen als presentator van De Wereld Draait Door. Daarmee komt ook een einde aan het succesvolle Boekenpanel. Vrijdag is de laatste uitzending van het programma.  

--
Door Jorien Tromp

Querido Academie lanceert Facebookpagina met schrijfopdrachten en gratis feedback

Querido Academie lanceert Facebookpagina met schrijfopdrachten en gratis feedback


De Querido Academie voor schrijvers heeft een Facebookpagina gelanceerd genaamd ‘Verzet je zinnen’ met iedere dag een leuke en toegankelijke schrijfopdracht. De Querido Academie is onderdeel van de groep Singel uitgeverijen met daarin Nijgh en Ditmar, de Arbeiderspers en De Geus en organiseert lessen in creatief schrijven. Iedereen kan meedoen aan ‘Verzet je zinnen’, je kan je inzending van maximaal 300 woorden gewoon als reactie plaatsen onder de opdracht. Enkele ingezonden stukjes krijgen professionele feedback van docenten en redacteurs in de vorm van een video met een bespreking waar iedereen van kan profiteren. Als je de smaak te pakken hebt zijn er ook nog uitdagendere vervolgopdrachten. Dus, heb je nou altijd al zelf eens wat willen schrijven, maar weet je niet hoe te beginnen? Of ben je geïnspireerd door al dat thuiszitten met een boek? Dan heb je nu een uitkomst, veel schrijfplezier! 

Als je nou al een pennevrucht hebt waar je trots op bent, of als je aan 300 woorden gewoon niet genoeg hebt, stuur dan je creatie naar info@bazarow.com en wie weet kom je wel in onze nieuwe rubriek Creatief met Corona en win je een Boekenbon van 25 euro!

--
Door Remus Thijssen

Leraren mogen in video’s voorlezen uit Harry Potter wegens corona

Leraren mogen in video’s voorlezen uit Harry Potter wegens corona


J.K. Rowling, auteur van de Harry Potter-serie, maakte vrijdag bekend dat ze toestemming geeft aan leraren om in video’s voor te lezen uit haar boeken. In een tweet schrijft ze dat ze graag leraren wil helpen om kinderen die thuis zitten te bereiken. Ze staat toe dat docenten in video’s hun leerlingen uit de Harry Potter-boeken voorlezen. Hier is normaal gesproken een licentie voor nodig, vanwege auteursrechten.

Door het coronavirus zijn in veel landen de scholen gesloten. Ook in Groot-Brittannië, waar de auteur vandaan komt, kunnen kinderen voorlopig niet naar school. Rowling zegt daarom dat leraren over de hele wereld de tekst uit de boeken mogen gebruiken voor hun lessen, zolang die maar op een besloten schoolnetwerk of educatief platform geplaatst worden. Op haar website jkrowling.com zijn de volledige voorwaarden te downloaden.

Naast de ‘open licence’ komen er binnenkort meer initiatieven om Harry Potter bij kinderen thuis te brengen, meldt Rowling op haar website. Het is nog niet bekend wanneer die worden aangekondigd.

--

Door Jorien Tromp

Elke dag Decamerone 

Elke dag Decamerone 


Vanaf afgelopen maandag lezen acteurs van het Internationaal Theater Amsterdam en Het Nationale Theater in Den Haag gezamenlijk de Decamerone. Iedere dag wordt één verhaal uit de 14e eeuwse verhalenbundel op film voorgelezen door een van de acteurs. 

De Decamerone is een verzameling van honderd verhalen van de hand van de Italiaanse dichter en geleerde Giovanni Boccaccio. De verhalen worden gepresenteerd als raamvertelling. Tien jonge mensen, drie mannen en zeven vrouwen, ontvluchten de pest die Florence in zijn greep heeft. Op het Toscaanse platteland verdrijven zij de veertien dagen door elkaar verhalen te vertellen vol sensualiteit, seksualiteit, maatschappijkritiek en andere thema’s. De Decamerone is reeds in zijn tijd veelvuldig gekopieerd waardoor er tegenwoordig meer dan 50 versies van bestaan. De bundel staat bekend als een van de belangrijkste prozawerken van de Italiaanse literatuur.

Net zoals De pest van Albert Camus, De stad der blinden van José Saramago en The Eyes of Darkness van Dean Koontz die nu overal uitverkocht zijn door corona, schetst de Decamerone (nog verkrijgbaar!) een situatie die juist nu bijzonder aangrijpend is. De isolatie die de jonge verhalenvertellers opzoeken op het platteland is vergelijkbaar met de huidige omstandigheden van mensen over de hele wereld.

De bundel bevat honderd korte verhalen. Regisseur Ivo van Hove zei: “We gaan net zo lang door totdat we uit de crisis zijn. We hebben honderd dagen te gaan, langer mag het echt niet duren.” De afleveringen van vijf tot acht minuten worden dagelijks uitgezonden door de VPRO en zijn te bekijken op de site van het Internationaal Theater Amsterdam.

--
Door Remus Thijssen

Creatief met Corona 2. Lezende oude dame

Creatief met Corona 2. Lezende oude dame


Hoe komen we deze bizarre tijd door? Op initiatief van auteur Reinold Vugs publiceert boekenplatform Bazarow.com elke werkdag rond de klok van 16.00 uur een nieuwe of bestaande tekst van schrijvers, medewerkers óf lezers.

Het doel van Creatief met Corona volgens Reinold: “Het belangrijkste is dat de tekst inspireert, prikkelt of wellicht troost biedt en lezers voor een moment wegvoert uit de dagelijkse werkelijkheid.”

Zelf meedoen? Kijk hier hoe! 

--

Lezende oude dame
door Jan Koster

Jaarlijks heb ik een afspraak met een oude dame, geboren in 1923. Het heeft met werk te maken. Het is een soort rituele dans volgens vaste patronen. De afspraak is altijd in maart, altijd op een vrijdag, altijd om half twee. En het is bijna elk jaar hetzelfde weer: zonnig, graad of vijftien, lichte bries. Ook de weergoden voegen zich naar dit ritueel.

Een van de eerste dingen die ik doe als ik binnenkom is even controleren of ze nog steeds leest. Ook op onze laatste afspraak was dat het geval.

Het gesprek verloopt eigenlijk altijd hetzelfde.

“Hoe gaat het met u?,” is het eerste wat zij vraagt. Hierop volgt mijn antwoord met de wedervraag. Haar antwoord? In grote lijnen: het gaat elk jaar een beetje minder, het wordt allemaal wat moeizamer, de rollator wordt steeds belangrijker.

Klagerig? Nee, eerder een tikje weemoedig. Maar ze is nooit chagrijnig.

Vijf minuten later.
“Blieft u nog een kopje thee?”
“Graag.” Waarna ik mijn werk kan doen. Als zij met de thee aankomt - zonder hulp, want ze wil het zelf doen -, vraagt zij steevast:
“Heb ik het allemaal goed gedaan?”
“Ja, mevrouw.”
“Wilt u een koekje bij de thee?”

Ouderwetse koekjes, frou-frou, Janhagel, gemberkoekjes.
Hoewel ik niet bepaald een liefhebber ben zeg ik geen nee. Het kan elk jaar de laatste keer zijn dat ze het vraagt en je wilt niet een geweigerd koekje als laatste herinnering met je meezeulen.

Intussen kijk ik naar de boeken. Het zijn er altijd drie en in alle drie is zij tegelijk bezig. Meestal vrij nieuwe boeken, soms zit er een wat ouder boek tussen. Soms hebben we het even over een boek, als ik het ken of gewoon nieuwsgierig ben.

En dan het afscheid, na een half uurtje, want dan is ze moe.
“Tot volgend jaar, hopelijk,” zegt zij steevast.
“Ja, tot volgend jaar, op naar de 100.”

Zolang zij boeken leest, houd ik hoop dat er inderdaad weer een volgend bezoek zal komen.

--

Jan Koster is liefhebber van lezen, redacteur Literatuur bij De Leesclub Van Alles en heeft een eigen blog over boeken en dergelijke: jkleest.nl.

Service & contact

Heb je ons nodig? Onze klantenservice helpt je graag verder

Klantenservice

Gratis bezorging

vanaf € 17,50

Retourneren

retourneer je artikel

Op werkdagen voor 23:00 besteld

morgen in huis

Stevig verpakt

bezorgd door PostNL

Veilig en snel winkelen

Betaalmogelijkheden