Klimijzers

Zondag, 31 juli, 2022

Geschreven door: Wim Vermeulen
Marcus van Toor
Bart Schreuders
Artikel door: Bert Altena

Theologische teksten van vroegere generaties

[Recensie] Klimijzers worden door bergbeklimmers gebruikt om hogerop te komen. Wie als eerste een bergwand beklimt laat zijn of haar ijzers achter voor wie daarna komt.
Deze metafoor levert de fraaie titel voor een bundel beschouwingen over actuele christelijke thema’s, waarbij telkens dankbaar gebruik wordt gemaakt van wat theologen uit vroegere generaties hebben achtergelaten. Teksten uit de traditie om je aan op te trekken en hogerop te komen.

De veertien hoofdstukjes belichten de meest voorkomende geloofsvragen, zoals die tevoorschijn kwamen uit een enquête die door de samenstellers van de bundel is gehouden onder christelijke studenten uit de kring van het reformatorisch dispuut C.S.F.R.. In samenwerking met dit dispuut is deze bundel ontstaan. Het levert vragen op als: Hoe kan ik God in het dagelijks leven ervaren?; Is God er ook voor mij?; Heeft God een plan met mijn leven? Zijn dat werkelijk de meest prangende vragen van onze generatie, is dan mijn wedervraag. Kennelijk wel voor de christelijke studenten. Een bijdrage over Waarom zou ik duurzaam leven? lijkt er eerlijk gezegd bijgehaald om de schijn van actualiteit te vergroten. Maar, goed dat het tenminste ook daarover gaat.

Desalniettemin staan er in de bundel een aantal interessante beschouwingen, ook al kleuren ze keurig binnen de lijntjes. Waar het iets minder verrassend is, kun je altijd nog je winst doen met de gekozen fragmenten. Zo werd ik zelf aangenaam verrast door een mooi fragment van de gereformeerde theoloog Bavinck – al meer dan 100 jaar dood. Geloofszekerheid, betoogt hij, verwerf je niet langs intellectuele maar op een existentieel niveau, zoals Henk van den Belt commentarieert (op p. 106). En wanneer lees je nu eens iets van een reformator als Zwingli?, zie de bijdrage van Bram van de Beek, over de klassieke vraag hoe Gods almacht met Zijn liefde is te rijmen bij alle lijden in de wereld.
Opvallend is dat good old Miskotte, de hervormde theoloog die in de vorige eeuw vooral populair was in vooruitstrevende kring, met graagte wordt gebruikt in dit wat orthodoxer gezelschap. Daarnaast worden gelukkig ook eigentijdse bronteksten gebruikt, van Tomas Halik, Marilynne Robinson en Samuel Wells bijvoorbeeld.

De traditie heeft de antwoorden ook niet paraat. De samenstellers doen in het voorwoord hun best om dat misverstand weg te nemen. Sommige klimijzers zitten misschien niet zo vast verankerd als je zou verwachten, of leiden op een doodlopend pad, om de metafoor nog wat uit te breiden. Maar dat deze tekstfragmenten en het bijgeleverde commentaar je verder kunnen helpen – zelfs de doodlopende weg kan soms leerzaam zijn – moge duidelijk zijn.

Boekenkrant

Een boek dat stimuleert tot voortgaand gesprek, wat toch de essentie is van onze omgang met de traditie en de voorwaarde om haar levend te houden. Bijvoorbeeld het gesprek op de dispuutsvergaderingen van het nieuwe seizoen. Maar dan wel met een goed glas en een hartige hap erbij, zou ik adviseren.–

Eerder gepubliceerd op Bert Altena en NieuwWij